19 lipca 1944 r. zgin臋li w akcji „Pawiak” 偶o艂nierze Kedywu KG AK Andrzej i Zbigniew Horody艅scy

Zbigniew i Andrzej Horody艅scy (fot. zbiory rodzinne/Fundacja KEDYW)

19 lipca 1944 r. zgin臋li w Warszawie w akcji „Pawiak” bracia Andrzej i Zbigniew Horody艅scy – 偶o艂nierze struktur warszawskiego Kedywu pochodz膮cy ze Zbydniowa ko艂o Stalowej Woli.

Bracia Zbigniew i Andrzej Horody艅scy urodzili si臋 w Zbydniowie ko艂o Stalowej Woli. Byli synami Zbigniewa i Zofii z Gieczewicz贸w. Pochodzili ze znanej ziemia艅skiej rodziny Horody艅skich, kt贸rzy byli w艂a艣cicielami maj膮tku Zbydni贸w, znajduj膮cym si臋 w owym czasie w powiecie tarnobrzeskim na dzisiejszym p贸艂nocnym Podkarpaciu. Zbigniew i Zofia mieli trzech syn贸w Zbigniewa, Andrzeja, Dominika oraz jedn膮 c贸rk臋 Ann臋.

Zbigniew senior podobnie jak jego przodkowie byli wielkim patriotami i w tym duchu wychowali swoje dzieci. Rodzina Horody艅skich by艂a bardzo ceniona w lokalnej spo艂eczno艣ci, w kt贸rej 偶ycie Horody艅scy byli bardzo zaanga偶owanii. Do dzi艣 w rodzinnej parafii w Zaleszanach w ko艣ciele, kt贸ry Horody艅scy pomogli ufundowa膰, odprawiane s膮 Msze 艢wi臋te w intencji rodziny. Starsi mieszka艅cy Zbydniowa i pobliskich Zaleszan do dzi艣 nie zapominaj膮 dobra do艣wiadczonego od rodziny Horody艅skich, cz臋sto z wdzi臋kiem o nim wspominaj膮.

Sam maj膮tek rodziny Horody艅skich, w kt贸rym urodzi艂o sie kilka pokole艅 Horody艅skich, by艂 jeszcze przed wojn膮 jednym聽z najnowocze艣niejszych w regionie. Jako pierwszy w okolicy wyposarzony by艂 w sie膰 energi elektrycznej, ktor膮 zasila艂a w艂asna elektrownia parowozowa. Horody艅scy w swoim 艣wietnie prosperuj膮cym maj膮tku posiadali tartak, gorzelni臋 oraz m艂yn. Tutaj m艂ody Zbigniew i Andrzej sp臋dzili wi臋kszo艣膰 swojego kr贸tkiego 偶ycia.

Bestialski mord rodziny

Przez pierwsze kilka lat niemieckiej okupacji, 偶ycie w zdybniowskim dworze dla rodziny Horody艅skich przemija艂o w miar臋 spokojnie. Tak by艂o a偶 do dnia 24 czerwca 1943 r. tj. do dnia kiedy w ich rodzinnym dworze w Zbydniowie, niemiecki oddzia艂 SS brutalnie wtargn膮艂 i dokona艂 mordu na rodzinie i go艣ciach, kt贸rzy w贸wczas 艣wi臋towali 艣lub m艂odej kuzynki. W bestialskim mordzie w zbydniowskim dworze Horody艅skich zgin臋艂o 19 os贸b z rodziny i przyby艂ych na wesele go艣ci. Jedyni, kt贸rzy ocaleli tego dnia z przebywaj膮cych w tym czasie w dworze byli bracia Zbigniew i m艂odszy Andrzej, kt贸rych matka ukry艂a na strychu, gdy w dworze pojawili si臋 niemieccy oprawcy.聽Po kilku dniach, gdy ucich艂y strza艂y, Zbigniew i Andrzej opanowali swoje emocje, zdobyli w sobie moc i wydostali si臋 podczas nieobecno艣ci Niemc贸w. Z dworu zbiegli z do pobliskiej wsi, gdzie otrzymali pomoc 偶o艂nierzy lokalnej konspiracji.


O mordzie na rodzinie Horody艅skich <<TUTAJ<<


W warszawskim Kedywie

Dzi臋ki znajomym z konspiracji obaj bracia otrzymali fa艂szywe dokumenty i przedostali si臋 bezpiecznie do Warszawy, gdzie czeka艂a na nich rodzinai i najm艂odszy brat Dominik.

Wkr贸tce po przybyciu do Warszawy obaj bracia wst膮pili do Armii Krajowej, prawdopodobnie wprowadzeni przez najm艂odzszego brata Dominika, kt贸ry ju偶 wtedy by艂 偶o艂nierzem AK. Niebawem Zbigniew ps. „Fredro” i Andrzej ps. „Po偶oga” znale藕li si臋 w szeregach Oddzia艂u Specjalnego „Osjan” wchodz膮cego w sk艂ad Kedywu Komendy G艂贸wnej AK w Warszawie. W styczniu 1944 r. w wyniku odej艣cia kpt. J.K. Andrzejewskiego „Jana” od oddzia艂u „Osjan” dow贸dztwo nad oddzia艂em przej膮艂 por. rez. sap. Julian Barkas ps. „Sawicz”,聽OS „Osjan” otrzyma艂 wtedy now膮 nazw臋 OS „Sawicz”.

19 lipca 1944 r. Zbigniew i Andrzej Horody艅scy wraz z OS „Sawicz” brali udzia艂 w nieudanej akcji odbicia wi臋藕ni贸w politycznych z warszawskiego Pawiaka. By艂a to jedna z ostatnich akcji warszawskiego Kedywu AK przed Powstaniem Warszawskim na terenie Warszawy. Celem akcji „Pawiak” by艂o uwolnienie wi臋藕ni贸w politycznych z III Oddzia艂u nieistniej膮cego ju偶 dzi艣 Pawiaka. Sama inicjatywa uwolnienia wi臋藕ni贸w wysz艂a od samych wi臋藕ni贸w, kt贸rym uda艂o si臋 nawi膮za膰 kontakt z Kedywem Komendy G艂贸wnej AK.

Pawiak 鈥 nieistniej膮ce wi臋zienie przy ul. Dzielnej 24/26 w Warszawie. W czasie niemieckiej okupacji by艂 najwi臋kszym wi臋zieniem niemieckim na terenie Polski.

Plan akcji przewidywa艂聽聽koncentracj臋 kilku oddzia艂贸w w tym OS „Sawicz” na Cmentarzu Pow膮zkowskim, na kt贸ry przybyli 偶o艂nierze oddzia艂u Zbigniew i Andrzej Horody艅scy. Niestety, w wyniku utracenia kontaktu z Pawiakiem dow贸dca akcji pp艂k. Jan Mazurkiewicz ps. „S臋p” (p贸藕niejszy „Rados艂aw”) nakaza艂 odwo艂anie akcji. W贸wczas nie wszyscy zdo艂ali si臋 wycofa膰 z cmentarza, gdy pojawili si臋 tam Niemcy. Otoczeni przez Niemc贸w 偶o艂nierze OS „Sawicz” podj臋li walk臋 z Niemcami w wyniku, kt贸rej poleg艂o sze艣ciu 偶o艂nierzy i zosta艂o czterech rannych, kt贸rych Niemcy zabrali na Pawiak. W艣r贸d zabitych 偶o艂nierzy by艂 Andrzej Horody艅ski. Ci臋偶ko ranny Zbigniew by艂 w艣r贸d rannych zabranych na Pawiak. Zbigniewa wraz z trzema zabranymi, Niemcy rzekomo zabili na Pawiaku 31 lipca 1944 r. Andrzej spoczywa na Cmentarzu Pow膮zkowskim, Zbigniewa cia艂o nigdy nie odnaleziono.

W wyniku nieudanej akcji OS „Sawicz” trac膮c wielu 偶o艂nierzy, straci艂 zdolno艣膰 dyspozycyjn膮 i w efekcie uleg艂 rozsypce. Kilka dni p贸藕niej gdy wybuch艂o Powstanie Warszawskie, OS „Sawicz” nie m贸g艂 wzi膮膰 w nim udzia艂u. Pozostali 偶o艂nierze oddzia艂u przeszli do innych ugrupowa艅 i walczyli w Powstaniu ju偶 w innych oddzia艂ach.

Cze艣膰 Ich Pami臋ci!

 

MW/Fundacja KEDYW
Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji). Henryk Witkowski „Kedyw Okr臋gu Warszawskiego w latach 1943-1944”, wspomnienia mieszka艅c贸w i rodziny.


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo艂ecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia艂alno艣膰 opiera si臋 na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi膮gniemy celu! WESPRZYJ NAS!聽

Konto bankowe: SANBank Nadsa艅ski Bank Sp贸艂dzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart膮 p艂atnicz膮 przez system p艂atno艣ci PayPal

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *