29 listopada 1910 r. urodzi艂 si臋 Ryszard 艢li偶y艅ski ps. „Skowron”, „Bystry” – by艂y komendant obwodu Nisko-Stalowa Wola AK

ppor. Ryszard 艢li偶y艅ski ps. „Skowron”, „Bystry”

ur. 29聽listopada聽1910 r. – zm. 13 pa藕dziernika聽1944 r.
Podporucznik rezerwy Wojska Polskiego II RP
Komendant Obwodu Nisko – Stalowa Wola Armii Krajowej
Powstaniec Warszawski


Podporucznik Ryszard 艢li偶y艅ski urodzi艂 si臋 w Brze艣ciu nad Bugiem, by艂 synem Ryszarda i Apolonii z d. Czarneckiej. Z wykszta艂cenia by艂 technikiem budowlano-drogowym. Pracowa艂 w Ministerstwie Komunikacji, a nast臋pnie w kierownictwie budowy gmachu dyrekcji PKP i kolonii mieszkalnej w Che艂mie. Od Czerwca 1933 r. do maja 1938 r. pracowa艂 przy przebudowie Warszawskiego W臋z艂a Kolejowego. W maju 1938 r. podj膮艂 prac臋 konstruktora budowlanego w wydziale technicznym Zak艂ad贸w Po艂udniowych w Katowicach. Latem 1938 r. przeprowadzi艂 si臋 do Stalowej Woli, gdzie nadal pracowa艂 jako konstruktor budowlany w Zak艂adach Po艂udniowych Stalowej Woli. Pracowa艂 r贸wnie偶 jako konstruktor kolonii mieszkalnej Stalowej Woli. Przed wojn膮 odby艂 s艂u偶b臋 wojskow膮, by艂 偶o艂nierzem聽rezerwy Wojska Polskiego II RP w stopniu podporucznika.

Praca konspiracyjna

W czasie okupacji podj膮艂 si臋 dzia艂alno艣ci konspiracyjnej. By艂 jednym z organizator贸w Zwi膮zku Walki Zbrojnej (ZWZ) w Stalowej Woli, z kt贸rej powsta艂a stalowowolska Armia Krajowa. By艂 uczestnikiem rozm贸w scaleniowych AK z Batalionami Ch艂opskimi (BCh) i Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW). Jako zast臋pca komendanta obwodu AK Kazimierz Pilata ps. „Zaremba”, cz臋sto uczestniczy艂 w akcjach dywersyjnych kierowanych przez Kedyw obwodu. W grudniu 1943 r. zosta艂 aresztowany przez gestapo na terenie niemieckiego szpitala – dzisiejszej szkole聽PSP nr 1 przy ul. Dmowskiego w Stalowej Woli. Po szybkiej akcji rozwadowskiego Kedywu, jeszcze tego samego wieczoru zosta艂 odbity z r膮k Niemc贸w w szpitalu. Cho膰 akcja si臋 powiod艂a Ryszard 艢li偶y艅ski zosta艂 rany podczas strzelaniny 偶o艂nierzy Kedywu z Gestapo. Po akcji wszyscy wycofali si臋 do rozwadowskiej „G贸rki” – tajnej bazy Kedywu w Rozwadowie (dzisiejsze powstaj膮ce Muzeum Kedywu).聽W rozwadowskim Kedywie sp臋dzi艂 kilka tygodni lecz膮c rany, kt贸rych dozna艂 podczas akcji odbicia w szpitalu.

Przedwojenna szko艂a powszechna przy dzisiejszej ul. Dmowskiego w Stalowej Woli, w kt贸rej Niemcy urz膮dzili szpital podczas okupacji (fot: Archiwum Dionizego Garbacza)

Ucieczka do Warszawy

W strukturach AK by艂 pocz膮tkowo zast臋pca wspomnianego komendanta obwodu Nisko-Stalowa Wola AK Kazimierza Pilata ps. „Zaremba”. W marcu 1944 r. po aresztowaniu Komendanta Kazimierza Pilata przej膮艂 funkcj臋 komendanta obwodu. Zagro偶ony aresztowaniem po dekonspiracji podczas odbicia ze szpitala, w kwietniu 1944 r.聽ewakuowa艂 si臋 z rodzin膮 do Warszawy. W Warszawie kontynuowa艂 walk臋 konspiracyjn膮, walczy艂 w Powstaniu Warszawskim. Zgina艂 13 pa藕dziernika 1944 roku na kilka dni po powstaniu na skutek ran odniesionych w wyniku artyleryjskiego ostrza艂u. By艂 偶onaty, mia艂 syna Andrzeja. Spoczywa na warszawskim Cmentarzu Pow膮zkowskim.

漏Fundacja KEDYW

Opakowanie grypsu „Skowrona-Bystrego” znaleziony w rozwadowskim Kedywie w 2015 r. (fot. MKDAK/Fundacja KEDYW)

Cze艣膰 jego Pami臋ci!

MW / Fundacja KEDYW / MKDAK
Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii krajowej (w organizacji), Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”.


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo艂ecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia艂alno艣膰 opiera si臋 na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi膮gniemy celu! WESPRZYJ NAS!聽

Konto bankowe: SANBank Nadsa艅ski Bank Sp贸艂dzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart膮 p艂atnicz膮 przez system p艂atno艣ci PayPal

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *