22 pa藕dziernika 1995 r. odesz艂a Helena Mirecka-Matkowska ps. „Justynka”

Helena Mirecka-Matkowska ps. „Justynka”

ur. 25 grudnia 1918 r. – zm. 22 pa藕dziernika 1995 r.

呕o艂nierz Narodowej Organizacji Wojskowej聽Kobiet (NOWK) w Stalowej Woli
艁膮czniczka Stronnictwa聽Narodowego z AK podczas Powstania Warszawskiego


Helena Mirecka urodzi艂a si臋 25 grudnia 1918 r. w Ulanowie ko艂o Rudnika nad Sanem, w dawnym wojew贸dztwie Lwowskim (dzisiejsze Podkarpackie). By艂a 贸smym dzieckiem Dominika i Pauliny Mireckich. Szko艂臋 podstawow膮 uko艅czy艂a w Rac艂awicach, a nast臋pnie w 1937 r. gimnazjum w Nisku. Po zdaniu matury podj臋艂a studia prawnicze na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie.

Helena Mirecka pochodzi艂a z wielodzietnej religijnej i patriotycznej rodziny, z kt贸rej wielu cz艂onk贸w rodziny odegra艂o czo艂owe role w historii ruchu narodowego oraz konspiracji antyniemieckiej podczas II wojny 艣wiatowej. Jako m艂oda dziewczyna ucz臋szcza艂a na kursy wychowania narodowego i nale偶a艂a do M艂odzie偶y Wszechpolskiej.

Konspiracja

W 1940 r. podczas niemieckiej okupacji podj臋艂a prac臋 jako kasjerka w sto艂贸wce Sp贸艂dzielni Spo偶ywc贸w „Stalowa Wola” (dzisiejszy budynek Policji na ul. ks. J. Popie艂uszki), gdzie dzia艂a艂 tak偶e聽punk kontaktowy komendy okr臋gu rzeszowskiego Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) – organizacji za艂o偶onej przez jej starszego brata Kazimierza. Tak jak jej starsze rodze艅stwo Helena zosta艂a cz艂onkiem stalowowolskiej NOW i wkr贸tce zaj臋艂a si臋 organizowaniem sieci 艂膮czno艣ci i kolporta偶u podziemnego pisma NOW pt. „Walka”. W czasie pracy na sto艂贸wce w Stalowej Woli zorganizowa艂a tak偶e wraz z siostr膮 Janin膮 wysy艂k臋 paczek 偶ywno艣ciowych do wi臋zie艅 i oboz贸w koncentracyjnych.

Po przeniesieniu przez Kazimierza Mireckiego komendy okr臋gu rzeszowskiego NOW ze Stalowej Woli do Jaros艂awia wyjecha艂a do Warszawy, gdzie zosta艂a 艂膮czniczk膮 naczelnych w艂adz Stronnictwa Narodowego z Delegatur膮 Komendy G艂贸wnej Armii Krajowej. Po wybuchu Powstania Warszawskiego pozosta艂a 艂膮cznikiem SN i bra艂a udzia艂 w Powstaniu. Po kl臋sce Powstania dosta艂a si臋 do niewoli i zosta艂a przewieziona do obozu w Pruszkowie, sk膮d jednak wkr贸tce uda艂o jej si臋 wydosta膰. Po wydostaniu si臋 z obozu skierowana zosta艂a przez SN jako siostra PCK do Czerwonego Krzy偶a z powrotem do Pruszkowa gdzie dosta艂a za zadanie wydostawa膰 wa偶nych dzia艂aczy podziemia, co jak wspomina艂a jej starsza siostra Maria Mirecka-Lory艣 „czyni艂a z du偶ym powodzeniem”.

Helena Mirecka-Matykowska z m臋偶em Augustem w Pary偶u, 1948 r. (fot. Zbiory Marii Mireckej-Lory艣)

Po wojnie emigracja

Helena Mirecka po wojnie wysz艂a za m膮偶 za dzia艂acza SN Augusta Micha艂owskiego ps. „Roman”, kt贸ry ze wzgl臋du ja jego kierownicz膮 dzia艂alno艣膰 w SN i NOW zmieni艂 nazwisko na Matkowski. 艢lub m艂odej parze udzieli艂 ks. W艂adysaw Matus w ko艣ciele Mariackim w Krakowie. Obydwoje poszukiwani przez Urz膮d Bezpiecze艅stwa (UB) i zagro偶eni ci膮g艂ym aresztowaniem zdecydowali si臋 opu艣ci膰 Polsk臋 i przedostali si臋 do Francji. Po 艣mierci m臋偶a w 1952 r. Helena opu艣ci艂a Francj臋 i wyjecha艂a do USA. Po przybyciu do USA na nowo rozpocz臋艂a o偶ywion膮 dzia艂alno艣膰 w聽Stronnictwie Narodowym i Kole kombatant贸w Armii Krajowej w Nowym Jorku, w kt贸rym przez 10 lat pe艂ni艂a funkcj臋 prezesa Ko艂a. W 1962 r. w Chicago na VI Zje藕dzie Delegat贸w SN zosta艂a wybrana do Wydzia艂u Wykonawczego SN. By艂a r贸wnie偶 dyrektorem Instytutu Romana Dmowskiego w Nowym Jorku.

Przez wiele lat wraz siostr膮 Mari膮 organizowa艂a pomoc i wyjazdy na Kresy Wschodnie, gdzie cz臋sto przemyca艂y du偶e ilo艣ci r贸偶a艅c贸w i obraz贸w religijnych. W艣r贸d Kresowian gdzie pos艂ug臋 kap艂a艅sk膮 pe艂ni艂 ich brat Bronis艂aw, nazywano je „przemytniczkami Bo偶ymi”.

Zas艂ugi i odznaczenia

Za swoj膮 dzia艂alno艣膰 polityczn膮, spo艂eczn膮 i patriotyczn膮 zosta艂a odznaczona wieloma odznaczeniami m.in. Krzy偶em Armii Krajowej oraz Z艂otym Krzy偶em z Mieczami.

Z inicjatywy Heleny Mireckiej-Matykowskiej w Ameryka艅skiej Cz臋stochowie w Doylestown w stanie Pennsylvania, 23 wrze艣nia 1984 r. zosta艂a wmurowana Pieta Armii Krajowej, kt贸r膮 wykona艂 bezinteresownie mistrz Andrzej Pity艅ski na cz臋艣膰 偶o艂nierzom Armii Krajowej.

Helena Mirecka-Matykowska zmar艂a w rodzinnych Rac艂awicach ko艂o Niska, 22 pa藕dziernika 1995 r. w wieku 77 lat. Spoczywa w rodzinnym grobowcu rodziny Mireckich na cmentarzu w Rac艂awicach.

Pieta Armii Krajowej autorstwa Andrzeja Pity艅skiego w klasztorze oo. Paulin贸w w Ameryka艅skiej Cz臋stochowie.

Cze艣膰 Jej Pami臋ci!

MW / Fundacja KEDYW / MKDAK

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Maria Mirecka-Lory艣 „Odszukane w Pami臋ci”, Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”.


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo艂ecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia艂alno艣膰 opiera si臋 na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi膮gniemy celu! WESPRZYJ NAS!聽

Konto bankowe: SANBank Nadsa艅ski Bank Sp贸艂dzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart膮 p艂atnicz膮 przez system p艂atno艣ci PayPal

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *