19 kwietnia urodzi┼é si─Ö Stanis┼éaw Szumielewicz ps. „Kryspin” – ┼╝o┼énierz rozwadowskiego Kedywu

┬ęFundacja KEDYW

Stanis┼éaw Szumielewicz ps. „Kryspin”

ur. 19.04.1919 r. – zm. 18.05.1944 r.
┼╗o┼énierz rozwadowskiego Kedywu AK Obwodu „Niwa”

Urodzi┼é si─Ö 19 kwietnia 1919 roku w Muszynie, dzisiejszym wojew├│dztwie dolno┼Ťl─ůskim. Syn W┼éadys┼éawa i Marii z d. Motyka. Mia┼é dw├│ch braci Boles┼éawa i Tadeusza oraz siostr─Ö Ann─Ö. M┼éodszy brat Tadeusza Szumielewicz ps. „Ted” by┼é specjalnym ┼é─ůcznikiem rozwadowskiego Kedywu. Wraz z rodzin─ů mieszkali w Toruniu, potem w Krakowie, a nast─Öpnie zamieszkali w Stalowej Woli, gdzie ojciec za┼éo┼╝y┼é sklep. W 1937 roku rozpocz─ů┼é studia rolniczo-le┼Ťne na Uniwersytecie Pozna┼äskim. Wybuch wojny uniemo┼╝liwi┼é mu dalsz─ů nauk─Ö. Powr├│ci┼é do Stalowe Woli i podj─ů┼é prac─Ö w sklepie swego ojca, p├│┼║niej w administracji stalowowolskiego osiedla. W obawie przed aresztowaniem porzuci┼é prac─Ö i wyjecha┼é z miasta.

Konspiracja antyniemiecka

Zaanga┼╝owa┼é si─Ö w walk─Ö konspiracyjn─ů Armii Krajowej na terenie wojew├│dztwa kieleckiego. Wkr├│tce jednak powr├│ci┼é do Stalowej Woli, gdzie zosta┼é skierowany przez dow├│dztwo AK do┬ározwadowskiego┬áKedywu Obwodu „Niwa” (Nisko-Stalowa Wola) i tu kontynuowa┼é konspiracyjn─ů dzia┼éalno┼Ť─ç w Armii Krajowej.

Walka w Kedywie

18 maja 1944 r. bra┼é udzia┼é w walce z Gestapo na tzw. „G├│rce” – kamienicy, w kt├│rej mie┼Ťci┼é si─Ö lokal Kedywu┬áArmii Krajowej.

W czasie odkrycia przez Gestapo lokalu rozwadowskiego Kedywu w tzw. „G├│rce”, znajdowa┼é si─Ö wraz pi─Öcioma ┼╝o┼énierzami na poddaszu w lokalu Kedywu. Podczas akcji zbieg┼é do sali kinowej znajduj─ůcej si─Ö w budynku i ukry┼é si─Ö w z┼éo┼╝onych tam koszach wiklinowych. Wykryty przez Niemc├│w zosta┼é raniony granatem, kt├│rego wrzuci┼é gestapowiec do sali kina. Na rozkaz Niemc├│w zosta┼é wyci─ůgni─Öty przez ┼╝ydowskich zak┼éadnik├│w oczekuj─ůcych na poci─ůg na pobliskiej stacji PKP. Do rannego „Kryspina” Gestapowcy zawo┼éali doktora Hieronima Krasonia i nakazali jemu ratowa─ç „Kryspina”. Niemcy mieli nadziej─Ö, ┼╝e wymusz─ů na nim zeznania, ju┼╝ w tym momencie zdawali sobie spraw─Ö, ┼╝e dokonali odkrycia meliny AK, wi─Öc mieli nadziej─Ö, ┼╝e wyci─ůgn─ů z Szumielewicza jakie┼Ť nazwiska i zeznania. Dr Kraso┼ä zdawa┼é sobie spraw─Ö, ┼╝e pacjent nie mia┼é szans prze┼╝ycia i chia┼é jemu oszcz─Ödzi─ç m─Öki. Po wojnie dr Kraso┼ä wspomina┼é ┼╝e pacjent by┼é w stanie agonalnym wi─Öc da┼é jemu du┼╝a dawk─Ö morfiny aby u┼Ťmierzy─ç b├│l ┼Ťmiertelnych ran. Du┼╝a dawka morfiny uniemo┼╝liwi┼éa mow─Ö „Kryspinowi” i powoli traci┼é przytomno┼Ť─ç.

┬ęFundacja KEDYW

Tymczasowa tablica zamontowa przez Fundacj─Ö KEDYW upami─Ötniaj─ůca miejsce konania Stanis┼éawa Szumielewicza pod rozwadowskim Dworcem PKP naprzeciw „G├│rki”

Nie odzyskawszy po chwili przytomno┼Ťci, Szumielewicza zapakowa┼éo do samochodu Gestapo i odjechali z nim w stron─Ö dzisiejszego centrum Stalowej Woli. Prawdopodobnie zmar┼é w drodze do siedziby Gestapo w Stalowej Woli, gdzie by┼éy wi─Özienie i katowania akowc├│w. Podobno cia┼éo Stanis┼éawa Szumielewicza zosta┼éo zakopane na terenie dzisiejszego Parku Miejskiego, nigdy nie zosta┼é odnaleziony.


O wpadce rozwadowskiego Kedywu tutajÔÇŽ


┬ęFundacja KEDYW

Stanisław Szumielewicz podczas okupaci w miejscu gdzie znajdował się sklep jego rodziców. W tle po prawej siedziba stalowowolskiej Gestapo. (fot. D. Garbacz)

W Stalowej Woli, w p├│┼énocnej cz─Ö┼Ťci dzielnicy Rozwadow├│w, znajduje si─Ö dzi┼Ť ulica nazwana ÔÇ×ul. Braci Szumielewicz├│wÔÇť, ulica ta upami─Ötnia trzech braci, kt├│rzy stracili ┼╝ycie walcz─ůc z Niemieckim naje┼║d┼║ca o woln─ů Polsk─Ö.

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

 

MW – Fundacja KEDYW

bibliografia: Jerzy ┼üy┼╝wa „Wierchami Karpat”, Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”, materia┼éy Fundacji KEDYW.

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *