26 lipca 1968 r. w Berline skazany zosta艂 kat Podkarpacia, gestapowiec Rudolf Zimmermann

Rudolf Zimmermann – funkcjonariusz niemieckiej Gestapo (fot. Fundacja KEDYW)

50 lat temu w Berlinie Wschodnim, w 贸wczesnej komunistycznej Niemieckiej Republice Demokratycznej (NRD), skazany聽zosta艂 na kar臋 do偶ywocia volksdeutsch聽Rudolf Zimmermann – funkcjonariusz niemieckiej Gestapo, kt贸ry w okresie niemieckiej okupacji dokona艂 licznych zbrodni na polskiej i 偶ydowskiej ludno艣ci m.in. w Mielcu, Stalowej Woli i Rzeszowie. Stalowowolski Kedyw Armii Krajowej trzykrotnie pr贸bowa艂 zlikwidowa膰 Zimmermanna, niestety wszystkie pr贸by nie powiod艂y si臋. Dopiero w 1968 r. – 23 lata po wojnie dopad艂a go sprawiedliwo艣膰.

Rudolf Karol Zimmermann urodzi艂 si臋 9 listopada 1919 r. we wsi Czermin ko艂o Mielca, w dzisiejszym wojew贸dztwie Podkarpackim. By艂 synem Johana i Matyldy, przedwojennych kolonist贸w, kt贸rzy osiedlili si臋 w Czerminie. Przed wojn膮 ucz臋szcza艂 do mieleckiego Gimnazjum im. Konarskiego. Gdy wybuch艂a wojna i wojska Niemieckie pojawi艂y si臋 w Mielcu, Rudolf Zimmermann od razu zg艂osi艂 si臋 na ochotnika do mieleckiej Gestapo (Geheime Staatspolizei). Jego ojciec Johan, tak samo wierny III Rzeszy w 1941 r. zosta艂 mianowany burmistrzem Mielca i tak jak syn sta艂 si臋 jednym z pogromc贸w mieleckich 呕yd贸w.

W Mielcu Rudolf szybko zas艂yn膮艂 jako funkcjonariusz Gestapo za spraw膮 swoich sadystycznych tortur podczas przes艂ucha艅. Od torturowanych Polak贸w w katowni mieleckiej Gestapo otrzyma艂 przydomek „Doktor”. Jego znajomo艣膰 j臋zyka polskiego i znajomo艣膰 terenu dawa艂a mu du偶膮 przewag臋 nad jego niemieckimi kolegami w prze艣ladowaniu聽i tropieniu Polak贸w z ruchu oporu. Z tego powodu szybko awansowa艂 w strukturach Gestapo. Jeszcze jako ucze艅 w mieleckim Gimnazjum Rudolf Zimmerman pozna艂 wielu swoich p贸藕niejszych ofiar w tym m.in. Wies艂awa Jasi艅skiego „J臋drusia” – przysz艂ego za艂o偶yciela konspiracyjnego pisma „Odwet” i przysz艂ego dow贸dc臋 partyzanckiego oddzia艂u AK „J臋drusie” z okolic Tarnobrzega, oraz jego brata Stanis艂awa, kt贸rego po brutalnym 艣ledztwie odes艂a艂 do obozu Auschwitz, z kt贸rego ju偶 nie powr贸ci艂.

Kat Podkarpacia

Na dzisiejszym Podkarpaciu Rudolf Zimmermann zaczyna艂 karier臋 mordercy we wspomnianych szeregach Gestapo w Mielcu, nast臋pnie by艂y plac贸wki w Rzeszowie oraz Stalowej Woli. Po dzia艂alno艣ci Zimmermanna na podkarpaciu pozosta艂 krwawy szlak zapisany w zeznaniach wielu 艣wiadk贸w z czasu niemieckiej okupacji. Poni偶ej jeden z takich fragment贸w zanotowanych przez Micha艂a Wolanina i Micha艂a Pawelczaka z jednej z wizyt Zimmermanna w Radomy艣lu Wielkim ko艂o Rzeszowa:

„Najazdy gestapo mieleckiego na miasteczko ze wspomnianym ju偶 Rudolfem Zimmermannem by艂y coraz cz臋stsze. Podczas tych wizyt 艣mier膰 mo偶na by艂o spotka膰 w ka偶dej chwili. Pitch Gross zosta艂 zamordowany podczas modlitwy. Przechodz膮cy obok jego domu Zimmermann zobaczy艂 przez okno modl膮cego si臋 呕yda i strzeli艂 do niego. Podobny los spotka艂 Haskiela, kt贸rego Zimmermann wyci膮gn膮艂 z domu i kaza艂 mu skaka膰 przez r贸w znajduj膮cy si臋 mi臋dzy piekarni膮 Handa, a kurz膮 rze藕ni膮. Podczas tych skok贸w gestapowiec 膰wiczy艂 celno艣膰 strza艂贸w, z kt贸rych kilka okaza艂o si臋 celnych. Innym razem sprzedaj膮cy w sklepie papierniczym ojca Pinkas Fosh, przestraszy艂 si臋 wchodz膮cego do 艣rodka Zimmermanna i zacz膮艂 ucieka膰 w stron臋 ulicy Targowej. Gestapowiec dogoni艂 go na placyku obok stawu Teresy Fox i tam zabi艂 strza艂em z pistoletu…(…)
…Ostateczna zag艂ada ca艂ej ludno艣ci 偶ydowskiej w Radomy艣lu nast膮pi艂a w niedziel臋, 19 lipca 1942 roku. W t膮 tragiczn膮 niedziel臋 rano, w mie艣cie zaroi艂o si臋 od gestapowc贸w na kt贸rych czele sta艂 Zimmermann…(..)”

Wyrok stalowowolskiej AK

We wrze艣niu 1943 r. Rudolf Zimmerman zosta艂 skierowany do pracy w Stalowej Woli na plac贸wk臋 Gestapo przy ulicy Bismarckstrasse (dzisiejszej ul. Skoczy艅skiego 26). Prawdopodobnie ze wzgl臋du na fakt, 偶e by艂 poszukiwany przez tamtejsze AK, wi臋c w okolicach Mielca czy Rzeszowa ju偶 nie m贸g艂 si臋 czu膰 bezpiecznie. W Stalowej Woli szybko zosta艂 te偶 okrzykni臋ty mianem „kata Stalowej Woli” i r贸wnie szybko S膮d Pa艅stwa Podziemnego wyda艂 na niego wyrok, po tym jak zamordowa艂 w Stalowej Woli informatork臋 AK Helen臋 Bizo艅.


Historia mordu Heleny Bizo艅 >>TUTAJ


Wykonanie wyroku na Zimmermanna stalowowolskie AK zleci艂o dow贸dcy Kedywu Stanis艂awowi Be艂偶y艅skiemu ps. „Kret”. Kedyw Obwodu Nisko – Stalowa Wola AK trzykrotnie podejmowa艂 akcje zlikwidowania Zimmermanna, niestety wszystkie si臋 nie powiod艂y. O tych akcjach napisa艂 w swojej ksi膮偶ce dr Eugeniusz 艁azowski ps. „Leszcz” – lekarz rozwadowskiej AK:

„Mno偶y艂y si臋 zbrodnie Zimmermanna. Nagromadzi艂o si臋 do艣膰 materia艂u dowodowego. S膮d podziemnych w艂adz polskich wyda艂 na niego wyrok 艣mierci…(…)
Akcj膮 kierowa艂 oficer AK ps. „Kret” (Stanis艂aw Be艂偶y艅ski). Zamachowcy czekali na okazj臋 wykonania wyroku w dobrze zabezpieczonej „melinie” na tzw. „G贸rce” w starym kinie w Rozwadowie (dzisiejsze Muzeum Kedywu przyp. red.).
(Pierwsza) Pr贸ba zlikwidowania Zimmermanna za pomoc膮 trucizny nie uda艂a si臋. (Druga) Urz膮dzono na niego zasadzk臋 pod mostkiem na drodze pomi臋dzy Rozwadowem a Stalow膮 Wol膮. Wiadomo by艂o, kiedy tamt臋dy b臋dzie przeje偶d偶a艂. Zimmermann zmieni艂 swoje plany. Po kilku godzinach oczekiwania zamachowcy opu艣cili niewygodne stanowisko. Wyrok i tym razem nie zosta艂 wykonany.
Trzeci zamach by艂 zaplanowany w lasku ko艂o szosy mi臋dzy Zbydniowem a Turbi膮. Zimmermann mia艂 jecha膰 tamt臋dy autem z Sandomierza. Tym razem wywiad poda艂 dok艂adne dane. Zamachowcy zaj臋li swoje stanowiska w lasku. Wydawa艂o si臋, 偶e gestapowiec nie ujdzie 艣mierci…
Ale wcze艣niej, przed zasadzk膮 stan膮艂 samoch贸d Zimmermanna. Co艣 si臋 popsu艂o w silniku. Kierowca nie m贸g艂 silnika uruchomi膰. Zimmermann zorientowa艂 si臋, 偶e wkr贸tce nadjedzie poci膮g z Sandomierza, poszed艂 na stacj臋, zd膮偶y艂 na poci膮g i – odjecha艂.”

Pr贸by zlikwidowania Zimmermanna przez stalowowolski Kedyw nie powiod艂y si臋, natomiast powiod艂y si臋 plany gestapowca Zimmermanna, kt贸ry nieustannie polowa艂 na 偶o艂nierzy stalowowolskich struktur AK. W zaledwie kilka miesi臋cy zdo艂a艂 g艂臋boko rozpracowa膰 stalowowolskie AK aresztuj膮c wielu 偶o艂nierzy. Dzi臋ki konfidentowi uda艂o mu si臋 tak偶e trafi膰 na trop Kedywu, z kt贸rym w maju 1944 r. rozegra艂a si臋 potyczka, w kt贸rej Niemcom uda艂o si臋 zabi膰 dow贸dc臋 Stanis艂awa Be艂偶y艅skiego „Kreta”.

Rudolf Zimmerman przetrwa艂 w Stalowej Woli do ko艅ca okupacji miasta, opu艣ci艂 Stalowa Wol臋 dopiero ko艅cem lipca 1944 r. gdy zbli偶a艂y si臋 do Stalowej Woli wojska Sowieckie i kl臋ska Niemc贸w by艂a nieunikniona. Jak si臋 p贸藕niej okaza艂o, zdo艂a艂 prze偶y膰 wojn臋 i dopiero w 1966 r. dopad艂a go sprawiedliwo艣膰 na terenie NRD, gdzie zosta艂 aresztowany.

Proces s膮dowy

Rudolf Zimmermann w procesie s膮dowym, kt贸ry mia艂 miejsce w Berlinie Wschodnim (NRD) w latach 1966-1968 zosta艂 oskar偶ony o dokonanie 1.145 morderstw na ludno艣ci 偶ydowskiej oraz za wsp贸艂udzia艂 w co najmniej 7.100 deportacjach. Dodatkowe oskar偶enia dotyczy艂y 106 samodzielnych morderstw m.in. na 89 zak艂adnikach i 3 Polakach. Podczas ca艂ego procesu s膮dowego Zimmermann nie przyznawa艂 si臋 do przedstawionych mu zarzut贸w t艂umacz膮c, 偶e by艂 jedynie „t艂umaczem” w strukturach Gestapo. Kilkakrotnie na rozprawach odwo艂ywa艂 si臋 do faktu, 偶臋 „jedynie wykonywa艂 rozkazy”. Na koniec zezna艅 w swojej obronie聽przed s膮dem powiedzia艂:聽„Moim osobistym zadaniem, by艂o robi膰 wszystko, by aktywnie wspiera膰 polityk臋 rz膮du Hitlera. Jako cz艂onek Gestapo nie tylko bezkrytycznie wykona艂em wszystkie rozkazy i dyrektywy; By艂em tak偶e przekonany o politycznej konieczno艣ci i poprawno艣ci wykonywania tych zarz膮dze艅. Jako cz艂onek Gestapo godzi艂em si臋 na wszelkie zastosowania, kt贸re prowadzi艂y do sukcesu.”

Podczas dwuletniego procesu s膮dowego przeciwko Zimmermannowi zeznawa艂o przed s膮dem przeciwko niemu kilkunastu 艣wiadk贸w, kt贸rzy za艣wiadczali o szczeg贸lnej brutalno艣ci i sadyzmie w traktowaniu ludno艣ci 偶ydowskiej. 艢wiadkowie jego zbrodni przed s膮dem opowiadali z detalami o u偶ywanych przez Zimmermanna metodach. Poni偶ej kr贸tki fragment jednego z takich zezna艅 z mieleckiego obozu pracy przed enerdowskim s膮dem:

„…[…] Od pa藕dziernika-listopada 1942 r. a偶 do przeniesienia (Zimmermanna) do biura terenowego Gestapo w Stalowej Woli, oskar偶ony wzi膮艂 udzia艂 w selekcji i likwidacji co najmniej tysi膮ca 偶ydowskich robotnik贸w przymusowych lub przeprowadza艂聽je osobi艣cie, morduj膮c w艂asnymi r臋kami co najmniej osiemdziesi膮t kobiet i m臋偶czyzn – 偶ydowskich obywateli poprzez strza艂y w szyj臋. W tym okresie oskar偶ony zamordowa艂 tak偶e 8-10 letnie dziecko, kt贸re zosta艂o znalezione w kryj贸wce聽w lesie Berdech贸w i zabite, w spos贸b opisany powy偶ej.”

W 1968 r. s膮d komunistycznej Niemieckiej Republiki Demokratycznej uzna艂 Rudolfa Zimmermanna za winnego licznych zbrodni dokonanych na terenach okupowanej Polski. 26 lipca 1968 r. zapad艂 wyrok i jako kar臋 otrzyma艂 do偶ywotnie wi臋zienie. Gdzie odbywa艂 kar臋 i jak d艂ugo 偶y艂, do dzi艣 nie uda艂o si臋 tego ustali膰.

 

MW/Fundacja KEDYW

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictw Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Archiwum IPN oddzia艂 w Rzeszowie, Rochelle G. Saidel „Mielec, Poland The Shtetl That Became a Nazi Concentration Camp”, Micha艂 Wolanin, Micha艂 Pawe艂czak „Gmina 呕ydowska na terenie Radomy艣la Wielkiego”, Ursula Solf „Reflexionen einer Staatsanw盲ltin”.


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo艂ecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia艂alno艣膰 opiera si臋 na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi膮gniemy celu! WESPRZYJ NAS!聽

Konto bankowe: SANBank Nadsa艅ski Bank Sp贸艂dzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart膮 p艂atnicz膮 przez system p艂atno艣ci PayPal

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *