25.02.1915 r. urodzi┼é si─Ö „niez┼éomny” Franciszek S┼éowa ps „Smo┼éa” – ┼╝o┼énierz WP, ZWZ, AK, WiN

┬ęFundacja KEDYW

Franciszek S┼éowik ps. ÔÇ×Smo┼éaÔÇŁ

ur. 25 luty 1915 r. – zm 18 maja 2005 r.

┼╗o┼énierz WP w kampanii wrze┼Ťniowej ’39 r.
Żołnierz ZWZ Placówki Chwałowice
┼╗o┼énierz AK Plac├│wki Radomy┼Ťl
Żołnierz WiN Chwałowice
Cz┼éonek NSZZ „Solidarno┼Ť─ç” w Stalowej Woli


Franciszek S┼éowik urodzi┼é si─Ö 25 lutego 1915 roku w Chwa┼éowicach ko┼éo Radomy┼Ťla na p├│┼énocnym Podkarpaciu. W latach 1921-1928 chodzi┼é do szko┼éy podstawowej w Chwa┼éowicach. Mimo wybitnych zdolno┼Ťci, warunki materialne rodziny nie pozwoli┼éy na kontynuowanie nauki. Podj─ů┼é wi─Öc prac─Ö w gospodarstwie domowym.

Służba w wojsku

23 marca 1938 roku powo┼éany zosta┼é do wojska, gdzie s┼éu┼╝y┼é w 38 pu┼éku piechoty 3 kompani baonu Lubacz├│w Wojska Polskiego. Jako zdolny i wyr├│┼╝niaj─ůcy si─Ö ┼╝o┼énierz zosta┼é skierowany do Szko┼éy Podoficerskiej Korpusu Ochrony Pogranicza w Czortkowie, kt├│r─ů uko┼äczy┼é z 8. lokat─ů na 120 ┼╝o┼énierzy.┬á Po uko┼äczeniu Szko┼éy Podoficerskiej dosta┼é przydzia┼é do kompanii granicznej w Podwo┼éoczyskach nad Zbruczem. Pod koniec sierpnia 1939 roku z chwil─ů og┼éoszenia mobilizacji skierowany zosta┼é do Kopczyniec na Podolu.

Podczas walk wojennych we wrze┼Ťniu 1939 r. wycofuj─ůc si─Ö przez Lw├│w, Przemy┼Ťl do Bochni bra┼é udzia┼é w obronie mostu na Rabie. Nast─Öpnie dalsze wycofanie si─Ö przez Tarn├│w, Rzesz├│w do Rudnika nad Sanem i zn├│w obrona mostu tym razem na Sanie. W miejscowo┼Ťci Zofianka k. Janowa Lubelskiego zosta┼é 13 wrze┼Ťnia 1939 roku ci─Ö┼╝ko ranny. S┼éu┼╝b─Ö wojskow─ů ko┼äczy w stopniu starszego sier┼╝anta.

Konspiracja antyniemiecka

Po powrocie do domu i┬áwyleczeniu ran wst─Öpuje w szeregi Zwi─ůzku Walki Zbrojnej (ZWZ) w Chwa┼éowicach, a nast─Öpnie Armii Krajowej w Radomy┼Ťlu. Jako ┼╝o┼énierz Armii Krajowej uczestniczy w wielu akcjach bojowych, m.in. w rozbiciu niemieckiego posterunku policji we Wrzawach, w akcji kt├│rej zostaje zlikwidowany dow├│dca posterunku Albert Alscher, za kt├│rego Niemcy wykonali odwet, zabijaj─ůc 25 Polak├│w tu┼╝ za maj─ůtkiem Lubomirskich w Charzewicach (dzisiejszej Stalowej Woli).

Konspiracja antysowiecka

Po wojnie widz─ůc nowe zagro┼╝enie ze strony komunist├│w pozostaje w konspiracji i decyduje si─Ö na dalsz─ů walk─Ö z nowym sowieckim okupantem, wst─Öpuj─ůc po rozwi─ůzaniu AK do ÔÇ×Wolno┼Ť─ç i Niezawis┼éo┼Ť─çÔÇŁ (WiN) w swoich rodzinnych Chwa┼éowicach, gdzie wkr├│tce zosta┼é kierownikiem Ko┼éa.

1 kwietnia 1948 roku zosta┼é aresztowany przez Urz─ůd Bezpiecze┼ästwa (UB). Po brutalnym ┼Ťledztwie i torturach zosta┼é skazany przez Wojskowy S─ůd Rejonowy w Rzeszowie na 12 lat pozbawienia wolno┼Ťci i utrat─Ö mienia. Kar─Ö wi─Özienia odbywa┼é w Rzeszowie, Wronkach i Piechcinie. Z aresztu zosta┼é zwolniony 19 pa┼║dziernika 1954 roku schorowany i zdruzgotany:

ÔÇ×Po wyj┼Ťciu na wolno┼Ť─ç nie mog┼éem wr├│ci─ç do r├│wnowagi ┼╝yciowej i psychicznej. Stale┬áwydawa┼éo mi si─Ö, ┼╝e obok stoi stra┼╝nik, po nocach ┼Ťni┼éy mi si─Ö kipisze, a r─Öce mimowolnie sk┼éada┼éem do ty┼éuÔÇŁ

O tym bardzo okrutnym i wyczerpuj─ůcym czasie sp─Ödzonym w PRL-owskich wi─Özieniach opowiada┬áw swojej ksi─ů┼╝ce pt. „A czyny wasze b─Öd─ů spisane” wydanej w 2000 roku.

Trzecia konspiracja

Po odbyciu kary za przynale┼╝no┼Ť─ç do konspiracyjnych i antysowieckich organizacji, w 1959 roku przeprowadzi┼é si─Ö z rodzin─ů do Charzewic i podj─ů┼é prac─Ö w Hucie Stalowa Wola. W 1980 roku wst─ůpi┼é do NSZZ ÔÇ×Solidarno┼Ť─çÔÇŁ w Stalowej Woli, z kt├│r─ů doczeka┼é si─Ö wolnej Polski – Polski, o kt├│r─ů walczy┼é 45 lat.

Po upadku komunizmu walczy┼é o dobre imi─Ö ┼╝o┼énierzy Armii Krajowej, by┼é wieloletnim czlonkiem Zwi─ůzku ┼╗o┼énierzy Armii Krajowej przemianowanej p├│┼╝niej w ┼Üwiatowy Zwi─ůzek ┼╗o┼énierzy Armii Krajowej Ko┼éo w Stalowej Woli.

┬ęFundacja KEDYW

Legitamacj Franciszka S┼éowika Zwi─ůzku ┼╗o┼énierzy AK (fot. Karol Karbarz).

Niez┼éomny do ko┼äca – odmawia awansu Prezydentowi RP z komunistycznym rodowodem

18 kwietnia 2001 roku prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Aleksander Kwa┼Ťniewski mianowa┼é go podporucznikiem Wojska Polskiego. Franciszek S┼éowik nie przyj─ů┼é tego awansu. Dwukrotnie odsy┼éa┼é akt nominacji, protestuj─ůc tym samym przeciw stawianiu komunist├│w na r├│wni wraz z ┼╝o┼énierzami wrze┼Ťnia, ZWZ-AK i podziemia antykomunistycznego i tych, kt├│rzy utrwalali w┼éadz─Ö ludow─ů w szeregach UB i MO. Odmawiaj─ůc w 2001 r. odebrania nominacji na podporucznika Wojska Polskiego, Franciszek S┼éowik powiedzia┼é:

ÔÇ×To ja w komunistycznych kazamatach zdrowie straci┼éem, a teraz mam stawa─ç w jednym szeregu z tymi, kt├│rzy o utrzymanie komunizmu walczyli? Nigdy!ÔÇŁ

18 maja 2005 roku w wieku 90 lat zmar┼é w Charzewicach. Spoczywa na Cmentarzu Parafialnym w Stalowej Woli – Rozwadowie.┬áO woln─ů Polsk─Ö walczy┼é ponad po┼éow─Ö swojego ┼╝ycia.

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

 

MW/Fundacja KEDYW

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Franciszek S┼éowik „A czyny wasze b─Öd─ů spisane”, Maria Rehorowska „Rozwad├│w nad Sanem i Charzewice w konspiracji antyniemieckiej i antysowieckiej”, Mariusz Krzysztofi┼äski,┬áOBEP IPN Rzesz├│w.

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *