8 lipca┬á1944 r. zgin─ů┼é Zygmunt Kajzer ps. ÔÇ×Ma┼éyÔÇŁ ÔÇô ┼╝o┼énierz Kedywu AK obwodu Nisko – Stalowa Wola

Zygmunt Kajzer ps. „Ma┼éy”

ur. 16 czerwca 1923 r. – zm. 8 lipca 1944 r.
┼╗o┼énierz Zwi─ůzku Walki Zbrojnej (ZWZ) w Stalowej Woli
┼╗o┼énierz Kedywu AK Obwodu Nisko – Stalowa Wola


┬ęfot. Dionizy Garbacz

┼╗o┼énierze rozwadowskiego Kedywu od lewej stoj─ů – Tadeusz Majcherski ps. „Kozak”, Jerzy ┼üy┼╝wa┼äski ps. „Puchacz”, siedz─ů –┬áZygmunt Kajzer ps. „Ma┼éy” i Tadeusz Szumielewicz ps. „Ted” (fot. Dionizy Garbacz).

Zygmunt Kajzer urodzi┼é si─Ö 16 czerwca┬á1923 r. w ┼╗yrardowie, dzisiejszym wojew├│dztwie Mazowieckim. By┼é synem Jana i Kazimiery. Mia┼é m┼éodszego brata Jana, kt├│ry te┼╝ zosta┼é ┼╝o┼énierzem AK i starsz─ů siostr─Ö Zofi─Ö, kt├│ra w okresie mi─Ödzywojennym by┼éa s┼éynn─ů aktork─ů i ┼╝on─ů ministra spraw wojskowych gen. Tadeusza Kasprzyckiego. Z rodzin─ů przyby┼é do Stalowej Woli w 1938 r. i rozpocz─ů┼é nauk─Ö w stalowowolskim liceum.

Na pocz─ůtku niemieckiej okupacji pracowa┼é w kinie „Stal” W┼éadys┼éawa Kubikowskiego (┼╝o┼énierza stalowowolskiej AK o ps. „Kula”) na dzisiejszej ul. Narutowicza, w kt├│rym Niemcy p├│┼║niej urz─ůdzili kino „Nur f├╝r Deutsche” (tylko dla Niemc├│w). Od maja 1940 roku pracowa┼é jako statystyk w Zak┼éadach Po┼éudniowych (COP) przemianowanych w├│wczas przez Niemc├│w na „Reichswerke Hermann G├Âring – Werke Stalowa Wola”, na terenach dzisiejszej Huta Stalowa Wola.

Konspiracja

W grudniu 1940 roku zagro┼╝ony aresztowaniem w fali aresztowa┼ä dzia┼éaczy podziemia, porzuci┼é prac─Ö i przeszed┼é ca┼ékowicie do konspiracji. Pocz─ůtkowo dzia┼éa┼é w stalowowolskiej ZWZ, a po powo┼éaniu Armii Krajowej wszed┼é w sk┼éad Kedywu AK obwodu Nisko – Stalowa Wola, w kt├│rym pe┼éni┼é funkcj─Ö dow├│dcy patrolu dywersyjnego. Jako ┼╝o┼énierz Kedywu uczestniczy┼é w wielu akcjach bojowych i dywersyjnych. By┼é jednym z pi─Öciu ┼╝o┼énierzy podczas napadu Gestapo na tajn─ů siedzib─Ö Kedywu 18 maja 1944 roku w Rozwadowie.

Podczas walki z Gestapo wewn─ůtrz budynku przedwojennego kina, w kt├│rym znajdowa┼é si─Ö konspiracyjny lokal Kedywu (dzisiejszy budynek powstaj─ůcego Muzeum Kedywu), Zygmunt Kajzer wraz ze Stanis┼éawem Korfelem „Korskim” powstrzymali Gestapo na strychu i schodach, co spowodowa┼éo wycofanie Niemc├│w na zewn─ůtrz budynku i umo┼╝liwi┼éo im ucieczk─Ö przez okna kina do pobliskich Charzewic.


Czytaj wi─Öcej: Likwidacja Kedywu AK przez Gestapo


┬ę Fundacja "KEDYW"

13 sierpnia 1944 r. ekshumacja Zygmunta Kajzera ps. „Maly” z podw├│rka siedziby Gestapo w Nisku. Na zdj─Öciu matka Kazimiera Kajzer obok W┼éadys┼éaw Kubikowski ps. „Kula” i z ty┼éu Jerzy ┼üy┼╝wa┼äski ps. „Puchacz” (fot. Stanis┼éaw Puchalski).

Wpadka

Nieca┼ée dwa miesi─ůce po wpadce Kedywu, Zygmunt Kajzer poleg┼é podczas pr├│by wyrwania si─Ö z otoczonego przez Gestapo i ┼╝andarmeri─Ö domu, w kt├│rym przebywa┼é. 8 lipca 1944 r. Gestapo otoczy┼éo dom w pobliskim Nisku i usi┼éowa┼éo aresztowa─ç przebywaj─ůcych na kwaterze Zygmunta Kajzera i Stanis┼éawa Kotwic─Ö ps. „W─ůsik” z Prz─Ödzela. W czasie potyczki „Ma┼éy” i „W─ůsik” podj─Öli pr├│b─Ö ucieczki, „W─ůsikowi” uda┼éo si─Ö zmyli─ç Gestapo i zbieg┼é, niestety podczas przeskakiwania przez p┼éot „Ma┼éy” zosta┼é ┼Ťmiertelnie ranny.

Cia┼éo Zygmunta Kajzera gestapowcy zakopali na podw├│rku siedziby Gestapo w Nisku. Po wej┼Ťciu Sowiet├│w, 13 sierpnia 1944┬ár. „Ma┼éy” zosta┼é ekshumowany z podw├│rka siedziby Gestapo i pochowany na Cmentarzu Parafialnym w Rozwadowie. Ponownie ekshumowany w 1947 r. zosta┼é przeniesiony do Stalowej Woli gdzie spoczywa do dzi┼Ť w┼Ťr├│d stalowowolskich ┼╝o┼énierzy Armii Krajowej w stalowowolskim Mauzoleum ┼╗o┼énierzy AK na Cmentarzu Parafialnym.

Odznaczenia

Dnia 24 grudnia 1945 r. na wniosek stalowowolskiego ZBOWiD-u (komunistycznej organizacji kombatanckiej) zosta┼é po┼Ťmiertnie odznaczony Krzy┼╝em Grunwaldu III klasy oraz Krzy┼╝em Partyzanckim.

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

 

MW / MKDAK / Fundacja KEDYW

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”, Stanis┼éaw Puchalski „Partyzanci Ojca Jana”.

┬ę COPYRIGHT 2016-2019 Fundacja KEDYW. Wszelkie Prawa zastrze┼╝one. Kopiowanie tekst├│w, zdj─Ö─ç lub film├│w bez zgody Fundacji KEDYW zabronione!


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia┼éalno┼Ť─ç opiera si─Ö na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi─ůgniemy celu! WESPRZYJ NAS!

Wesprzyj i zostań Patronem Muzeum Kedywu poprzez serwis Patronite:


Lub przelewem bankowym na konto:

Konto bankowe: SANBank Nadsański Bank Spółdzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart─ů p┼éatnicz─ů przez system p┼éatno┼Ťci PayPal

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *