13 sierpnia 1944 r. ekshumancja Zygmunta Kajzera ps. „Mały” – żołnierza Kedywu

© Fundacja KEDYW

Zygmunt Kajzer ps. „Mały”

16 czerwa 1923 r. – 8 lipca 1944 r.

Żołnierz Kedywu Obwodu Nisko – Stalowa Wola

13 sierpnia 1944 r. został ekshumowany i przeniesiony z Niska do Stalowej Woli Zygmunt Kajzer ps. „Mały”. Był dowódcą patrolu dywersyjnego rozwadowskiego Kedywu Armii Krajowej i jednym z pięciu żołnierzy Kedywu znajdujących się w siedzibie Kedywu w tzw. „Górce” podczas napadu przez Gestapo 18 maja 1944 r.

Urodził się w Żyrardowie 16 czerwca 1923 roku. Syn Jana i Kazimiery. Młodszy brat Jana Kajzera ps. „Wieża” z partyzanckiego oddziału „Kmicica”. Z rodziną przybył do Stalowej Woli w 1938 roku i tu zamieszkał. Uczył się w stalowowolskim liceum.

© Fundacja "Kedyw"

Władysław Kubikowski ps. „Kula” przed kinem „Stal” na dzisiejszej ul. Narutowicza. (dzisiejszy sklep Stokrotka, fot. Dionizy Garbacz)

W czasie okupacji pracował w kinie „Stal” Władysława Kubikowskiego ps. „Kula” na dzisiejszej ul. Narutowicza, w którym Niemcy urządzili podczas okupacji kino „Nur für Deutsche” (tylko dla Niemców). Od maja 1940 roku pracował w Zakładach Południowych jako statystyk.

Konspiracja

W grudniu 1940 roku zagrożony aresztowaniem porzucił pracę i przeszedł całkowicie do konspiracji. Był żołnierzem rozwadowskiego Kedywu Armii Krajowej obwodu „Niwa” (Nisko – Stalowa Wola). Pełnił funkcję dowódcy patrolu dywersyjnego w Kedywie. Uczestniczył w wielu akcjach bojowych i dywersyjnych. Był jednym z pięciu żołnierzy podczas napadu Gestapo na rozwadowski Kedyw 18 maja 1944 roku.

Podczas napadu na Kedyw, Zygmunt Kajzer wraz ze Stanisławem Korfelem ps. „Korski” ostrzeliwali na strychu „Górki” Gestapo, co spowodowało wycofanie gestapowców i umożliwiło grupie żołnierzy ucieczkę przez okna kina do pobliskich Charzewic. Niestety w potyczce zginął dowódca Kedywu Stanisław Bełżyński ps. „Kret” oraz Stanisław Szumielewicz ps. „Kryspin”.

© Fundacja "KEDYW"

Członkowie rozwadowskiego Kedywu AK. Od lewej: Tadeusz Majcherski ps. „Kozak”, Jerzy Łyżwa-Łyżwański ps. „Puchacz”, Zygmunt Kajzer ps. „Maly” i Stanisław Szumielewicz ps. „Kryspin” (fot. Dionizy Garbacz)


O likwidacj rozwadowskiego Kedywu AK przez Gestapo tutaj…


Wpadka

Zygmunt Kajzer poległ 8 lipca 1944 roku w Nisku podczas próby wyrwania się z otoczonego przez Gestapo i żandarmerię domu. Gestapowcy próbowali aresztować przebywających na kwaterze naprzeciw kościoła Zygmunta Kajzera i Stanisława Kotwicę ps. „Wąsik” z Przędzela. W czasie ucieczki Kajzer został zastrzelony podczas przeskakiwania przez płot, „Wąsikowi” udało się zmylić Gestapo i zbiegł.

Ciało Zygmunta Kajzera gestapowcy zakopali na podwórku siedziby Gestapo w Nisku. Po wycofaniu się Niemców 13 sierpnia 1944 roku został ekshumowany z podwórka siedziby Gestapo i pochowany na cmentarzu parafialnym w Rozwadowie. Po wojnie w 1944 roku został kolejny raz ekshumowany i przeniesiony do Mauzoleum w Stalowej Woli, gdzie spoczywają stalowowolscy żołnierze AK.

© Fundacja "KEDYW"

13 sierpnia 1944 r. ekshumacja Zygmunta Kajzera ps. „Maly” z podwórka siedziby Gestapo w Nisku. Na zdjęciu matka Kazimiera Kajzer obok Władysław Kubikowski ps. „Kula”, za nimi Jerzy Łyżwa-Łyżwański. (fot. Stanisław Puchalski)

Cześć Jego Pamięci!

 

MW/Fundacja KEDYW

 

Bibliografia: Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”, „Mroczne Lata”, Stanisław Puchalski „Partyzanci Ojca Jana”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *