13 sierpnia 1944 r. ekshumowany zosta艂 Zygmunt Kajzer ps. „Ma艂y” – 偶o艂nierz Kedywu AK Obwodu Nisko – Stalowa Wola

漏Fundacja KEDYW

Ekshumacja Zygmunta Kajzera ps. „Maly” z podw贸rka Gestapo w Nisku 1944 r. Na zdj臋ciu matka Kazimiera Kajzer, W艂adys艂aw Kubikowski, z ty艂u stoi Jerzy 艁y偶wa艅ski ps. „Puchacz”. (fot. Stanis艂aw Puchalski)

13 sierpnia 1944 r. zosta艂 ekshumowany i przeniesiony z Niska do Rozwadowa Zygmunt Kajzer聽ps. 鈥濵a艂y鈥. By艂 dow贸dc膮 patrolu dywersyjnego聽rozwadowskiego Kedywu Armii Krajowej i jednym聽z pi臋ciu 偶o艂nierzy Kedywu znajduj膮cych si臋聽w tajnej bazie Kedywu na tzw. 鈥濭贸rce鈥 podczas napadu Gestapo 18 maja 1944 r.

Zygmunt Kajzer ps. „Ma艂y”

Zygmunt Kajzer urodzi艂 si臋 w 呕yrardowie 16 czerwca聽1923 r. By艂 synem Jana i Kazimiery. W 1938 r. wraz z rodzin膮 przyby艂 do Stalowej Woli i rozpocz膮艂 nauk臋 w stalowowolskim liceum. Po wybuchu wojny pocz膮tkowo pracowa艂 w kinie „Stal” W艂adys艂awa Kubikowskiego na dzisiejszej ul. Narutowicza, w kt贸rym Niemcy p贸藕niej urz膮dzili kino „Nur f眉r Deutsche” (tylko dla Niemc贸w). W maju 1940 r. rozpocz膮艂 prac臋聽 jako statystyk w Zak艂adach Po艂udniowych (COP) przemianowanych przez niemieckiego okupanta na „Herman G枚ring Stahlwerke – Werk Stalowa Wola”

Konspiracja

W grudniu 1940 r. zagro偶ony aresztowaniem porzuci艂 prac臋 i przeszed艂 ca艂kowicie do konspiracji. Po powo艂aniu Armii Krajowej zosta艂 偶o艂nierzem Kedywu AK Obwodu Nisko – Stalowa Wola i przyj膮艂 pseudonim „Ma艂y”.聽 W ni偶a艅sko-stalowowolskim Kedywie, pe艂ni艂 funkcj臋 dow贸dcy patrolu dywersyjnego. Jako 偶o艂nierz Kedywu uczestniczy艂 w wielu akcjach bojowych i dywersyjnych. By艂 jednym z pi臋ciu 偶o艂nierzy podczas napadu Gestapo na rozwadowski Kedyw 18 maja 1944 r.

Podczas walki z Niemcami wewn膮trz budynku, w kt贸rym ulokowana by艂a tajna baza Kedywu (dzi艣 siedziba powstaj膮cego Muzeum Kedywu), Zygmunt Kajzer wraz ze Stanis艂awem Korfelem „Korskim” zatrzymali ostrza艂em na strychu Gestapo, co spowodowa艂o odwr贸t gestapowc贸w i umo偶liwi艂o ca艂ej grupie 偶o艂nierzy ucieczk臋 pi臋tro ni偶ej by p贸藕niej wyskoczy膰 przez okna kina. Niestety nie wszystkim uda艂o si臋 wydosta膰 bezpiecznie z budynku. W kinie ugrz膮z艂 Stanis艂aw Szumielewicz ps. „Kryspin” a przed budynkiem na stacji kolejowej poleg艂 dow贸dca Kedywu Stanis艂aw Be艂偶y艅ski ps. „Kret”.

漏 Fundacja "KEDYW"

Cz艂onkowie rozwadowskiego Kedywu AK. Od lewej: Tadeusz Majcherski ps. „Kozak”, Jerzy 艁y偶wa-艁y偶wa艅ski ps. „Puchacz” (oddz. „Kmicica”), Zygmunt Kajzer ps. „Maly” i Stanis艂aw Szumielewicz ps. „Kryspin” (fot. Dionizy Garbacz)


O likwidacj rozwadowskiego Kedywu AK przez Gestapo >>TUTAJ


Wpadka

Zygmunt Kajzer 8 lipca 1944 r. przebywa艂 na melinie w pobliskim Nisku kiedy to kolejny raz zosta艂 nakryty przez Niemc贸w. Podczas aresztowania przez Gestapo Zygmunt Kajzer wraz z koleg膮 Stanis艂awem Kotwic膮 ps. „W膮sik” podj臋li pr贸b臋 ucieczki, „Wasikowi” uda艂o si臋 zmyli膰 Gestapo i bezpiecznie zbieg艂, „Ma艂y” tym razem nie mia艂 takiego szcz臋艣cia, podczas przeskakiwania przez ogrodzenie domu, zosta艂 trafiony przez niemieck膮 kul臋 i zmar艂 na miejscu. Cia艂o Zygmunta Kajzera gestapowcy kazali zakopa膰 na podw贸rku siedziby Gestapo w Nisku, kt贸re znajdywa艂o si臋 w s膮siedztwie. Po wycofaniu si臋 Niemc贸w z Niska, 13 sierpnia 1944聽r. podj臋to ekshumacji jego cia艂a z podw贸rka siedziby Gestapo i przeniesiony zosta艂 i pochowany pocz膮tkowo na Cmentarzu Parafialnym w Rozwadowie. Po wojnie w pa藕dzierniku 1947 r. zosta艂 kolejny raz ekshumowany i przeniesiony do Mauzoleum na Cmentarz Komunalny w Stalowej Woli, gdzie 1 listopada 1947 r. zosta艂 uroczy艣cie pochowany wraz innymi 偶o艂nierzami AK poleg艂ymi w czasie wojny.

Cze艣膰 Jego Pami臋ci!

 

MW/Fundacja KEDYW

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Stanis艂aw Puchalski „Partyzanci Ojca Jana”, Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”, „Mroczne Lata”.


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo艂ecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia艂alno艣膰 opiera si臋 na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi膮gniemy celu! WESPRZYJ NAS!聽

Konto bankowe: SANBank Nadsa艅ski Bank Sp贸艂dzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart膮 p艂atnicz膮 przez system p艂atno艣ci PayPal

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *