13 pa┼╝dziernika 1944 r. zgin─ů┼é Ryszard ┼Üli┼╝y┼äski ps. „Bystry” – by┼éy komendant obwodu Nisko-Stalowa Wola AK

ppor. Ryszard ┼Üli┼╝y┼äski ps. „Skowron”, „Bystry”

ur. 29┬álistopada┬á1910 r. – zm. 13 pa┼║dziernika┬á1944 r.
Podporucznik rezerwy Wojska Polskiego II RP
Komendant Obwodu Nisko – Stalowa Wola Armii Krajowej
Powstaniec Warszawski


Podporucznik Ryszard ┼Üli┼╝y┼äski urodzi┼é si─Ö w Brze┼Ťciu nad Bugiem, by┼é synem Ryszarda i Apolonii z d. Czarneckiej. Z wykszta┼écenia by┼é technikiem budowlano-drogowym. Pracowa┼é w Ministerstwie Komunikacji, a nast─Öpnie w kierownictwie budowy gmachu dyrekcji PKP i kolonii mieszkalnej w Che┼émie. Od Czerwca 1933 r. do maja 1938 r. pracowa┼é przy przebudowie Warszawskiego W─Öz┼éa Kolejowego. W maju 1938 r. podj─ů┼é prac─Ö konstruktora budowlanego w wydziale technicznym Zak┼éad├│w Po┼éudniowych w Katowicach. Latem 1938 r. przeprowadzi┼é si─Ö do Stalowej Woli, gdzie nadal pracowa┼é jako konstruktor budowlany w Zak┼éadach Po┼éudniowych Stalowej Woli. Pracowa┼é r├│wnie┼╝ jako konstruktor kolonii mieszkalnej Stalowej Woli. Przed wojn─ů odby┼é s┼éu┼╝b─Ö wojskow─ů, by┼é ┼╝o┼énierzem┬árezerwy Wojska Polskiego II RP w stopniu podporucznika.

Praca konspiracyjna

W czasie okupacji podj─ů┼é si─Ö dzia┼éalno┼Ťci konspiracyjnej. By┼é jednym z organizator├│w Zwi─ůzku Walki Zbrojnej (ZWZ) w Stalowej Woli, z kt├│rej powsta┼éa stalowowolska Armia Krajowa. By┼é uczestnikiem rozm├│w scaleniowych AK z Batalionami Ch┼éopskimi (BCh) i Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW). Jako zast─Öpca komendanta obwodu AK Kazimierz Pilata ps. „Zaremba”, cz─Östo uczestniczy┼é w akcjach dywersyjnych kierowanych przez Kedyw obwodu. W grudniu 1943 r. zosta┼é aresztowany przez gestapo na terenie niemieckiego szpitala – dzisiejszej szkole┬áPSP nr 1 przy ul. Dmowskiego w Stalowej Woli. Po szybkiej akcji rozwadowskiego Kedywu, jeszcze tego samego wieczoru zosta┼é odbity z r─ůk Niemc├│w w szpitalu. Cho─ç akcja si─Ö powiod┼éa Ryszard ┼Üli┼╝y┼äski zosta┼é rany podczas strzelaniny ┼╝o┼énierzy Kedywu z Gestapo. Po akcji wszyscy wycofali si─Ö do rozwadowskiej „G├│rki” – tajnej bazy Kedywu w Rozwadowie (dzisiejsze powstaj─ůce Muzeum Kedywu).┬áW rozwadowskim Kedywie sp─Ödzi┼é kilka tygodni lecz─ůc rany, kt├│rych dozna┼é podczas akcji odbicia w szpitalu.

Przedwojenna szko┼éa powszechna przy dzisiejszej ul. Dmowskiego w Stalowej Woli, w kt├│rej Niemcy urz─ůdzili szpital podczas okupacji (fot: Archiwum Dionizego Garbacza)

Ucieczka do Warszawy

W strukturach AK by┼é pocz─ůtkowo zast─Öpca wspomnianego komendanta obwodu Nisko-Stalowa Wola AK Kazimierza Pilata ps. „Zaremba”. W marcu 1944 r. po aresztowaniu Komendanta Kazimierza Pilata przej─ů┼é funkcj─Ö komendanta obwodu. Zagro┼╝ony aresztowaniem po dekonspiracji podczas odbicia ze szpitala, w kwietniu 1944 r.┬áewakuowa┼é si─Ö z rodzin─ů do Warszawy. W Warszawie kontynuowa┼é walk─Ö konspiracyjn─ů, walczy┼é w Powstaniu Warszawskim. Zgina┼é 13 pa┼║dziernika 1944 roku na kilka dni po powstaniu na skutek ran odniesionych w wyniku artyleryjskiego ostrza┼éu. By┼é ┼╝onaty, mia┼é syna Andrzeja. Spoczywa na warszawskim Cmentarzu Pow─ůzkowskim.

┬ęFundacja KEDYW

Opakowanie grypsu „Skowrona-Bystrego” znaleziony w rozwadowskim Kedywie w 2015 r. (fot. MKDAK/Fundacja KEDYW)

Cze┼Ť─ç jego Pami─Öci!

MW / Fundacja KEDYW / MKDAK
Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii krajowej (w organizacji), Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”. Zdj─Öcie g┼é├│wne Archiwum Dionizego Garbacza.


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo┼éecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia┼éalno┼Ť─ç opiera si─Ö na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi─ůgniemy celu! WESPRZYJ NAS!┬á

Konto bankowe: SANBank Nadsański Bank Spółdzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart─ů p┼éatnicz─ů przez system p┼éatno┼Ťci PayPal

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *