30 maja 1946 r. UB zabiło Jana Zawitkowskiego – żołnierza AK Obwodu Nisko – Stalowa Wola

Jan Zawitkowski ps. „Jonas”

ur. 25 grudnia 1895 r. – zm. 29-30 maja 1946 r.
Żołnierz Legionów Polskich
Żołnierz Wojska Polskiego

Żołnierz Armii Krajowej Obwodu Nisko – Stalowa Wola


Jan Zawitkowski urodził się w Szówsku koło Jarosławia. Był synem Tomasza i Marii z d. Oronowicz. Mieszkał w Nisku koło Stalowej Woli wraz z żoną Marią z d. Dąbek (spokrewnioną ze Stanisławem Dąbkiem obrońcą Gdyni urodzonym w Nisku) i dwoma synami Władysławem i Józefem. Obaj synowie Jana w czasie niemieckiej okupacji byli żołnierzami zasańskiego partyzanckiego oddziału NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysiężniaka.

Okres I wojny

Jan Zawitkowski w 1914 r. walczył w Legionach Polskich pod dowództwem gen. Józefa Hallera oraz kapitana Leopolda Lisa-Kuli. W czasie walk z Ukraińcami i Bolszewikami w Złotej Lipie kolo Lwowa został ranny w nogę.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w 1919 r. został żołnierzem Wojsa Polskiego, w którym służył pod dowództwem gen. Władysława Sikorskiego.

Okres II wojny

Od początku niemieckiej okupacji II wojny światowej, działał w konspiracji. Był uczestnikiem tajnej szkoły podoficerskiej i brał udział w obronie Zakładów Południowych w Stalowej Woli. Następnie walczył w szeregach Związku Walki Zbrojnej (ZWZ) oraz Armii Krajowej Obwodu Nisko – Stalowa Wola.

Przez pewien okres w czasie okupacji ukrywał się z kolegami z Niska – Janem Szewczykiem i Stefanem Sękiem w województwie Kieleckim, tam w szeregach tamtejszej AK nadzorował zrzuty z angielskich samolotów z bronią i lekarstwami dla AK.

Tablica upamiętniająca Jan Zawitkowskiego ps. „Jonas” na kościele M.B. Różańcowej w Stalowej Woli (fot. Fundacja KEDYW)

Aresztowanie i nie wyjaśniona śmierć

Po wojnie z Niemcami przyszła do Polski nowa sowiecka okupacja i z nią prześladowania żołnierzy AK. W maju 1946 r. Jan Zawitkowski został aresztowany przez funkcjonariuszy z Urzędu Bezpieczeństwa (UB) w Nisku. Według świadków p. Zalewskiego z Warchołów (dzisiejsza dzielnica Niska) i ówczesnego naczelnika stacji kolejowej w Stalowej Woli, Jan Zawitkowski został zabrany na przesłuchanie, z którego już nie powrócił. Ciało zamordowanego, ze śladami postrzału, odnalazł rolnik w rejonie kapliczki Matki Bożej Różańcowej w Chyłach (dzisiejszej dzielnicy Stalowej Woli).

Upamiętniony tablicą

Dziś w miejscu dawnej kapliczki stoi murowany kościół pod wezwaniem Matki Bożej Różańcowej. W grudniu 2004 r. na elewacji kościoła została odsłonięta i poświęcona tablica upamiętniająca znalezionego zabitego na terenie dzisiejszego kościoła Jana Zawitkowskiego – żołnierza Armii Krajowej ps.”Jonas”.

Cześć Jego Pamięci!

 

MW/Fundacja KEDYW
Bibliografia: Arhiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Jan Zawitkowski.


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie społecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza działalność opiera się na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osiągniemy celu! WESPRZYJ NAS! 

Konto bankowe: SANBank Nadsański Bank Spółdzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kartą płatniczą przez system płatności PayPal

2 komentarze “30 maja 1946 r. UB zabiło Jana Zawitkowskiego – żołnierza AK Obwodu Nisko – Stalowa Wola

  1. dziekuje sedecznie Fundacji KEDYW-Stalowa Wola, w imieniu mojego ojca, Jozefa Zawitkowskiego, ps. „Wierny” zolnierza AK, odzialu Franciszka Przysiezniaka ps. „Ojca Jan”, i naszej rodziny za pamiec i umieszczenie artykulu o Janie Zawitkowskim ps. „Janos” moim dziadku.

    Sle serdeczne pozdrowiena,
    Jan Zawitkowski
    Houston, Texas

    • Prosimy podziękować tacie za służbę dla Ojczyzny. Dziękujemy również za służbę Jana „Jonasa” oraz Władysława „Gila”. Chwała Bohaterom!

      prezes FK
      MW

Comments are closed.