28 pa┼║dziernika 1944 r. zosta┼é aresztowany przez UB i wkr├│tce zabity przez NKWD Tadeusz Socha ps. „Brzoza”, „Karol”

┬ęFundacja KEDYW

ppor. Tadeusz Socha ps. „Brzoza”, „Karol”

ur. 16.10.1916 r. – zm. 10.01.1945 r.

Urodzi┼é si─Ö 16 pa┼║dziernika 1916 roku w Rudniku nad Sanem. Syn Marcina, burmistrza Rudnika i Marii z Szark├│w. Uko┼äczy┼é Gimnazjum im. Marcinkowskiego w Poznaniu i Wy┼╝sz─ů Szkol─Ö Budownictwa w Poznaniu. W 1938 roku uko┼äczy┼é Szko┼é─Ö Podchor─ů┼╝ych Rezerwy przy 57 pu┼éku piechoty w Poznaniu.

Dzia┼éalno┼Ť─ç konspiracyjna

We wrze┼Ťniu 1939 roku nie zosta┼é zmobilizowany. Ju┼╝ w pa┼║dzierniku 1939 roku zorganizowa┼é nas┼éuch radiowy w Rudniku. Przepisywa┼é przy pomocy koleg├│w wiadomo┼Ťci i rozdawa┼é je. W listopadzie zorganizowa┼é pierwsze wyprawy za San, celem odkopania broni zostawionej przez oddzia┼éy Wojska Polskiego. W styczniu 1940 roku zosta┼é zaprzysi─Ö┼╝ony do Zwi─ůzku Walki Zbrojnej (ZWZ) i obj─ů┼é stanowisko oficera szkoleniowego, na kursie Szko┼éy Podchor─ů┼╝ych. Nast─Öpnie zosta┼é mianowany┬ádow├│dc─ů Zwi─ůzku Odwetu w Rudniku, a po scaleniu ZWZ z┬áArmi─ů Krajow─ů zosta┼é dow├│dc─ů rudnickiej plac├│wki AK o kryptonimie „Regina”, „158”. Dodatkowo w tym czasie pe┼éni┼é te┼╝ funkcj─Ö szefa wywiadu w Obwodzie AK „Niwa” (Nisko-Stalowa Wola). 11 listopada 1943 r. zosta┼é awansowany na stopie┼ä podporucznika.

W┬ámaju 1944 r.┬ápo wykryciu i likwidacji przez niemieckie Gestapo rozwadowskiego Kedywu na tzw. „G├│rce” w obawie przed aresztowaniami decyzj─ů Komendanta Obwodu „Niwa” kpt. Boles┼éawa Rudzi┼äskiego ps. „Selim”, „Irka” ┬ázostaje przeniesiona Komenda Obwodu ze Stalowej Woli do Rudnika. Wkr├│tce┬ázostaje r├│wnie┼╝ przeniesiona baza Kedywu do Rudnika, a dow├│dc─ů┬ázostaje mianowany Tadeusz Socha.

Jako ┼╝o┼énierz Armii Krajowej zorganizowa┼é i dowodzi┼é oko┼éo 40 akcjami zbrojnymi na terenie Obwodu. Do najwa┼╝niejszych akcji nale┼╝a┼éo rozbrojenie posterunku Policji Granatowej w Bielinach, a nast─Öpnie w mundurach tej policji przejechanie przez Rudnik, Prz─Ödzel, Nisko i Stalow─ů Wol─Ö i dokonanie likwidacji 3 konfident├│w Gestapo. Dowodzi┼é odbiorem i przetransportowa┼é bro┼ä zrzutow─ů z rejonu Kijanki-Chmielnik do Rudnika.

Akcja „Burza”

W lipcu 1944 roku, w momencie rozpocz─Öcia akcji „Burza” opracowa┼é plan zdobycia Rudnika. Rozmie┼Ťci┼é grupy ┼╝o┼énierzy AK od strony spodziewanego ataku Armii Czerwonej. 26 lipca ┼╝o┼énierze ci rozpocz─Öli strzelanin─Ö, stwarzaj─ůc wra┼╝enie ataku Rosjan. Spowodowa┼éo to panik─Ö w┼Ťr├│d Niemc├│w i opuszczenie przez nich miasta. Po czym podporucznik Socha ze swoim plutonem zniszczy┼é pojedyncze gniazda oporu Niemc├│w i opanowa┼é miasto, do kt├│rego Rosjanie weszli bez ┼╝adnej walki.

Aresztowanie

28 pa┼║dziernika 1944 roku zosta┼é aresztowany przez UB. Osadzono go w areszcie UB w Rudniku. Po przes┼éuchaniu przez szefa UB Stanis┼éawa Suproniuka, agenta sowieckiego, zosta┼é przekazany NKWD. Przetrzymywany by┼é w ziemiance na rynku w Rudniku. Nast─Öpnie przewieziono go do obozu w Bysz├│wce ko┼éo Klimontowa, gdzie jak w Rudniku wi─Ö┼║ni├│w przetrzymywano w ziemiankach. Skazany przez Trybuna┼é Wojenny Armii Czerwonej na 8 lat wi─Özienia za „wrogi stosunek do ZSRR”. 10 stycznia 1945 roku zosta┼é zastrzelony przez funkcjonariuszy NKWD.┬áSpoczywa w nieznanym do dzi┼Ť miejscu.

Za bohaterstwo w walkach w Armii Krajowej zosta┼é po┼Ťmiertnie odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy nr DK-303-11 (7 maja 1991 roku) oraz Krzy┼╝em Walecznych, Krzy┼╝em AK i Medalem Wojska Polskiego. 18 grudnia 1992 roku w Stalowej Woli na osiedlu Piaski nazwano jego imieniem ulic─Ö w pobli┼╝u dawnego rozwadowskiego Kedywu. Mia┼é dw├│ch braci w AK. Pierwszy Zbigniew Socha ps. „Szczur”, by┼é ┼╝o┼énierzem AK w Rudniku, uczestniczy┼é w akcji „Burza” i wyzwoleniu Rudnika. Drugi brat Skarbimir Socha ps. „Jask├│┼éka”, by┼é r├│wnie┼╝ ┼╝o┼énierzem AK w Rudniku, uczestniczy┼é w akcji „Burza” i wyzwoleniu Rudnika, po wej┼Ťciu Sowiet├│w┬ápodj─ů┼é walki z sowieckim okupantem jako „┼╗o┼énierz Wykl─Öty” w oddziale Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW).

piaski

 

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

 

MW

zr├│d┼éa:┬áGmina i Miasto w Rudniku nad Sanem, Andrzej Wojciechowski „Podokr─Ög AK Rzesz├│w”. Skarbimir Socha „Czerwona ┼Ümier─ç czyli narodziny PRL”.


 

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *