25.02.1915 r. urodzi艂 si臋 „niez艂omny” Franciszek S艂owa ps „Smo艂a” – 偶o艂nierz WP, ZWZ, AK, WiN

漏Fundacja KEDYW

Franciszek S艂owik ps. 鈥濻mo艂a鈥

ur. 25 luty 1915 r. – zm 18 maja 2005 r.

呕o艂nierz WP w kampanii wrze艣niowej ’39 r.
呕o艂nierz ZWZ Plac贸wki Chwa艂owice
呕o艂nierz AK Plac贸wki Radomy艣l
呕o艂nierz WiN Chwa艂owice
Cz艂onek NSZZ „Solidarno艣膰” w Stalowej Woli


Franciszek S艂owik urodzi艂 si臋 25 lutego 1915 roku w Chwa艂owicach ko艂o Radomy艣la na p贸艂nocnym Podkarpaciu. W latach 1921-1928 chodzi艂 do szko艂y podstawowej w Chwa艂owicach. Mimo wybitnych zdolno艣ci, warunki materialne rodziny nie pozwoli艂y na kontynuowanie nauki. Podj膮艂 wi臋c prac臋 w gospodarstwie domowym.

S艂u偶ba w wojsku

23 marca 1938 roku powo艂any zosta艂 do wojska, gdzie s艂u偶y艂 w 38 pu艂ku piechoty 3 kompani baonu Lubacz贸w Wojska Polskiego. Jako zdolny i wyr贸偶niaj膮cy si臋 偶o艂nierz zosta艂 skierowany do Szko艂y Podoficerskiej Korpusu Ochrony Pogranicza w Czortkowie, kt贸r膮 uko艅czy艂 z 8. lokat膮 na 120 偶o艂nierzy.Po uko艅czeniu Szko艂y Podoficerskiej dosta艂 przydzia艂 do kompanii granicznej w Podwo艂oczyskach nad Zbruczem. Pod koniec sierpnia 1939 roku z chwil膮 og艂oszenia mobilizacji skierowany zosta艂 do Kopczyniec na Podolu.

Podczas walk wojennych we wrze艣niu 1939 r. wycofuj膮c si臋 przez Lw贸w, Przemy艣l do Bochni bra艂 udzia艂 w obronie mostu na Rabie. Nast臋pnie dalsze wycofanie si臋 przez Tarn贸w, Rzesz贸w do Rudnika nad Sanem i zn贸w obrona mostu tym razem na Sanie. W miejscowo艣ci Zofianka k. Janowa Lubelskiego zosta艂 13 wrze艣nia 1939 roku ci臋偶ko ranny. S艂u偶b臋 wojskow膮 ko艅czy w stopniu starszego sier偶anta.

Konspiracja antyniemiecka

Po powrocie do domu i聽wyleczeniu ran wst臋puje w szeregi Zwi膮zku Walki Zbrojnej (ZWZ) w Chwa艂owicach, a nast臋pnie Armii Krajowej w Radomy艣lu. Jako 偶o艂nierz Armii Krajowej uczestniczy w wielu akcjach bojowych, m.in. w rozbiciu niemieckiego posterunku policji we Wrzawach, w akcji kt贸rej zostaje zlikwidowany dow贸dca posterunku Albert Alscher, za kt贸rego Niemcy wykonali odwet, zabijaj膮c 25 Polak贸w tu偶 za maj膮tkiem Lubomirskich w Charzewicach (dzisiejszej Stalowej Woli).

Konspiracja antysowiecka

Po wojnie widz膮c nowe zagro偶enie ze strony komunist贸w pozostaje w konspiracji i decyduje si臋 na dalsz膮 walk臋 z nowym sowieckim okupantem, wst臋puj膮c po rozwi膮zaniu AK do 鈥濿olno艣膰 i Niezawis艂o艣膰鈥 (WiN) w swoich rodzinnych Chwa艂owicach, gdzie wkr贸tce zosta艂 kierownikiem Ko艂a.

1 kwietnia 1948 roku zosta艂 aresztowany przez Urz膮d Bezpiecze艅stwa (UB). Po brutalnym 艣ledztwie i torturach zosta艂 skazany przez Wojskowy S膮d Rejonowy w Rzeszowie na 12 lat pozbawienia wolno艣ci i utrat臋 mienia. Kar臋 wi臋zienia odbywa艂 w Rzeszowie, Wronkach i Piechcinie. Z aresztu zosta艂 zwolniony 19 pa藕dziernika 1954 roku schorowany i zdruzgotany:

鈥濸o wyj艣ciu na wolno艣膰 nie mog艂em wr贸ci膰 do r贸wnowagi 偶yciowej i psychicznej. Stale聽wydawa艂o mi si臋, 偶e obok stoi stra偶nik, po nocach 艣ni艂y mi si臋 kipisze, a r臋ce mimowolnie sk艂ada艂em do ty艂u鈥

O tym bardzo okrutnym i wyczerpuj膮cym czasie sp臋dzonym w PRL-owskich wi臋zieniach opowiada聽w swojej ksi膮偶ce pt. „A czyny wasze b臋d膮 spisane” wydanej w 2000 roku.

Trzecia konspiracja

Po odbyciu kary za przynale偶no艣膰 do konspiracyjnych i antysowieckich organizacji, w 1959 roku przeprowadzi艂 si臋 z rodzin膮 do Charzewic i podj膮艂 prac臋 w Hucie Stalowa Wola. W 1980 roku wst膮pi艂 do NSZZ 鈥濻olidarno艣膰鈥 w Stalowej Woli, z kt贸r膮 doczeka艂 si臋 wolnej Polski – Polski, o kt贸r膮 walczy艂 45 lat.

Po upadku komunizmu walczy艂 o dobre imi臋 偶o艂nierzy Armii Krajowej, by艂 wieloletnim czlonkiem Zwi膮zku 呕o艂nierzy Armii Krajowej przemianowanej p贸偶niej w 艢wiatowy Zwi膮zek 呕o艂nierzy Armii Krajowej Ko艂o w Stalowej Woli.

漏Fundacja KEDYW

Legitamacj Franciszka S艂owika Zwi膮zku 呕o艂nierzy AK (fot. Karol Karbarz).

Niez艂omny do ko艅ca – odmawia awansu Prezydentowi RP z komunistycznym rodowodem

18 kwietnia 2001 roku prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Aleksander Kwa艣niewski mianowa艂 go podporucznikiem Wojska Polskiego. Franciszek S艂owik nie przyj膮艂 tego awansu. Dwukrotnie odsy艂a艂 akt nominacji, protestuj膮c tym samym przeciw stawianiu komunist贸w na r贸wni wraz z 偶o艂nierzami wrze艣nia, ZWZ-AK i podziemia antykomunistycznego i tych, kt贸rzy utrwalali w艂adz臋 ludow膮 w szeregach UB i MO. Odmawiaj膮c w 2001 r. odebrania nominacji na podporucznika Wojska Polskiego, Franciszek S艂owik powiedzia艂:

鈥濼o ja w komunistycznych kazamatach zdrowie straci艂em, a teraz mam stawa膰 w jednym szeregu z tymi, kt贸rzy o utrzymanie komunizmu walczyli? Nigdy!鈥

18 maja 2005 roku w wieku 90 lat zmar艂 w Charzewicach. Spoczywa na Cmentarzu Parafialnym w Stalowej Woli – Rozwadowie.聽O woln膮 Polsk臋 walczy艂 ponad po艂ow臋 swojego 偶ycia.

Cze艣膰 Jego Pami臋ci!

 

MW/Fundacja KEDYW

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Franciszek S艂owik „A czyny wasze b臋d膮 spisane”, Maria Rehorowska „Rozwad贸w nad Sanem i Charzewice w konspiracji antyniemieckiej i antysowieckiej”, Mariusz Krzysztofi艅ski,聽OBEP IPN Rzesz贸w.

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *