78. rocznica powołania Polskiego Państwa Podziemnego

W wyniku napadu na Polsk─Ö przez Niemc├│w i Zwi─ůzek Radziecki we wrze┼Ťniu 1939 r. Pa┼ästwo Polskie bez wsparcia aliant├│w i po kapitulacji Warszawy zosta┼éo zmuszone do przej┼Ťcia w podziemia w celu zorganizowania antyniemieckiej konspiracji. 27 wrze┼Ťnia 1939 r. w obl─Ö┼╝onej Warszawie powo┼éano pierwsz─ů antyniemieck─ů organizacj─Ö wojskow─ů o nazwie S┼éu┼╝ba Zwyci─Östwu Polski (SZP), kt├│r─ů 13 listopada 1939 r. przekszta┼écono w Zwi─ůzek Walki Zbrojnej (ZWZ), a nast─Öpnie w 14 lutego 1942 r. w Armi─Ö Krajow─ů, najwi─Öksz─ů podziemn─ů armi─Ö w okupowanej przez Niemc├│w Europie.

Pocz─ůtkowo Polski rz─ůd znalaz┼é si─Ö w Pary┼╝u lecz po ataku i kapitulacji Francji zosta┼é zmuszony przenie┼Ť─ç si─Ö do Londynu. W Londynie uformowano w pe┼éni podziemn─ů administracj─Ö Pa┼ästwa Polskiego z parlamentem, kt├│ry posiada┼é wymiar sprawiedliwo┼Ťci (s─ůdownictwo) oraz dow├│dztwo nad podziemnym wojskiem polskim (AK) i p├│┼║niej nad Polskimi Si┼éami Zbrojnymi na zachodzie (PSZ), kt├│re utworzono by wesprze─ç i wsp├│lnie walczy─ç z wojskami alianckimi na zachodnim froncie. Dodatkowo stworzono struktury tajnego nauczania, drukowano pras─Ö, ksi─ů┼╝ki i publikacje.

Jak w ca┼éej Polsce, ju┼╝ w 1939 r. w Rozwadowie i Stalowej Woli zacz─Ö┼éy si─Ö organizowa─ç pierwsze grupy konspiracyjne, kt├│re wyznawa┼éy dow├│dztwo Pa┼ästwa Podziemnego w Londynie. Na terenie Zak┼éad├│w Po┼éudniowych – Centralnego Okr─Ögu Przemys┼éowego (COP) zacz─Öto organizowa─ç pierwsz─ů siatk─Ö konspiracyjn─ů S┼éu┼╝by Zwyci─Östwu Polski, a nast─Öpnie Zwi─ůzku Walki Zbrojnej, na czele kt├│rej stan─ů┼é Dionizy Koman. W maju 1940 r. po aresztowaniu Dionizego Komana siatka chwilowo si─Ö rozlecia┼éa, wkr├│tce jednak zosta┼éa reaktywowana przez in┼╝yniera Kazimierza Pilata. W 1942 r. in┼╝. kpt. Kazmierz Pilat ps. „Zaremba” z rozkazu naczelnego wodza przemianowa┼é stalowowolski Obw├│d ZWZ w Armi─Ö Krajow─ů. AK w Stalowej Woli i Rozwadowie przetrwa┼éa do ko┼äca, czyli do rozwi─ůzania jej w styczniu 1945 r. przez Komendanta G┼é├│wnego Armii Krajowej gen. Leopolda Okulickiego.

Polskie Pa┼ästwo Podziemne funkcjonowa┼éo formalnie do 1 lipca 1945 r., do dnia samorozwi─ůzania Rady Jedno┼Ťci Narodowej i Delegatury Rz─ůdu na Kraj w zwi─ůzku z wycofaniem uznania mi─Ödzynarodowego dla Rz─ůdu Rzeczpospolitej Polskiej na uchod┼║stwie.

Nieformalnie Polskie Pa┼ästwo jako II RP dzia┼éa┼éo w Londynie jako Rz─ůd RP na uchod┼║stwie┬áwraz z Prezydentem RP Ryszardem Kaczorowskim do 22 grudnia 1990 r., czyli do demokratycznego wyboru pierwszego prezydenta RP po upadku komunizmu i odzyskaniu przez Polsk─Ö niepodleg┼éo┼Ťci od Zwi─ůzku Radzieckiego.

 

MW/Fundacja KEDYW

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *