30 wrze艣nia 1975 r. odszed艂 mjr. Franciszek Przysi臋偶niak ps. „Ojciec Jan” – dow贸dca oddzia艂贸w, NOW-AK, NZW

mjr. Franciszek Przysi臋偶niak ps. „Ojciec Jan”

ur. 22 wrze艣nia 1909 r. – zm. 30 wrze艣nia 1975 r.

Porucznik artylerii Wojska Polskiego

Dow贸dca oddz. Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW)

Dow贸dca oddz. Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW)

Major Franciszek Przysi臋偶niak urodzi艂 si臋 22 wrze艣nia 1909 r. w Krupem ko艂o Krasnystawu.聽Uko艅czy艂 Wo艂y艅sk膮 Szko艂臋 Podchor膮偶ych Rezerwy Artylerii we W艂odzimierzu Wo艂y艅skim. W 1938 r. rozpocz膮艂 s艂u偶b臋 w 16 Pomorskim Pu艂ku Artylerii Lekkiej w Grudzi膮dzu. Walczy艂 w kampanii wrze艣niowej 1939 r. 28 wrze艣nia 1939 r. pod Tomaszowem Lubelskim dosta艂 si臋 do niewoli niemieckiej. Zbieg艂 z konwoju i przedosta艂 si臋 do rodzinnej wsi i wst膮pi艂 do konspiracji.

Konspiracja antyniemiecka

W 1942 r. zosta艂 komendantem Komendy Powiatowej Narodowej Organizacji Wojskowej w Krasnystawie. Nast臋pnie dosta艂 rozkaz utworzenia w艂asnego oddzia艂u dywersyjnego NOW w obwodzie bi艂gorajskim. Wkr贸tce powsta艂 oddzia艂 i dosz艂o do scalenia NOW z Armi膮 Krajow膮, odt膮d jego oddzia艂 nosi艂 nazw臋 NOW-AK „Ojca Jana” o kryptonimie OP-44. W listopadzie 1943 r. Franciszek Przysi臋偶niak zosta艂 awansowany do stopnia kapitana.

mjr. Franciszek Przysi臋偶niak ze swoim oddzia艂em NOW-AK „Ojca Jana鈥.

Jego Oddzia艂 Partyzancki NOW-AK „Ojca Jana”, operowa艂 na stalowowolskim zasaniu, najcz臋艣ciej przebywaj膮c w Lasach Janowskich. OP-44 by艂 jednym z najlepiej wyposa偶onych partyzanckich oddzia艂贸w i jednym z najwi臋kszych w okupowanej przez Niemc贸w Polsce. Oddzia艂 (cho膰 bez swojego dow贸dcy) wzi膮艂 udzia艂 w najwi臋kszej bitwie partyzanckiej z Niemcami na ziemiach polskich w Lasach Janowski w czerwcu 1944 r. na tzw. Porytowm Wzg贸rzu. W贸wczas w oddziale znadowa艂o si臋 wielu „spalonych” 偶o艂nierzy z Obwodu AK Nisko – Stalowa Wola.

Konspiracja antysowiecka

Po wkroczeniu Armii Czerwonej zagro偶ony aresztowaniem zmuszony by艂 si臋 ukrywa膰 przed NKWD i UB. W kwietniu 1945 r. w Kury艂贸wce zosta艂a zabita przez UB strza艂em w ty艂 g艂owy jego 23-letnia 偶ona Janina Przysi臋偶niak 鈥濲aga鈥, b臋d膮ca w si贸dmym miesi膮cu ci膮偶y.

Wtedy stan膮艂 na czele oddzia艂贸w le艣nych NZW okr臋gu 鈥濻an鈥. W maju 1945 r. jego oddzia艂 walczy艂 w jednej z najwi臋kszych bitew polskich przeciw sowietom i rozbi艂 kolumn臋 oddzia艂贸w NKWD w tzw. „Bitwie pod Kury艂贸wk膮” zabijaj膮c 57 enkawudzist贸w. Jesieni膮 1945 r. wyjecha艂 na Pomorze. Mianowany zosta艂 komendantem okr臋gu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego na powiaty Brodnica i W膮brze藕no. 15 maja 1946 r. zosta艂 aresztowany w Gda艅sku. Skazany na cztery lata wi臋zienia, wyszed艂 po amnestii w 1947 r. 3 wrze艣nia 1948 r. ponownie zosta艂 aresztowany i skazany na 15 lat wi臋zienia, kar臋 odbywa艂 w wi臋zieniu we Wronkach. Zwolniony 24 grudnia 1954 r. prawdopodobnie dlatego, 偶e podpisa艂 lojalk臋, lecz nie podj膮艂 aktywnej wsp贸艂pracy. Zwerbowany ponownie w 1971 r. lecz by艂 niezdyscyplinowany i nie mia艂 wi臋kszej warto艣ci jako wsp贸艂pracownik. Zmar艂 30 wrze艣nia 1975 w Jaros艂awiu. Okoliczno艣ci jego 艣mierci do dzi艣 s膮 sprzeczne i niewyja艣nione. Spoczywa na Starym Cmentarzu w Jaros艂awiu.

Fot. 艢Z呕AK

Tadeusz Puchalski syn Stanis艂awa Puchalskiego ps. „Kozak” z oddz. „O. Jana” przy grobie „Ojca Jana” Franciszka Przysi臋偶niaka w Jaros艂awiu (Fot. 艢Z呕AK).

Na wniosek jego 偶ony Eugenii, wydany na niego w 1949 r. wyrok s膮dowy zosta艂 uniewa偶niony w 1992 r. By艂 odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy i Krzy偶em Armii Krajowej. Po艣miertnie zosta艂 awansowany na majora Si艂 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Cze艣膰 Jego Pami臋ci!

MW/Fundacja KEDYW

Biblioografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji). Wikipedia.

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *