7 lutego 1916 r. urodzi┼éa si─Ö mjr. Maria Mirecka-Lory┼Ť ps. „Marta” ÔÇô komendantka NOWK, WSK-AK, NZWK

mjr. Maria Eleonora Mirecka-Lory┼Ť ps. „Marta”

ur. 7 luty 1916 r.

┼ü─ůczniczka Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) Powiat Nisko (Podkarpackie)
Komendantka Narodowej Organizacji Wojskowej Kobiet (NOWK) Okr─Ög COP (Stalowa Wola)
Komendantka Wojskowej Służby Kobiet (WSK-AK) Podokręg Rzeszów
Komendantka Główna Narodowego Zjednoczenia Wojskowego Kobiet (NZWK)


mjr. Maria Mirecka-Lory┼Ť (fot. KPRP/prezydent.pl)

Major Maria Eleonora Mirecka-Lory┼Ť urodzi┼éa si─Ö 7 lutego 1916 r. w Ulanowie ko┼éo Niska, w wojew├│dztwie Lwowskim na dzisiejszym Podkarpackiu. Jest si├│dmym z o┼Ťmiorga dzieci Dominika i Pauliny Mireckich, wielodzietnej patriotycznej i religijnej rodziny, z kt├│rej wielu cz┼éonk├│w rodziny odegra┼éo czo┼éowe role w historii ruchu narodowego oraz konspiracji antyniemieckiej podczas II wojny ┼Ťwiatowej.

Okres mi─Ödzywojenny

Maria Mirecka jako młoda dziewczyna uczęszczała do państwowego gimnazjum w pobliskim Nisku. W Nisku należała też do harcerstwa i Przysposobienia Wojskowego Kobiet (PWK). W 1937 r. rozpoczęła studia prawnicze na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, które przerwał wybuch wojny w 1939 r. W czasie studiów we Lwowie udzielała się w szeregach Młodzieży Wszechpolskiej, Bratniej Pomocy oraz w Akademickim Towarzystwie Szkoły Ludowej (ATSL).

Dzia┼éalno┼Ť─ç antyniemiecka

Wybuch wojny zasta┼é j─ů u rodzic├│w w Rac┼éawicach. Ju┼╝ w listopadzie 1939 r. by┼éa wys┼éana na kontakty konspiracyjne do Krakowa i Warszawy. W 1941 r. zorganizowa┼éa kom├│rk─Ö Narodowej Organizacji Wojskowej Kobiet (NOWK) na powiat ni┼╝a┼äski, kt├│rej w 1943 r. zosta┼éa komendantk─ů na Okr─Ög COP (Centralny Okr─Ög Przemys┼éowy w Stalowej Woli). Wkr├│tce zagro┼╝ona aresztowaniem w swoich rodzinnych stronach zosta┼éa przydzielona do Komendy G┼é├│wnej Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) w Warszawie. Po kilku miesi─ůcach powr├│ci┼éa na Podkarpacie i zamieszka┼éa w Przeworsku. Po scaleniu┬áNOW z Armi─ů Krajow─ů zosta┼éa mianowana komendantk─ů Wojskowej S┼éu┼╝by Kobiet Armii Krajowej (WSK-AK) przez dow├│dztwo Komendy G┼é├│wnej AK, w kt├│rej s┼éu┼╝y┼éa do rozwi─ůzania AK w 1945 r.

Dzia┼éalno┼Ť─ç antysowiecka

Na wiosn─Ö 1945 r. Maria Mirecka zosta┼éa mianowana Komendantk─ů G┼é├│wn─ů na ca┼é─ů Polsk─Ö antysowieckiego Narodowego Zjednoczenia Wojskowego Kobiet (NZWK). R├│wnocze┼Ťnie zdecydowa┼éa si─Ö kontynuowa─ç studia prawnicze i rozpocz─Ö┼éa nauk─Ö na Uniwersytecie Jagiello┼äskim w Krakowie.

Aresztowanie przez UB

1 sierpnia 1945 r. podczas pobytu w rodzinnych stronach Maria Mirecka zosta┼éa aresztowana przez Urz─ůd Bezpiecze┼ästwa (UB) na stacji kolejowej w Nisku i pos─ůdzona o dzia┼éalno┼Ť─ç w Armii Krajowej. Z Niska przewieziono j─ů do wojew├│dzkiego UB w Rzeszowie. Po kilkudniowych przes┼éuchaniach zosta┼éa przetransportowana dalej do Warszawy, gdzie kontynuowano przes┼éuchania. Z Warszawy zosta┼éa przewieziona do krakowskiego wi─Özienia WUBP. W krakowskim wi─Özieniu zobaczy┼éa swoich dw├│ch braci r├│wnie┼╝ dzia┼éaczy NOW, kt├│rzy przesiadywali pod fa┼észywymi nazwiskami nierozpoznani. Po trudnym pobycie w krakowskim wi─Özieniu zosta┼éa zwolniona 1 wrze┼Ťnia 1945 r. dzi─Öki amnestii. Jednak UB po uzyskaniu wi─Öcej informacji o jej dzia┼éalno┼Ťci, w listopadzie 1945 r. zn├│w podj─Ö┼éo jej poszukiwania, podczas pr├│by aresztowania nie zastali jej w domu. To by┼é dla niej znak, ┼╝e komuni┼Ťci jej nie odpuszcz─ů. Poniewaz pracowa┼éa w kom├│rce organizacyjnej, kt├│ra przerzuca┼éa osoby zagro┼╝one za granic─Ö, w grudniu 1945 r. z grup─ů znajomych zdecydowa┼éa si─Ö opu┼Ťci─ç kraj.

Emigracja

Po wydostaniu si─Ö z Polski przedosta┼éa si─Ö ze swoj─ů grup─ů do dzisiejszego miasta Heren w dolnej Saksonii, kt├│re po wyzwoleniu przez aliant├│w chwilowo przemianowano na tzw. „Maczkowo” po zaj─Öciu go przez 1 Dywizj─Ö Pancern─ů Polskich Si┼é Zbrojnych na Zachodzie gen. Stanis┼éawa Maczka.

W lutym 1946 r. wyjecha┼éa do W┼éoch do Ankony, w├│wczas okupowanej przez wojska II Korpusu PSZ gen. W┼éadys┼éawa Andersa. Tam podj─Ö┼éa prac─Ö w rozg┼éo┼Ťni radiowej II Korpusu PSZ. Po rozwi─ůzaniu radia przesz┼éa do Polskiego Bia┼éego Krzy┼╝a (PBK). Podczas pobytu we w┼éoskiej Ankonie Maria Mirecka pozna┼éa swojego przysz┼éego m─Ö┼╝a, oficera rezerwy II Korpusu Henryka Lory┼Ť, kt├│rego po┼Ťlubi┼éa 12 pa┼║dziernika 1946 r. we w┼éoskim Loreto. Jeszcze w pa┼║dzierniku 1946 r. wraz m─Ö┼╝em wyjechali z II Korpusem do obozu przej┼Ťciowego w Anglii i zamieszkali w Londynie, gdzie od samego pocz─ůtku zaanga┼╝owa┼éa si─Ö w prac─Ö w Stronnictwie Narodowym i Zjednoczeniu Kobiet.

W styczniu 1952 r. Maria i Henryk wraz z dwuletnim synem postanowili wyjecha─ç do USA. W Stanach Zjednoczonych zamieszkali pocz─ůtkowo w Toledo w stanie Ohio, z kt├│rego po dw├│ch latach przeprowadzili si─Ö do Chicago w stanie Illinois. W USA Maria Mirecka-Lory┼Ť kontynuowa┼éa swoj─ů dzia┼éalno┼Ť─ç spo┼éeczn─ů, gdzie wkr├│tce zosta┼éa cz┼éonkiem zarz─ůdu kombatanckiego oddzia┼éu AK, dzia┼éa r├│wnie┼╝ w Stronnictwie Narodowym oraz w Zwi─ůzku Polek w Ameryce.

W 1964 r. zosta┼éa redaktork─ů dwuj─Özycznego tygodnika „G┼éos Polek” wydawanego w USA od 1910 r. W kr├│tce te┼╝ zosta┼éa mianowana z ramienia Zwi─ůzku Polek w Ameryce dyrektork─ů Kongresu Polonii Ameryka┼äskiej.

W styczniu 1996 r. zako┼äczy┼éa prac─Ö redaktora GP, nie rezygnuj─ůc z pracy spo┼éecznej. Po ┼Ťmierci m─Ö┼╝a Henryka zdecydowa┼éa si─Ö na sta┼éy powr├│t do Polski. W 2004 r. wr├│ci┼éa do Polski i zamieszka┼éa w rodzinnym domu w Rac┼éawicach. Tak jak przez ca┼ée ┼╝ycie na emigracji, i tu w Polsce niestrudzona ucz─Öszcza w uroczysto┼Ťciach i wydarzeniach patriotycznych i religijnych po dzi┼Ť dzie┼ä.

Odznaczenia

Mjr. Maria Mirecka-Lory┼Ť za swoj─ů s┼éu┼╝b─Ö dla Polski zosta┼éa wielokrotnie odznaczona wieloma medalami i orderami pa┼ästwowymi w tym: Srebrnym Krzy┼╝em Zas┼éugi, Krzy┼╝em Walecznych, Krzy┼╝em Partyzanckim, Krzy┼╝em Armii Krajowej, Medalem Pro Patria, Z┼éotym Medalem ÔÇ×Opiekun Miejsc Pami─Öci NarodowejÔÇŁ, Krzy┼╝em Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, kt├│ry otrzyma┼éa 3 maja 2006 r. od ┼Ťp. Prezydenta RP Lecha Kaczy┼äskiego oraz Krzy┼╝em Komandorskim z Gwiazd─ů Orderu Odrodzenia Polski, kt├│ry otrzyma┼éa w 2016 r. od Prezydenta RP Andrzeja Dudy.

mjr. Maria Mirecka-Lory┼Ť odbiera od Prezydenta RP Andrzeja Dudy Gwiazd─Ö Orderu Odrodzenia Polski w 2016 r.┬á(fot. KPRP/prezydent.pl)

Honorowa Obywatelka Stalowej Woli

W styczniu 2016 r. Maria Mirecka-Lory┼Ť otrzyma┼éa tytu┼é Honorowego Obywatela Miasta Stalowej Woli z r─ůk Prezydenta Miasta Stalowej Woli Lucjusza Nadbere┼╝nego.

Publikacje autorskie

Jest autork─ů kilku ksi─ů┼╝ek m.in. ÔÇ×Odszukane w pami─Öci. Zapiski o rodzinie, pracy, przyja┼║niÔÇŁ, ÔÇ×Przede wszystkim Polska. Zapiski ameryka┼äskie z lat 1952-2010ÔÇŁ oraz┬ájednego tomu ÔÇ×Historii Zwi─ůzku Polek w AmeryceÔÇŁ.

Przez wszystkie lata swojej publicznej dzia┼éalno┼Ťci udzieli┼éa niezliczon─ů ilo┼Ť─ç wywiad├│w prasowych i telewizyjnych. Bra┼éa r├│wnie┼╝ udzia┼é w wielu filmach dokumentalnych. W 2014 roku zosta┼é zrealizowany o niej film dokumentalny pt. ÔÇ×Szkic do ┼╝yciorysuÔÇŁ w re┼╝yserii Ewy Szakalickiej. W 2017 r. bra┼éa udzia┼é w filmie o NZW pt. „Narodowe Zjednoczenie Wojskowe – do ko┼äca wierni Polsce” re┼╝yserii ┼üukasza Korwina, kt├│ry 7 lutego 2018 r. mia┼é swoj─ů premier─Ö w Stalowej Woli podczas obchod├│w 102. urodzin mjr. Marii Mireckiej-Lory┼Ť.

Poni┼╝ej film ze gali urodzinowej Mjr. Marii Mireckiej-Lory┼Ť, kt├│ra mia┼é─ů miejsce w Stalowej Woli 7 lutego 2018 r.:

Pani major Marii Mireckiej-Lory┼Ť ┼╝yczymy du┼╝o zdrowia!

 

MW / Fundacja KEDYW / MKDAK

Bibliografia: Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Maria Mirecka-Lory┼Ť „Odszukane w pami─Öci”.

┬ę COPYRIGHT 2016-2019 Fundacja KEDYW. Wszelkie Prawa zastrze┼╝one. Kopiowanie tekst├│w, zdj─Ö─ç lub film├│w bez zgody Fundacji KEDYW zabronione!


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo┼éecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia┼éalno┼Ť─ç opiera si─Ö na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi─ůgniemy celu! WESPRZYJ NAS!┬á

Konto bankowe: SANBank Nadsański Bank Spółdzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart─ů p┼éatnicz─ů przez system p┼éatno┼Ťci PayPal

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *