22 stycznia 1943 r. Komendant G艂贸wny AK wyda艂 rozkaz powo艂ania Kedywu

漏Fundacja KEDYW

Rozkaz nr 84 Komendanta G艂贸wnego Armii Krajowej gen. Stefana Roweckiego z 22 stycznia 1943 r.

22 stycznia 1943 r. Komendant G艂贸wny Armii Krajowej gen. Stefan Rowecki ps. „Grot” powo艂a艂 do 偶ycia elitarne oddzia艂y Kierownictwa Dywersji tzw. „Kedyw”. Rozkaz nr 84 dow贸dcy Armii Krajowej o tytule 鈥濽porz膮dkowanie odcinka walki czynnej鈥, mia艂 na celu uporz膮dkowanie obecnych struktur sabota偶u i dywersji oraz stworzy膰 nowy pion AK odpowiedzialny za kierowanie i wykonywanie sabota偶u, dywersji i walki bie偶膮cej przeciwko niemieckiemu okupantowi.

Komendant G艂贸wny AK gen. Stefan Rowecki ps. „Grot”

Gen. Stefan Rowecki postanowi艂 po艂膮czy膰 dotychczasowe struktury sabota偶owo-dywersyjne 鈥瀂wi膮zku Odwetu鈥 pozosta艂ego po Zwi膮zku Walki Zbrojnej (ZWZ) i dywersyjnego 鈥濿achlarza” AK, ponadto chcia艂 dodatkowo wzmocni膰 nowe struktury osobami dotychczas nie bior膮cymi udzia艂u w walce czynnej. Rozkaz 84 nakazywa艂 zorganizowanie w Komendzie G艂贸wnej jak i w komendach Obszar贸w i Okr臋g贸w 鈥瀘ddzia艂贸w sztabowych鈥 Kierownictwa Dywersji nazwanych w skr贸cie „KEDYW”. W rozkazie gen. Rowecki podkre艣la艂 sw贸j nacisk na wi臋ksz膮 dyspozycyjno艣膰 podleg艂ych tym jednostkom oddzia艂贸w oraz poleca艂 stworzenie dla nich odr臋bnej sieci szybkiej 艂膮czno艣ci z komendami Okr臋g贸w i Obszar贸w. Organizatorem i Komendantem G艂贸wnym Kedywu zosta艂 mianowany p艂k. Emil August Fieldorf ps. 鈥濶il”.

Komendant G艂贸wny Kedywu gen. August Emil Fieldorf ps. „Nil”

Zadania Kedywu

G艂贸wnym celem stworzenia „Kedywu” jak pisa艂 w rozkazie gen. Rowecki by艂o n臋kanie przeciwnika i zadanie mu coraz mocniejszych cios贸w przez akcje dywersyjne i sabota偶owe oraz przez stosowanie wobec okupanta odwetu za akty gwa艂tu pope艂nione na ludno艣ci polskiej. Dodatkowo oddzia艂y „Kedywu” mia艂y zaprawia膰 i hartowa膰 ludzi do wykonywania zada艅 bojowych w okresie powstania (akcji Burza – przyp. red.) i utrzymywa膰 w spo艂ecze艅stwie postawy bojowe podtrzymuj膮ce atmosfer臋 sprzyjaj膮c膮 powstaniu.

Do zada艅 oddzia艂贸w Kedywu Armii Krajowej nale偶a艂o:

鈻 planowanie i realizacja akcji dywersyjnych i sabota偶owych.

鈻 kierowanie akcji Oddzia艂贸w Dyspozycyjnych „Kedywu” Komendy G艂贸wnej.

鈻 studia nad metodami i sposobami organizowania akcji dywersyjnych, sabota偶owych i partyzanckich oraz wypracowywanie i wydawanie wytycznych i instrukcji.

鈻 szkolenie dow贸dc贸w zespo艂贸w, patroli dywersyjnych i instruktor贸w technicznych dla potrzeb okr臋g贸w.

鈻 badanie i opiniowanie materia艂贸w, sprz臋tu i pomys艂贸w do przeprowadzania akcji sabota偶owo-dywersyjnych.

鈻 centralna produkcja 艣rodk贸w walki sabota偶owo-dywersyjnej (g艂贸wnie granat贸w i zapalnik贸w).

鈻 zaopatrywanie okr臋g贸w w 艣rodki do walki dywersyjnej i sabota偶owej.

鈻 organizowanie oddzia艂贸w specjalnych i partyzanckich.

鈻 nadzorowanie szkolenia dla oddzia艂贸w specjalnych i partyzanckich.

„Cichociemni” – Komandosi Kedywu

Poniewa偶 tworzenie oddzia艂贸w sabota偶owo-dywersyjnych wymaga艂o wyszkolonej i do艣wiadczonej kadry oficerskiej, dow贸dztwo AK wykorzysta艂o do zasilenia kom贸rek Kedywu specjalnie wyszkolonych w angielskich szko艂ach dla komandos贸w spadochroniarzy Polskich Si艂 Zbrojnych – tzw. 鈥濩ichociemnych鈥, kt贸rych przerzucano do Polski drog膮 spadochronow膮 prosto z angielskiej bazy szkoleniowej. W ten spos贸b kilkudziesi臋ciu z 316 wyszkolonych 鈥濩ichociemnych” wyl膮dowa艂o w r贸偶nych rejonach okupowanej Polski, aby tworzy膰 kom贸rki Kedywu w poszczeg贸lnych Okr臋gach i Obwodach Armii Krajowej.

Kedyw – elitarne jednostki Armii Krajowej

Przez kr贸tki okres jego istnienia, Kedyw zdo艂a艂 przeprowadzi膰 wiele spektakularnych akcji na terenie ca艂ej okupowanej Polski. Jeszcze w okresie wojny g艂o艣no m贸wiono o akcjach Kedywu w ca艂ej Europie. Dzieki brawurowym akcjom Kedywu wykolejono聽732 poci膮gi, podpalono 443聽transporty kolejowe, uszkodzono 19聽tys. wagon贸w kolejowych, uszkodzono 6900聽parowoz贸w, wysadzono 38聽most贸w, zniszczono 4300聽samochod贸w wojskowych okupanta, spalono 120聽magazyn贸w i聽8聽sk艂ad贸w wojskowych, zniszczono 28聽samolot贸w, zniszczono 1100聽cystern benzyny, wykonano 5700聽zamach贸w i akcji likwidacyjnych na聽Niemcach i konfidentach. Dodatkowo wykonano ponad 25 tysi臋cy r贸偶nych akcji i niezliczonych akt贸w sabota偶u.

Kedyw obwodu Nisko – Stalowa Wola AK w Stalowej Woli – Rozwadowie

Wed艂ug wytycznych rozkazu gen. Roweckiego, rozkaz utworzenia Kedywu w ni偶a艅sko-stalowowolskim obwodzie Armii Krajowej wyda艂 Komendant Obwodu Kazimierz Pilat ps. 鈥瀂aremba鈥 w maju 1943 r. W tym samym mniej wi臋cej czasie na strychu kamienicy mieszcz膮cej przedwojenne kino przy ul. Strzeleckiej 24 (dzi艣 ul. Stanis艂awa Be艂偶y艅skiego 18 w Stalowe Woli-Rozwadowie) ulokowano tajn膮 baz臋 Kedywu Armii Krajowej o kryptonimie 鈥濭贸rka”. (Siedziba powstaj膮cego Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej).

漏Fundacja KEDYW

Stanis艂aw Be艂偶y艅ski ps. „Kret” – Komendant rozwadowskiego Kedywu AK.

Pierwszym szefem Kedywu obwodu Nisko-Stalowa Wola zosta艂 oficer dywersji pchor. rez. Stanis艂aw Be艂偶y艅ski ps. 鈥濳ret鈥, kt贸ry pe艂ni艂 funkcj臋 dow贸dcy prawie przez ca艂y okres istnienia tajnej bazy Kedywu w Rozwadowie. Na chwil臋 dow贸dztwo nad rozwadowskim Kedywem przej膮艂 zrzucony do Polski „Cichociemny” Stanis艂aw So艂tys ps. „Sowa”, „W贸jt”.


Czytaj wi臋cej: 呕yciorys Stanis艂awa Be艂偶y艅skiego ps. 鈥濳ret”


Ze wzgl臋du na swoje wysokie kwalifikacje 鈥濩ichociemny鈥 por. Stanis艂aw So艂tys opr贸cz dow贸dztwa w rozwadowskim Kedywie nadzorowa艂 wytw贸rni臋 granat贸w w Wadowicach G贸rnych i przygotowywa艂 akcje ochrony zrzut贸w z alianckich samolot贸w co powodowa艂o, 偶e wi臋kszo艣膰 swego czasu sp臋dza艂 poza rozwadowskim Kedywem. Po przeprowadzeniu聽nieuzgodnionej wcze艣niej akcji z Komendantem G艂贸wnym okr臋gu w Rzeszowie zosta艂 przeniesiony do Kedywu mieleckiego. Niestety zaledwie dwa miesi膮ce po przeniesieniu do Mielca, Stanis艂aw So艂tys wpad艂 w r臋ce Gestapo i wkr贸tce zosta艂 zabity przez Niemc贸w w rzeszowskim wi臋zieniu.


Czytaj wi臋cej:聽呕yciorys 鈥濩ichociemnego” Stanis艂awa So艂tys


Fundacja KEDYW

„Cichociemny” Stanis艂aw So艂tys ps. „Sowa”, „W贸jt”.

Po przeniesieniu Stanis艂awa So艂tysa do Mielca, ponownie powo艂ano na Komendanta Kedywu pierwszego oficera dywersji Stanis艂awa Be艂偶y艅skiego. Stanis艂aw Be艂偶y艅ski pe艂ni艂 funkcj臋 szefa Kedywu do dnia napadu i likwidacji Kedywu przez niemieckie Gestapo. W niemieckiej ob艂awie dnia 18 maja 1944 r. Stanis艂aw Be艂偶y艅ski zosta艂 zastrzelony podczas pr贸by ucieczki z okr膮偶onej przez Niemc贸w siedziby Kedywu w Rozwadowie.


Czytaj wi臋cej:聽O likwidacji Kedywu przez Gestapo


Po likwidacji Kedywu w Rozwadowie, przez kr贸tki czas reorganizacji, dow贸dztwo nad Kedywem sprawowa艂 Stanis艂aw Krzemi艅ski ps. 鈥濻tan鈥, a nast臋pnie ju偶 po reorganizacji w przeniesionym do Rudnika nad Sanem Kedywem przej膮艂 dow贸dztwo Tadeusz Socha ps. 鈥濳arol鈥. Tadeusz Socha by艂 ostatnim dow贸dca elitarnego Kedywu AK na terenie Obwodu Nisko – Stalowa Wola AK.


Czytaj wi臋cej:聽呕yciorys Tadeusza Sochy ps. 鈥濳arol”


Kedyw obwodu Nisko-Stalowa Wola tak jak inne Kedywy na terenie okupowanej Polski zdo艂a艂 r贸wnie偶 przeprowadzi膰 wiele akcji sabota偶owo-dywersyjnych na terenach dzisiejszego Podkarpacia, co spowodowa艂o os艂abienie i spowolnienie dzia艂a艅 niemieckiego okupanta na tych terenach. Niestety r贸wnie偶 i tutaj wielu m艂odych i dzielnych 偶o艂nierzy tego oddzia艂u przyp艂aci艂o 偶yciem za swoj膮 Bohatersk膮 walk臋 z niemieckim okupantem. Wielu z tych bohater贸w Kedywu marzy艂o o wolnej Polsce i jej nie zobaczy艂o, to w艂a艣nie im dedykujemy powstaj膮ce pierwsze w Polsce Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej, aby pami臋膰 o nich przetrwa艂a na wieki.

Cze艣膰 Ich Pami臋ci!

 

MW / Fundacja KEDYW / MKDAK
Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji)

漏 COPYRIGHT 2016-2019 Fundacja KEDYW. Wszelkie Prawa zastrze偶one. Kopiowanie tekst贸w, zdj臋膰 lub film贸w bez zgody Fundacji KEDYW zabronione!


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo艂ecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia艂alno艣膰 opiera si臋 na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi膮gniemy celu! WESPRZYJ NAS!聽

Konto bankowe: SANBank Nadsa艅ski Bank Sp贸艂dzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart膮 p艂atnicz膮 przez system p艂atno艣ci PayPal

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *