13 sierpnia 1944 r. ekshumowany zosta┼é Zygmunt Kajzer ps. „Ma┼éy” – ┼╝o┼énierz Kedywu AK Obwodu Nisko – Stalowa Wola

┬ęFundacja KEDYW

Ekshumacja Zygmunta Kajzera ps. „Maly” z podw├│rka Gestapo w Nisku 1944 r. Na zdj─Öciu matka Kazimiera Kajzer, W┼éadys┼éaw Kubikowski, z ty┼éu stoi Jerzy ┼üy┼╝wa┼äski ps. „Puchacz”. (fot. Stanis┼éaw Puchalski)

13 sierpnia 1944 r. zosta┼é ekshumowany i przeniesiony z Niska do Rozwadowa Zygmunt Kajzer┬áps. ÔÇ×Ma┼éyÔÇŁ. By┼é dow├│dc─ů patrolu dywersyjnego┬ározwadowskiego Kedywu Armii Krajowej i jednym┬áz pi─Öciu ┼╝o┼énierzy Kedywu znajduj─ůcych si─Ö┬áw tajnej bazie Kedywu na tzw. ÔÇ×G├│rceÔÇŁ podczas napadu Gestapo 18 maja 1944 r.

Zygmunt Kajzer ps. „Ma┼éy”

Zygmunt Kajzer urodzi┼é si─Ö w ┼╗yrardowie 16 czerwca┬á1923 r. By┼é synem Jana i Kazimiery. W 1938 r. wraz z rodzin─ů przyby┼é do Stalowej Woli i rozpocz─ů┼é nauk─Ö w stalowowolskim liceum. Po wybuchu wojny pocz─ůtkowo pracowa┼é w kinie „Stal” W┼éadys┼éawa Kubikowskiego na dzisiejszej ul. Narutowicza, w kt├│rym Niemcy p├│┼║niej urz─ůdzili kino „Nur f├╝r Deutsche” (tylko dla Niemc├│w). W maju 1940 r. rozpocz─ů┼é prac─Ö┬á jako statystyk w Zak┼éadach Po┼éudniowych (COP) przemianowanych przez niemieckiego okupanta na „Herman G├Âring Stahlwerke – Werk Stalowa Wola”

Konspiracja

W grudniu 1940 r. zagro┼╝ony aresztowaniem porzuci┼é prac─Ö i przeszed┼é ca┼ékowicie do konspiracji. Po powo┼éaniu Armii Krajowej zosta┼é ┼╝o┼énierzem Kedywu AK Obwodu Nisko – Stalowa Wola i przyj─ů┼é pseudonim „Ma┼éy”.┬á W ni┼╝a┼äsko-stalowowolskim Kedywie, pe┼éni┼é funkcj─Ö dow├│dcy patrolu dywersyjnego. Jako ┼╝o┼énierz Kedywu uczestniczy┼é w wielu akcjach bojowych i dywersyjnych. By┼é jednym z pi─Öciu ┼╝o┼énierzy podczas napadu Gestapo na rozwadowski Kedyw 18 maja 1944 r.

Podczas walki z Niemcami wewn─ůtrz budynku, w kt├│rym ulokowana by┼éa tajna baza Kedywu (dzi┼Ť siedziba powstaj─ůcego Muzeum Kedywu), Zygmunt Kajzer wraz ze Stanis┼éawem Korfelem „Korskim” zatrzymali ostrza┼éem na strychu Gestapo, co spowodowa┼éo odwr├│t gestapowc├│w i umo┼╝liwi┼éo ca┼éej grupie ┼╝o┼énierzy ucieczk─Ö pi─Ötro ni┼╝ej by p├│┼║niej wyskoczy─ç przez okna kina. Niestety nie wszystkim uda┼éo si─Ö wydosta─ç bezpiecznie z budynku. W kinie ugrz─ůz┼é Stanis┼éaw Szumielewicz ps. „Kryspin” a przed budynkiem na stacji kolejowej poleg┼é dow├│dca Kedywu Stanis┼éaw Be┼é┼╝y┼äski ps. „Kret”.

┬ę Fundacja "KEDYW"

Cz┼éonkowie rozwadowskiego Kedywu AK. Od lewej: Tadeusz Majcherski ps. „Kozak”, Jerzy ┼üy┼╝wa-┼üy┼╝wa┼äski ps. „Puchacz” (oddz. „Kmicica”), Zygmunt Kajzer ps. „Maly” i Stanis┼éaw Szumielewicz ps. „Kryspin” (fot. Dionizy Garbacz)


O likwidacj rozwadowskiego Kedywu AK przez Gestapo >>TUTAJ


Wpadka

Zygmunt Kajzer 8 lipca 1944 r. przebywa┼é na melinie w pobliskim Nisku kiedy to kolejny raz zosta┼é nakryty przez Niemc├│w. Podczas aresztowania przez Gestapo Zygmunt Kajzer wraz z koleg─ů Stanis┼éawem Kotwic─ů ps. „W─ůsik” podj─Öli pr├│b─Ö ucieczki, „Wasikowi” uda┼éo si─Ö zmyli─ç Gestapo i bezpiecznie zbieg┼é, „Ma┼éy” tym razem nie mia┼é takiego szcz─Ö┼Ťcia, podczas przeskakiwania przez ogrodzenie domu, zosta┼é trafiony przez niemieck─ů kul─Ö i zmar┼é na miejscu. Cia┼éo Zygmunta Kajzera gestapowcy kazali zakopa─ç na podw├│rku siedziby Gestapo w Nisku, kt├│re znajdywa┼éo si─Ö w s─ůsiedztwie. Po wycofaniu si─Ö Niemc├│w z Niska, 13 sierpnia 1944┬ár. podj─Öto ekshumacji jego cia┼éa z podw├│rka siedziby Gestapo i przeniesiony zosta┼é i pochowany pocz─ůtkowo na Cmentarzu Parafialnym w Rozwadowie. Po wojnie w pa┼║dzierniku 1947 r. zosta┼é kolejny raz ekshumowany i przeniesiony do Mauzoleum na Cmentarz Komunalny w Stalowej Woli, gdzie 1 listopada 1947 r. zosta┼é uroczy┼Ťcie pochowany wraz innymi ┼╝o┼énierzami AK poleg┼éymi w czasie wojny.

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

 

MW/Fundacja KEDYW

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Stanis┼éaw Puchalski „Partyzanci Ojca Jana”, Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”, „Mroczne Lata”.


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo┼éecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia┼éalno┼Ť─ç opiera si─Ö na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi─ůgniemy celu! WESPRZYJ NAS!┬á

Konto bankowe: SANBank Nadsański Bank Spółdzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart─ů p┼éatnicz─ů przez system p┼éatno┼Ťci PayPal