65 lat temu komuni艣ci zabili Augusta Fieldorfa ps. „Nil” – Komendanta Kedywu Komendy G艂贸wnej AK

gen. August Emil Fieldorf ps. „Nil”

ur. 20 marca 1895 r. – zm. 24 luty 1953 r.
Komendant G艂贸wny Kedywu Armii Krajowej
z-ca komendanta g艂贸wnego Armii Krajowej
Genera艂 Wojska Polskiego
呕o艂nierz Legion贸w Polskich


Dzi艣 jego imi臋 nosi wiele szk贸艂, ulic, rond i park贸w. Jego czyny i bohaterskie zas艂ugi upami臋tniaj膮 liczne tablice, publikacje naukowe, a nawet film biograficzno-historyczny. Najwi臋ksze w Polsce muzeum, zwi膮zane z Armi膮 Krajow膮 r贸wnie偶 nosi imi臋 tego bohatera. Dok艂adnie dzisiaj przypada 65 rocznica jego 艣mierci.

Bohater narodowy, 偶o艂nierz niez艂omny, cz艂owiek bez skazy. Tak wynios艂e epitety nie s膮 tu bezpodstawne, bowiem ta posta膰 przez ca艂e swoje 偶ycie wierna by艂a swoim idea艂om, a jej najwi臋ksz膮 mi艂o艣ci膮, by艂a ta do Ojczyzny. Nawet w chwili 艣mierci, kt贸ra przysz艂a wraz z niesprawiedliwym wyrokiem w艂adzy komunistycznej, zachowa艂 spok贸j i opanowanie. T膮 niezwyk艂膮 postaci膮, wpisuj膮c膮 si臋 ju偶 na sta艂e w histori臋 naszego kraju 鈥 jest genera艂 August Emil Fieldorf 鈥濶il鈥.

Genera艂 Fieldorf z 偶on膮 Janin膮 i c贸rkami Krystyn膮 i Mari膮. (fot. Maria Fieldorf-Czarska)

Ku niepodleg艂o艣ci

Urodzi艂 si臋 w Krakowie 20 marca 1895 roku i by艂 czwartym dzieckiem w rodzinie Andrzeja i Anny Fieldorf. Od najm艂odszych lat wykazywa艂 warto艣ci patriotyczne, co w wieku 17 lat pchn臋艂o go do wst膮pienia w szeregi Zwi膮zku Strzeleckiego. Jak wspomina p贸藕niej jego 偶ona „nareszcie znalaz艂 uj艣cie dla swojej niespo偶ytej energii”. Wreszcie znalaz艂 si臋 w gronie ludzi, kt贸rzy tak jak on wierzyli, 偶e niepodleg艂o艣ci nikt Polakom nie podaruje, ale musz膮 j膮 wywalczy膰 or臋偶em. Jak偶e gorliwie biega艂 na zbi贸rki i wys艂uchiwa艂 wyk艂ad贸w, uczy艂 si臋 pos艂ugiwa膰 broni膮.

W trakcie I Wojny 艢wiatowej awansuje do stopnia starszego sier偶anta i ko艅czy kurs oficerski. Za m臋stwo w bitwie pod Hulewiczami, w 1923 roku odznaczony zostaje orderem Virtuti Militari V klasy. Po odzyskaniu przez Polsk臋 Niepodleg艂o艣ci bierze czynny udzia艂 w walkach z bolszewikami. W 1921 roku awansowany zostaje na kapitana Wojska Polskiego. Ciekawym podsumowaniem tej walki, jest opinia s艂u偶bowa na temat Fieldorfa: 鈥濷dznacza艂 si臋 odwag膮, umiej臋tno艣ci膮 szybkiego podejmowania decyzji, rozwag膮 w chwilach zagro偶enia, absolutnym brakiem cech karierowicza w formie potakiwania prze艂o偶onym. Umie 偶y膰 z 偶o艂nierzami i wychowywa膰 ich w zami艂owaniu dyscypliny i porz膮dku; bardzo lubiany przez swoich podkomendnych. Spokojny, taktowny, pracowity; posiada du偶e zdolno艣ci gospodarcze. Og贸lna ocena: „nadzwyczajny”.

S艂u偶ba w wojsku. August Emil Fieldorf ps. „Nil” drugi od lewej na dole. (fot. Maria Fieldorf-Czarska)

Nowa struktura, nowe zadania

22 stycznia 1943 roku z rozkazu komendanta g艂贸wnego AK 鈥 gen. Stefana Roweckiego ps. „Grot”, powo艂any do 偶ycia zostaje Kedyw. Na czele Kierownictwa Dywersji 鈥 struktury o charakterze sabota偶owo-dywersyjnej, staje p艂k August Emil Fieldorf. W czasie okupacji oddzia艂y Kedywu w ca艂ej Polsce przeprowadzi艂y kilkadziesi膮t tysi臋cy akcji przeciwko Niemcom, na kt贸re sk艂ada艂y si臋 m.in. wykolejenia poci膮g贸w, niszczenie wojskowych magazyn贸w, czy likwidacja agent贸w Gestapo. To w艂a艣nie akcja eliminacji funkcjonariuszy niemieckich przejawiaj膮cych najwi臋ksze okrucie艅stwo przeciwko Polakom, okre艣lana mianem 鈥濧kcji G艂贸wki鈥, doprowadzi艂a do spektakularnej likwidacji kata Warszawy, Franza Kutschery ( 01.02.1944r.). Wykonanie tego wyroku powierzono w艂a艣nie dow贸dcy Kedywu 鈥濶ilowi鈥. Fieldorf stoj膮c na czele tej elitarnej jednostki, cz臋sto musia艂 wyje偶d偶a膰 w teren, nierzadko, sporo, przy tym ryzykuj膮c. Taka sytuacja spotka艂a go bowiem w pa藕dzierniku 1943 roku, gdzie cudem uchodzi niemieckiej ob艂awie, zaraz po wizycie u por. Jana Piwnika 鈥濸onurego鈥 鈥 dow贸dcy oddzia艂u partyzanckiego, dzia艂aj膮cego w rejonie G贸r 艢wi臋tokrzyskich. By膰 mo偶e na tym spotkaniu Fieldorf przekaza艂 鈥濸onuremu鈥 rozkaz o likwidacji Martina Fuldnera (niemieckiego zarz膮dcy maj膮tku Lubomirskich w Charzewicach – przyp. red.).聽Wyrok na Fuldnerze zosta艂 wykonany w odwecie za brutalny mord uczestnik贸w wesela w dworku Horydy艅skich w Zbydniowie 鈥 13 pa藕dziernika 1943 roku.

Aresztowanie

August Emil Fieldorf ps. „Nil” w areszcie. (fot. wikipedia.org)

Po wojnie gen. August Emil Fieldorf wielokrotnie namawiany by艂 do wyjazdu z kraju. Odrzuca艂 jednak tak膮 propozycj臋, twierdz膮c, i偶 by艂oby to tch贸rzostwo i wielka nielojalno艣膰 wobec swoich 偶o艂nierzy. Aresztowany 9 listopada 1950 roku w 艁odzi, od razu przewieziony zostaje do Warszawy (gmach MBP, przy ul. Koszykowej), gdzie przeciw niemu wszcz臋te zostaje niesprawiedliwe post臋powanie karne. Liczne procesy s膮dowe, pe艂ne fa艂szywych zezna艅 艣wiadk贸w, zmy艣lonych i absurdalnych dowod贸w wnosz膮cych win臋, doprowadzaj膮 do skazania genera艂a na kar臋 艣mierci. Wyrokiem S膮du Wojew贸dzkiego, przy jednoczesnej odmowie u艂askawienia przez Rad臋 Pa艅stwa gen. Augusta Emila Fieldorfa zamordowano 24 lutego 1953 roku. Do dnia dzisiejszego nieznane jest miejsce jego poch贸wku.

Protok贸艂 wykonania kary 艣mierci na Auguscie Emilu Fieldorfie ps. „Nil”

Trzeba pami臋ta膰

Przedstawione powy偶ej dokonania i fakty dotycz膮ce osoby gen. Fieldorfa, to jedynie ich ma艂a cz臋艣膰 z ogromnej ca艂o艣ci. Dlatego na koniec serdecznie zach臋cam wszystkich do dok艂adnego zapoznania si臋 z bogatym historycznie 偶yciorysem 鈥濶ila鈥. Warto rozwin膮膰 jego wk艂ad w walk臋 o niepodleg艂膮 Polsk臋, udzia艂 w bitwach z bolszewikami, czy p贸藕niejsze budowanie armii II Rzeczypospolitej. Nie wolno nam zapomina膰 o walce z niemieckim okupantem, jeszcze przed powo艂aniem Kedywu, czy o tworzeniu i dzia艂aniu tajnej organizacji konspiracyjnej 鈥濶IE鈥, kt贸ra mia艂a dzia艂a膰 przeciw sowieckiej okupacji. Fakt zes艂ania 鈥瀗a nieludzk膮 ziemi臋鈥, do Zwi膮zku Sowieckiego i 偶ycia w trudnych warunkach na terenie oboz贸w NKWD, to r贸wnie偶 istotne prze偶ycia genera艂a. W ko艅cu samo aresztowanie, przes艂uchania, oskar偶enia, procesy i wyrok, to dla nas droga do poznania niezwyk艂ych warto艣ci jakimi w tym tragicznym okresie swojego 偶ycia kierowa艂 si臋 August Emil Fieldorf. Cz艂owiek z pewno艣ci膮 niez艂omny, do ko艅ca pozostaj膮cy sob膮, wierny swoim idea艂om. Bohater skazany przez komunist贸w na wieczne zapomnienie, 艣mia艂o mo偶e stanowi膰 dla nas postaw臋 godn膮 do na艣ladowania.

Cze艣膰 i Chwa艂a Bohaterom!

 

Miko艂aj Fo艂ta/Fundacja KEDYW

Bibliografia: 鈥濭enera艂 August Emil Fieldorf 鈥濶il鈥 (1895-1953)鈥 鈥 wydawnictwo IPN, 2013, Maria Fieldorf-Czarska

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *