12 grudnia 1943 r. Niemcy rozstrzelali 10 偶o艂nierzy stalowowolskiego KZ-AK w Woli Zarczyckiej na Podkarpaciu

Miejsce egzekucji w Woli Zarczyckiej (fot. Antoni Kolano)

75 lat temu Niemcy rozstrzelali w zbiorowej egzekucji 10 偶o艂nierzy Korpusu Zachodniego Armii Krajowej w Woli Zarczyckiej na Podkarpaciu. Egzekucja w Woli Zarczyckiej by艂a drug膮 z trzech egzekucji na 偶o艂nierzach KZ-AK ze Stalowej Woli aresztowanych pocz膮tkiem grudnia 1943 roku聽w Stalowej Woli.

Korpusu Zachodniego

Oddzia艂 og贸lnopolskiej KZ powsta艂 w 1941 r. w Stalowej Woli z inicjatywy podporucznika rezerwy Kazimierza Kazimierczaka oraz by艂ego Komendanta stalowowolskiej Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) Alojzego Holeksy. KZ powsta艂 pocz膮tkowo jako samodzielna grupa, ale po powo艂aniu Armii Krajowej przez Polskie Pa艅stwo Podziemne, zosta艂 scalony z AK i podlega艂 stalowowolskiemu komendantowi obwodu Nisko-Stalowa Wola AK. KZ-AK w Stalowej Woli zrzesza艂 oko艂o 30 wysiedlonych 偶o艂nierzy przyby艂ych do Stalowej Woli z Poznania, 艢l膮ska i Zag艂臋bia.

Wpadka po akcji聽

7 grudnia 1943 r. oddzia艂 KZ wraz z oddzia艂em 偶o艂nierzy z Kedywu Obwodu Nisko – Stalowa Wola AK wsp贸lnie wyruszyli za Stalow膮 Wol臋 w pobliskie przyszowskie lasy, w celu odkopania zakopanej broni we wrze艣niu 1939 roku. Po udanej akcji wydobycia broni z terenu niemieckiego poligonu, 偶o艂nierze wyruszyli z powrotem do Stalowej Woli. Podczas powrotu zacz膮艂 pr贸szy膰 艣nieg. W chwili dotarcia do Stalowej Woli 艣nieg przesta艂 pada膰 i po nocnej akcji zosta艂y 艣lady.

Nast臋pnego dnia z rana Niemcy natrafili na 艣lady i postanowili sprawdzi膰 dok膮d wiod膮. Po 艣ladach na 艣niegu Niemcy trafili na trop, kt贸ry prowadzi艂聽do baraku na Ozet (dzielnic臋 Stalowej Woli) gdzie mieszka艂 偶o艂nierz KZ Antoni Och臋dzan. Tam pod barakiem ukryta by艂a te偶 zdobyta w akcji bro艅. W domu Och臋dzana gestapo zdo艂a艂o aresztowa膰 domownika oraz jego go艣cia – 偶o艂nierza KZ Franciszka Kat臋.

Po tej wpadce natychmiast zacz臋艂y si臋 aresztowania w Hermann Goring Stahlwerke (okupowanych Zak艂adach Po艂udniowych COP) w Stalowej Woli, gdzie pracowali 偶o艂nierze KZ. W sumie Niemcy zdo艂ali aresztowa膰 oko艂o 40 os贸b, w艣r贸d aresztowanych znale藕li si臋 prawie wszyscy uczestnicy wyprawy z grupy KZ. Jeden z 偶o艂nierzy AK Henryk Liniewiecki ps. „Tom” podczas aresztowania w Zak艂adach Po艂udniowych zdecydowa艂 si臋 za偶y膰 cyjanek potasu gdy zorientowa艂 si臋, 偶e przysz艂o po niego Gestapo. Liniewiecki po spo偶yciu trucizny za chwil臋 zmar艂. Niemcy zakopali jego cia艂o na聽terenie Zak艂ad贸w pod wie偶膮 ci艣nie艅. Jedynie 偶o艂nierzom Kedywu uda艂o si臋 unikn膮膰 aresztowania, by膰 mo偶e, 偶e nie znali ich w贸wczas dobrze 偶o艂nierze KZ, a ewidentnie „wsypa” zasz艂a w szeregach KZ po pierwszych aresztowaniach.


Czytaj wi臋cej: Pierwsza egzekucja 偶o艂nierzy KZ-AK w Stalowej Woli


Druga egzekucja w Woli Zarczyckiej

Pierwsza egzekucja 10 偶o艂nierzy KZ mia艂a miejsce w Stalowej Woli ko艂o stalowowolskiej Elektrowni 12 grudnia 1943 r. Kolejn膮 drug膮 grup臋 偶o艂nierzy KZ, Niemcy zabili 22 grudnia 1943 r. w Woli Zarczyckiej. Egzekucja w Woli Zarczyckiej by艂a odwetem za likwidacj臋 niemieckiego konfidenta.

22 grudnia 1943 r. w Woli Zarczyckiej zostali rozstrzelani:

  1. Edward Galant
  2. Edward Grzyb
  3. J贸zef Gorgo艅
  4. Czes艂aw Gallot
  5. Kazimierz Jakubiak
  6. Edward 艁abu艣
  7. Kazimierz Fija艂kowski
  8. Zdzis艂aw Kuzior
  9. Stanis艂aw Paczy艅ski
  10. Stefan Walasek

Ekshumacja

Po wojnie cia艂a zamordowanych 偶o艂nierzy zosta艂y ekshumowane ze zbiorowej mogi艂y i zosta艂y przeniesione do Stalowej Woli, gdzie po uroczystym pogrzebie spocz臋艂y w Mauzoleum 偶o艂nierzy AK na Cmentarzu Komunalnym.

75. rocznica egzekucji w Woli Zarczyckiej

Od kilku lat w rocznic臋 egzekucji 偶o艂nierzy KZ cz艂onkowie Fundacji KEDYW oraz 艢Z呕AK Ko艂a Obwodu Nisko-Stalowa Wola wsp贸lnie odwiedzaj膮 miejsce egzekucji by odda膰 cze艣膰 stalowowolskim 偶o艂nierzom KZ-AK. Miejsce egzekucji w Woli Zarczyckej to miejsce, na kt贸re od wielu lat przybywa stalowowolski historyk i cz艂onek 艢Z呕AK Roman Niwierski. To tutaj w tym miejscu zgin膮艂 jego dziadek stryjeczny i 偶o艂nierz KZ.

Tak jak co roku, dzi艣 r贸wnie偶 wsp贸lnie odwiedzimy miejsce egzekucji wraz by wspomina膰 Zdzis艂awa Kuzior臋 i wszystkich stalowowolskich bohater贸w KZ-AK poleg艂ych za niepodleg艂膮 Polsk臋.

Cze艣膰 ich Pami臋ci!

(fot. FB.Stalowa Wola, pkolice i dalej)

Cz艂onkowie 艢Z呕AK i Fundacji KEDYW w miejscu egzekucji 22 grudnia 2016 r. w 73. rocznic臋 egzekucji KZ w Woli Zarczyckiej (fot. Antoni Kolano).

MW / Fundacja KEDYW / MKDAK

漏 COPYRIGHT 2016-2018 Fundacja KEDYW. Wszelkie Prawa zastrze偶one. Kopiowanie tekst贸w, zdj臋膰 bez zgody Fundacji KEDYW zabronione!


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo艂ecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia艂alno艣膰 opiera si臋 na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi膮gniemy celu! WESPRZYJ NAS!聽

Konto bankowe: SANBank Nadsa艅ski Bank Sp贸艂dzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart膮 p艂atnicz膮 przez system p艂atno艣ci PayPal

MW/Fundacja KEDYW

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”, dr Eugeniusz 艁azowski „Prywatna Wojna”.

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *