78. rocznica pierwszego transportu wi臋藕ni贸w do KL Auschwitz

漏Fundacja KEDYW

Zdj臋cie obozowe Stanis艂awa Be艂偶y艅skiego聽z KL Auschwitz (fot. Fundacja KEDYW)

Od 2006 r. obchodzimy w Polsce 14 czerwca 鈥濶arodowy Dzie艅 Pami臋ci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Oboz贸w Koncentracyjnych i Oboz贸w Zag艂ady鈥. Ten dzie艅 pami臋ci zosta艂 uchwalony w 66. rocznic臋 wys艂ania przez Niemc贸w pierwszego masowego transportu wi臋藕ni贸w do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz do O艣wi臋cimia. Dzi艣 przypada 78. rocznica tego pierwszego transportu, kt贸rym zosta艂 wywieziony oficer dywersji Stanis艂aw Be艂偶y艅ski ps. 鈥濳ret鈥- dow贸dca Kedywu Armii Krajowej Obwodu Nisko – Stalowa Wola.

Setki tysi臋cy Polak贸w zosta艂o wywiezionych do niemieckich oboz贸w koncentracyjnych podczas II wojny 艣wiatowej, ale tylko nielicznym uda艂o si臋 z tych oboz贸w wydosta膰 偶ywym. Do tych nielicznych zaliczani s膮 偶o艂nierze AK Witold Pilecki czy Stanis艂aw Be艂偶y艅ski ps. „Kret” dow贸dca rozwadowskiego Kedywu AK.

漏Fundacja KEDYW

Stanis艂aw Be艂偶y艅ski ps. „Kret” – Oficer Dywersji rozwadowskiego Kedywu Armii Krajowej.

Stanis艂aw Be艂偶y艅ski zosta艂 aresztowany przez Niemc贸w 18 maja 1940 roku w Nisku, po czym zosta艂 przewieziony i osadzony w wi臋zieniu w Tarnowie. Do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz, Stanis艂aw Be艂偶y艅ski trafi艂 we wspomnianym pierwszym transporcie 14 czerwca 1940聽roku, gdzie zosta艂 oznaczony numerem obozowym 581. W KL Auschwitz Stanis艂aw Be艂偶y艅ski sp臋dzi艂 prawie p贸艂torej roku. W 1941 roku dzi臋ki zas艂ugom ojca i staraniom matki, kt贸ra powo艂uj膮c si臋 na zas艂ugi swojego m臋偶a lekarza – dyrektora szpitala, ub艂aga艂a zwolnienie syna z obozu. Ojcu Stanis艂awa Be艂偶y艅skiego zawdzi臋cza艂o 偶ycie i zdrowie wielu niemieckich 偶o艂nierzy, kt贸rych leczy艂 w okresie I wojny 艣wiatowej. Dzi臋ki zas艂ugom ojca i po b艂aganiach matki, Niemcy zgodzili si臋 uwolni膰 syna. Stanis艂aw Be艂偶y艅ski zosta艂 zwolniony 24 listopada 1941聽roku i wkr贸tce powr贸ci艂 do rodziny do Niska.

Tak wspomina艂a powr贸t Stanis艂awa Be艂偶y艅skiego s膮siadka Stefania Pawlik-Buderawska:

„Po aresztowaniu Be艂偶y艅skiego, jego 偶ona Krystyna z dwojgiem ma艂ych dzieci mieszka艂a po s膮siedzku u p. Gazdowej. Tam mieszkali, ale wy偶ywienie i opieka nad dzie膰mi nale偶a艂a do nas. Zostali wysiedleni, a raczej wyrzuceni z mieszkania w Poznaniu ( 聽 )…., ca艂y ich dobytek mie艣ci艂 si臋 w dw贸ch walizkach i to sk艂ada艂 si臋 z ksi膮偶ek. Byli bardzo sympatyczni, grzeczni, kulturalni, nigdy na sw贸j los nie narzekali, nigdy o nic nie prosili, a gdy dzielili艣my si臋 z nimi wszystkim, czym mogli艣my – przyjmowali z wdzi臋czno艣ci膮.

Stanis艂aw Be艂偶y艅ski niespodziewanie zjawi艂 si臋 w dzie艅 艣w. Miko艂aja w grudniu 1941 roku, kiedy paczuszki przygotowane przez moj膮 Mam臋 dla wszystkich i dla p. Krystyny i jej dzieci, ju偶 zosta艂y rozdzielone. Pami臋tam, 偶e ka偶dy z nas oddawa艂 cz臋艣膰 艂akoci dla p. Stanis艂awa, okropnie wychudzonego, wyg艂odnia艂ego.

Wr贸ci艂 z O艣wi臋cimia, ale nie chcia艂 ujawni膰, jakim sposobem. Pami臋tam r贸wnie偶, 偶e m贸j Ojciec zwr贸ci艂 si臋 do Be艂偶y艅skiego, aby opowiedzia艂, jak tam jest w obozie, w O艣wi臋cimiu. Zapytany odpowiedzia艂: Cokolwiek powiem – nie uwierzycie, wi臋c prosz臋 nie pyta膰. Jedno jest tylko pewne, 偶e Niemcy ju偶 mnie 偶ywego nie dostan膮.

 

„Stach”, jak m贸wili na niego koledzy i rodzina, dotrzyma艂 s艂owa. Nie da艂 si臋 Niemcom 偶ywy, zgin膮艂 podczas napadu Gestapo na rozwadowski Kedyw 18 maja 1944 roku, dok艂adnie cztery lata po jego aresztowaniu w Nisku.

Po akcji z Niemcami wewn膮trz budynku gdzie mie艣ci艂 si臋 lokal Kedywu, Stanis艂aw Be艂偶y艅ski wydosta艂 si臋 na zewn膮trz budynku, wtedy podczas pr贸by przebicia si臋 przez dworzec kolejowy mieszcz膮cy si臋 naprzeciwko Kedywu, zosta艂 zauwa偶ony przez nadje偶d偶aj膮cy transport niemieckich 偶o艂nierzy. Niemcy oddali w jego stron臋 strza艂y, Stanis艂aw Be艂偶y艅ski zgin膮艂 na miejscu.


Biogram Stanis艂awa Be艂偶y艅skiego tutaj >>>


Cze艣膰 Jego Pami臋ci!

MW/Fundacja KEDYW


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo艂ecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia艂alno艣膰 opiera si臋 na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi膮gniemy celu! WESPRZYJ NAS!聽

Konto bankowe: SANBank Nadsa艅ski Bank Sp贸艂dzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart膮 p艂atnicz膮 przez system p艂atno艣ci PayPal

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *