78. rocznica sowieckich zbrodni w Katyniu

Min臋艂o 78 lat od rozpocz臋cia likwidacji przez sowieckie NKWD oboz贸w dla polskich oficer贸w w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ci膮gu sze艣ciu tygodni Sowieci rozstrzelali聽14.587 polskich je艅c贸w z tych oboz贸w. Sowieci zabili tak偶e ok. 7.300 Polak贸w przetrzymywanych w wi臋zieniach na przedwojennych terenach wschodnich wojew贸dztw II RP.

Po sowieckiej agresji na Polsk臋 17 wrze艣nia 1939 r. w niewoli sowieckiej znalaz艂o si臋 240-250 tys. polskich je艅c贸w, w tym ponad 10 tys. oficer贸w.

Ju偶 19 wrze艣nia 1939 r. 艁awrientij Beria powo艂a艂 Zarz膮d do Spraw Je艅c贸w Wojennych i Internowanych przy NKWD oraz nakaza艂 utworzenie sieci oboz贸w.

Na pocz膮tku pa藕dziernika 1939 r. w艂adze sowieckie zacz臋艂y zwalnia膰 cz臋艣膰 je艅c贸w-szeregowc贸w. W tym samym czasie podj臋to decyzj臋 o utworzeniu dw贸ch 鈥瀘boz贸w oficerskich鈥 w Starobielsku i Kozielsku oraz obozu w Ostaszkowie, przeznaczonego dla funkcjonariuszy policji, KOP i wi臋ziennictwa.

Pod koniec lutego 1940 r. we wspomnianych obozach wi臋ziono 6.192 policjant贸w i funkcjonariuszy wy偶ej wymienionych s艂u偶b oraz 8.376 oficer贸w. W艣r贸d uwi臋zionych znajdowa艂a si臋 du偶a grupa oficer贸w rezerwy, powo艂anych do wojska w chwili wybuchu wojny. Wi臋kszo艣膰 z nich reprezentowa艂a polsk膮 inteligencj臋 鈥 lekarze, prawnicy, nauczyciele szkolni i akademiccy, in偶ynierowie, literaci, dziennikarze, dzia艂acze polityczni, urz臋dnicy pa艅stwowi i samorz膮dowi, ziemianie. Obok nich w obozach znale藕li si臋 r贸wnie偶 kapelani katoliccy, prawos艂awni, protestanccy oraz wyznania moj偶eszowego.

Decyzja o wymordowaniu polskich je艅c贸w wojennych z oboz贸w w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie oraz Polak贸w przetrzymywanych w wi臋zieniach NKWD na obszarze przedwojennych wschodnich wojew贸dztw Rzeczypospolitej zapad艂a na najwy偶szym szczeblu sowieckich w艂adz.

Podj臋艂o j膮 5 marca 1940 r. Biuro Polityczne KC WKP(b) na podstawie pisma, kt贸re ludowy komisarz spraw wewn臋trznych 艁awrientij Beria skierowa艂 do Stalina. Szef NKWD, oceniaj膮c w nim, 偶e wszyscy wymienieni Polacy 鈥瀞膮 zatwardzia艂ymi, nierokuj膮cymi poprawy wrogami w艂adzy sowieckiej鈥, wnioskowa艂 o rozpatrzenie ich spraw w trybie specjalnym, 鈥瀦 zastosowaniem wobec nich najwy偶szego wymiaru kary 鈥 rozstrzelanie鈥. Dodawa艂, 偶e sprawy nale偶y rozpatrzy膰 bez wzywania aresztowanych i bez przedstawiania zarzut贸w, decyzji o zako艅czeniu 艣ledztwa i aktu oskar偶enia.

Formalnie wyroki mia艂y by膰 wydawane przez Kolegium Specjalne NKWD, w sk艂adzie: Iwan Basztakow, Bogdan Kobu艂ow i Wsiewo艂od Mierku艂ow. Powy偶sze wnioski przedstawione przez Beri臋 zosta艂y w ca艂o艣ci przyj臋te, a na jego pi艣mie znalaz艂y si臋 aprobuj膮ce podpisy Stalina 鈥 sekretarza generalnego WKP(b), Klimenta Woroszy艂owa 鈥 marsza艂ka Zwi膮zku Sowieckiego i komisarza obrony, Wiaczes艂awa Mo艂otowa 鈥 przew. Rady Komisarzy Ludowych, komisarza spraw zagranicznych i Anastasa Mikojana 鈥 wiceprzew. Rady Komisarzy Ludowych i komisarza handlu zagranicznego, a tak偶e r臋czna notatka: 鈥濳alinin 鈥 za, Kaganowicz 鈥 za鈥. (Michai艂 Kalinin 鈥 przew. Prezydium Rady Najwy偶szej ZSRS 鈥 teoretycznie g艂owa pa艅stwa sowieckiego; 艁azar Kaganowicz 鈥 wiceprzew. Rady Komisarzy Ludowych i komisarz transportu i przemys艂u naftowego).

Po trwaj膮cych miesi膮c przygotowaniach, 3 kwietnia 1940 r. rozpocz臋to likwidacj臋 obozu w Kozielsku, a dwa dni p贸藕niej oboz贸w w Starobielsku i Ostaszkowie. Przez nast臋pnych sze艣膰 tygodni Polacy wywo偶eni byli z oboz贸w grupami do miejsc ka藕ni.

Z Kozielska 4.404 os贸b przewieziono do Katynia i zamordowano strza艂ami w ty艂 g艂owy. 3.896 je艅c贸w ze Starobielska zabito w pomieszczeniach NKWD w Charkowie, a ich cia艂a pogrzebano na przedmie艣ciach miasta w Piatichatkach. 6 287 os贸b z Ostaszkowa rozstrzelano w gmachu NKWD w Kalininie, obecnie Twer, a pochowano w miejscowo艣ci Miednoje. 艁膮cznie zamordowano 14.587 os贸b.

Na mocy decyzji z 5 marca 1940 r. wymordowano r贸wnie偶 oko艂o 7.300 Polak贸w przebywaj膮cych w r贸偶nych wi臋zieniach na terenach w艂膮czonych do Zwi膮zku Sowieckiego: na Ukrainie rozstrzelano 3.405 os贸b (ich groby prawdopodobnie znajduj膮 si臋 w Bykowni pod Kijowem), a na Bia艂orusi 3.880 (pochowanych prawdopodobnie w Kuropatach pod Mi艅skiem). Wi臋kszo艣膰 z nich stanowili aresztowani dzia艂acze konspiracyjnych organizacji, oficerowie nie zmobilizowani we wrze艣niu 1939 r., urz臋dnicy pa艅stwowi i samorz膮dowi oraz 鈥瀍lement spo艂ecznie niebezpieczny鈥 z punktu widzenia w艂adz sowieckich.

Spo艣r贸d je艅c贸w z Kozielska, Starobielska i Ostaszkowa ocala艂a grupa 448 os贸b (wed艂ug innych 藕r贸de艂 395). Byli to ci, kt贸rych przewieziono do utworzonego przez NKWD obozu przej艣ciowego w Pawliszczew Borze, a nast臋pnie przetransportowano do Griazowca.

W nocy z 12 na 13 kwietnia 1940 r., a wi臋c w czasie kiedy NKWD mordowa艂o polskich je艅c贸w i wi臋藕ni贸w, ich rodziny sta艂y si臋 ofiarami masowej deportacji w g艂膮b ZSRS przeprowadzonej przez w艂adze sowieckie. Decyzj臋 o jej zorganizowaniu Rada Komisarzy Ludowych podj臋艂a 2 marca 1940 r. Wed艂ug danych NKWD, w czasie dokonanej w贸wczas wyw贸zki zes艂ano 艂膮cznie oko艂o 61 tys. os贸b, g艂贸wnie do Kazachstanu.

Informacj臋 o odkryciu masowych grob贸w w Katyniu Niemcy podali 13 kwietnia 1943 r. (to dzi艣 symboliczna rocznica zbrodni).

15 kwietnia 1943 r. w odpowiedzi Sowieckie Biuro Informacyjne og艂osi艂o, 偶e polscy je艅cy byli zatrudnieni na robotach budowlanych na zach贸d od Smole艅ska i 鈥瀢padli w r臋ce niemieckich kat贸w faszystowskich w lecie 1941 r., po wycofaniu si臋 wojsk sowieckich z rejonu Smole艅ska鈥. Komunikat stwierdza艂: 鈥濶iemieckie zbiry faszystowskie nie cofaj膮 si臋 w tej swojej potwornej bredni przed najbardziej 艂ajdackim i pod艂ym k艂amstwem, za pomoc膮 kt贸rego usi艂uj膮 ukry膰 nies艂ychane zbrodnie, pope艂nione, jak to teraz wida膰 jasno, przez nich samych鈥.

Tego samego dnia, rz膮d RP na uchod藕stwie poleci艂 swojemu przedstawicielowi w Szwajcarii zwr贸ci膰 si臋 do Mi臋dzynarodowego Czerwonego Krzy偶a z pro艣b膮 o powo艂anie komisji do zbadania odkrytych grob贸w.

17 kwietnia 1943 r. strona polska z艂o偶y艂a w tej sprawie oficjaln膮 not臋 w Genewie, dowiaduj膮c si臋 jednocze艣nie, i偶 wcze艣niej r贸wnie偶 Niemcy zwr贸cili si臋 do MCK o wszcz臋cie dochodzenia.

Dzia艂ania w艂adz niemieckich zmierzaj膮ce do sprowokowania konfliktu pomi臋dzy aliantami mia艂y wywo艂a膰 wra偶enie, 偶e post臋powanie Berlina i polskiego rz膮du s膮 ze sob膮 koordynowane.

Joseph Goebbels zanotowa艂 w swoim dzienniku: 鈥濻prawa Katynia przeradza si臋 w gigantyczn膮 polityczn膮 afer臋, kt贸ra mo偶e mie膰 szerokie reperkusje. Wykorzystujemy j膮 wszelkimi mo偶liwymi sposobami鈥.

Moskwa bardzo ostro zareagowa艂a na propozycj臋 dochodzenia prowadzonego przez MCK. 19 kwietnia 1943 r. sowiecki dziennik 鈥濸rawda鈥 opublikowa艂 artyku艂 zatytu艂owany 鈥濸olscy pomocnicy Hitlera鈥. Przeczyta膰 w nim mo偶na by艂o m.in.: 鈥濷szczerstwo gwa艂townie si臋 szerzy. Zanim wysech艂 atrament na pi贸rach niemiecko-faszystowskich pismak贸w, ohydne wymys艂y Goebbelsa i sp贸艂ki na temat rzekomego masowego mordu na polskich oficerach dokonanego przez w艂adze sowieckie w 1940 r. zosta艂y podchwycone nie tylko przez wiernych hitlerowskich s艂u偶alc贸w, ale co dziwniejsze, przez ministerialne kr臋gi rz膮du genera艂a Sikorskiego (鈥) Polscy przyw贸dcy w niewybaczalny spos贸b poszli na lep chytrej prowokacji Goebbelsa i w rzeczywisto艣ci podtrzymali nikczemne k艂amstwa i oszczercze wymys艂y kat贸w narodu polskiego. Wobec tego trudno si臋 dziwi膰, 偶e Hitler te偶 zwr贸ci艂 si臋 do Mi臋dzynarodowego Czerwonego Krzy偶a z propozycj膮 przeprowadzenia >>dochodzenia<< na miejscu zbrodni, przygotowanej r臋koma jego mistrz贸w w sztuce zabijania鈥.

Ujawnienie zbrodni przez Niemc贸w pos艂u偶y艂o Sowietom za pretekst do zerwania stosunk贸w dyplomatycznych z rz膮dem polskim w Londynie.

21 kwietnia 1943 r. Stalin wys艂a艂 tajne i jednobrzmi膮ce depesze do prezydenta Roosevelta i premiera Churchilla, w kt贸rych zarzuca艂 rz膮dowi gen. Sikorskiego prowadzenie w zmowie z Hitlerem wrogiej kampanii przeciwko Zwi膮zkowi Sowieckiemu. 鈥濿szystkie te okoliczno艣ci 鈥 pisa艂 Stalin 鈥 zmuszaj膮 Zwi膮zek Sowiecki do stwierdzenia, 偶e obecny rz膮d polski (鈥) faktycznie zerwa艂 sojusznicze stosunki z ZSRS i zaj膮艂 pozycj臋 wroga wobec Zwi膮zku Sowieckiego鈥.

Formalne zerwanie stosunk贸w dyplomatycznych przez Moskw臋 z polskim rz膮dem na uchod藕stwie nast膮pi艂o w nocy z 25 na 26 kwietnia 1943 r. By艂 to pierwszy krok sowieckiego dyktatora w kierunku stworzenia w艂asnej marionetkowej ekipy do rz膮dzenia Polsk膮.

W sprawie katy艅skiej Polacy nie uzyskali niestety wsparcia ze strony przyw贸dc贸w mocarstw zachodnich, kt贸rzy w imi臋 trwa艂o艣ci sojuszu ze Stalinem, okazywali mu pomoc w ukrywaniu prawdy o tej zbrodni.

Wobec zablokowania przez Sowiet贸w przeprowadzenia 艣ledztwa w sprawie katy艅skiej przez MCK, Niemcy zorganizowali w艂asne dochodzenie. 28 kwietnia 1943 r. na miejsce zbrodni na zaproszenie w艂adz niemieckich przyjecha艂a grupa mi臋dzynarodowych ekspert贸w medycyny s膮dowej i kryminologii. Przewodnicz膮cym zespo艂u zosta艂 doktor Ferenc Orsos, dyrektor Instytutu Medycyny S膮dowej w Budapeszcie. Eksperci jednomy艣lnie podpisali sprawozdanie, w kt贸rym stwierdzali, i偶 egzekucje na polskich je艅cach wykonano w marcu i kwietniu 1940 r.

Po zaj臋ciu Smole艅ska pod koniec wrze艣nia 1943 r. przez Armi臋 Czerwon膮 w艂adze sowieckie powo艂a艂y specjaln膮 komisj臋 do przeprowadzenia dochodzenia w sprawie Katynia pod przewodnictwem prof. dr. Niko艂aja Burdenki.

24 stycznia 1944 r., po ekshumacji 925 odpowiednio spreparowanych cia艂 polskich oficer贸w, wspomniana komisja og艂osi艂a, 偶e zbrodni na Polakach dokonali Niemcy mi臋dzy wrze艣niem a grudniem 1941 r.

W 1945 r. w trakcie procesu zbrodniarzy nazistowskich w Norymberdze Sowieci wprowadzili do aktu oskar偶enia zarzut odpowiedzialno艣ci za zbrodni臋 katy艅sk膮. Trybuna艂 norymberski w wydanym w 1946 r. wyroku pomin膮艂 jednak spraw臋 zamordowania polskich oficer贸w z powodu braku dowod贸w.

Dr Witold Wasilewski z IPN, oceniaj膮c charakter zbrodni katy艅skiej, napisa艂: 鈥濻kala represji i zbiorowy profil ofiar, motywy podj臋cia decyzji i spos贸b jej przeprowadzenia 鈥 kwalifikuj膮 j膮 do uznania za zbrodni臋 ludob贸jstwa. Ofiary 艂膮czy艂a przynale偶no艣膰 do elity polskiego spo艂ecze艅stwa, z tej przyczyny zosta艂y skazane przez komunist贸w na zag艂ad臋, staj膮c si臋 ofiarami klasycznego ludob贸jstwa, w kt贸rym nie konkretne i udowodnione w przewodzie s膮dowym czyny decyduj膮 o 艣mierci, lecz przynale偶no艣膰 do grupy narodowej, etnicznej, rasowej, religijnej, politycznej lub spo艂ecznej. W przypadku ofiar zbrodni katy艅skiej o ich zag艂adzie zadecydowa艂o kryterium polsko艣ci 鈥 fakt, 偶e je艅cy Kozielska, Starobielska i Ostaszkowa byli Polakami. Wyr贸偶nik spo艂eczny (鈥) by艂 dodatkowym motywem zag艂ady. Kontekst zbrodni katy艅skiej stanowi艂o wymierzone we wszystkie warstwy spo艂eczne niszczenie polsko艣ci na obszarze sowieckiej okupacji, obejmuj膮ce m.in. deportacj臋 setek tysi臋cy Polak贸w w g艂膮b ZSRS w celu etnicznego >>wyczyszczenia<< ziem polskich鈥 (W. Wasilewski 鈥濳aty艅 1940 鈥 sowieckie ludob贸jstwo na Polakach鈥, Biuletyn IPN, Nr 1-2).

 

zr贸d艂o: Radiomaryja.pl, PAP


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo艂ecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia艂alno艣膰 opiera si臋 na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi膮gniemy celu! WESPRZYJ NAS!聽

Konto bankowe: SANBank Nadsa艅ski Bank Sp贸艂dzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart膮 p艂atnicz膮 przez system p艂atno艣ci PayPal

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *