14 lutego 1942 r. gen. W艂adys艂aw Sikorski wyda艂 rozkaz powo艂ania ARMII KRAJOWEJ

79 lat temu, Naczelny W贸dz Polskich Si艂 Zbrojnych gen. W艂adys艂aw Sikorski wyda艂 rozkaz powo艂ania ARMII KRAJOWEJ. AK by艂a fenomenem w skali 艣wiata, w swoim szczycie liczy艂a ponad 350.000 偶o艂nierzy i stanowi艂a najwi臋ksz膮 i najsprawniej zorganizowan膮 podziemn膮 armi臋 w okupowanej przez Niemc贸w Europie.

Armia Krajowa zosta艂a powo艂ana 14 lutego 1942 r. z rozkazu Naczelnego Wodza Polskich Si艂 Zbrojnych na uchod藕stwie gen. W艂adys艂awa Sikorskiego. Pierwszym Komendantem G艂贸wnym AK zosta艂 mianowany gen. Stefan Rowecki ps. „Grot”.

Powo艂anie AK by艂o wynikiem potrzeby usprawnienia dzia艂alno艣ci Zwi膮zku Walki Zbrojnej (ZWZ), kt贸ry w贸wczas pe艂ni艂 rol臋 g艂贸wnych Si艂 Zbrojnych Polskiego Pa艅stwa Podziemnego na terenach okupowanej Polski. Dodatkowym celem przemianowania ZWZ i utworzenia AK przez Polskie Pa艅stwo Podziemne by艂o uporz膮dkowanie i usprawnienie dotychczasowych struktur oraz scalenie r贸偶nych organizacji konspiracyjnych, kt贸re powstawa艂y po kl臋sce Wojska Polskiego w wrze艣niu 1939 roku.

Polskie Pa艅stwo Podziemne powo艂aniem AK d膮偶y艂o do stworzenia jednej wielkiej armii do walki przeciwko niemieckiemu okupantowi i by w odpowiednim momencie przy wsparciu wojsk alianckich uderzy膰 w okupanta w og贸lnopolskim powstaniu.

Pierwszym zasadniczym dzia艂aniem AK mia艂 by膰 sabota偶 i dywersja skierowany w niemiecki przemys艂, niemieckie wojska okupuj膮ce tereny Polski i samych Niemc贸w. Rok po utworzeniu AK, pion sabota偶u i dywersji zosta艂 skonsolidowany w oddzielny pion „Kierownictwa Dywersji”, czyli tzw. „Kedyw”. AK opr贸cz dobrze zorganizowanego pionu dywersyjnego posiada艂a bardzo dobrze zorganizowan膮 siatk臋 wywiadu, pion propagandy i s膮downictwo. Armia Krajowa by艂a fenomenem w skali 艣wiata, w swoim szczycie liczy艂a ponad 350.000 偶o艂nierzy i stanowi艂a najwi臋ksz膮 i najsprawniej zorganizowan膮 podziemn膮 armi臋 w okupowanej przez Niemc贸w Europie.

AK zosta艂a rozwi膮zana 19 stycznia 1945 r. przez ostatniego Komendanta AK gen. Leopolda Okulickiego „Nied藕wiadka” aby uchroni膰 偶o艂nierzy AK przed spodziewanymi represjami sowieckiej NKWD i zapowiadaj膮cej si臋 kolejnej tym razem sowieckiej okupacji, kt贸r膮 to Sowieci od 1944 r.聽stopniowo urz膮dzali zajmuj膮c od wschodu tereny Polski. Jak dzi艣 wiemy zabieg ten nie wiele pom贸g艂 gdy偶 sowieckie NKWD usilnie poszukiwa艂o i zdo艂a艂o aresztowa膰 tysi膮ce 偶o艂nierzy AK. Wielu聽schwytanych 偶o艂nierzy AK zosta艂o wymordowanych by zapobiec ewentualnemu oporowi przeciw nowej komunistycznej dominacji. Wielu tak偶e wywiezionych zosta艂o w g艂膮b Rosji, niekt贸rzy wr贸cili, niekt贸rzy znikn臋li bez 艣ladu. Tysi膮ce tak偶e by艂o wiezionych latami w komunistycznych wi臋zieniach.

AK w Stalowej Woli

Taj jak w ca艂ej okupowanej przez Niemc贸w Polsce w Stalowej Woli od samego pocz膮tku pr臋偶nie dzia艂a艂y r贸偶ne grupy konspiracyjne w tym tak偶e ZWZ, kt贸rej dowodzi艂 kapitan Wojska Polskiego Kazimierz Pilat ps. „Zaremba”. W lutym 1942 r. stalowowolski ZWZ podporz膮dkowa艂 si臋 rozkazowi naczelnego wodza i Kazimierz Pilat natychmiast聽 przyst膮pi艂 do formowania Obwodu Ni偶a艅sko-Stalowowolskiego Armii Krajowej, kt贸ry wszed艂 w sk艂ad Inspektoratu Mieleckiego w podokr臋gu Rzesz贸w.

Od samego pocz膮tku utworzenia obwodu Nisko-Stalowa Wola AK, a偶 prawie 偶e do ko艅ca niemieckiej okupacji, Komenda Obwodu znajdowa艂a si臋 w Stalowej Woli. Na kilka miesi臋cy przed wkroczeniem Sowiet贸w zosta艂a przeniesiona do Rudnika nad Sanem. Na terenie obwodu, kt贸rego dow贸dc膮 pozosta艂 komendant kpt. Kazimierz Pilat ps. „Zaremba” powo艂ano nast臋puj膮ce oddzia艂y i plutony, kt贸re tworzy艂y struktury Obwodu Nisko – Stalowa Wola Armii Krajowej:

Obw贸d AK Nisko – Stalowa Wola, krypt. „Niwa”, „Nale艣nik”, „Fc”, „150”

  • Plac贸wka Rozwad贸w krypt. „Wilcze 艁yko”, „152”
    • Do plac贸wki Rozwad贸w nale偶a艂o 5 pluton贸w podleg艂ych oddzia艂owi, kt贸re obejmowa艂y: Dworzec PKP, Charzewice, Turbi臋, Jastkowice i Pysznic臋.
  • Plac贸wka Stalowa Wola krypt. „Pelargonia”, „154′
  • Plac贸wka Nisko krypt. „Nasturcja”, „156”
  • Plac贸wka Rudnik nad Sanem krypt. „R贸偶a”, „158”
  • Plac贸wka Je偶owe krypt. „160”
  • Podobw贸d Ulan贸w krypt. „Wrzos”, kt贸ry posiada艂 plac贸wk臋 w Ulanowie oraz dwa podleg艂e plutony w Zarzeczu i Domostawie-Katach.
  • Oddzia艂 Kierownictwa Dywersji Obwodu tzw. „Kedyw” o krypt. „G贸rka”, posiada艂 sw贸j odr臋bny konspiracyjny lokal w Rozwadowie. (Dzisiejszy gmach powstaj膮cego Muzeum Kedywu)
  • Oddzia艂 Dyspozycyjny Obwodu zwany oddzia艂em „Kmicica” Jana Or艂a-Wysockiego krypt. OP-33
  • Oddzia艂 Partyzancki NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysi臋偶niaka krypt. OP-44 (Wsp贸lnie dowodzony przez NOW i AK)
  • Oddzia艂 dywersyjny „Korpus Zachodni” w Stalowej Woli (KZ-AK)
  • Oddzia艂 Wojskowej S艂u偶by Kobiet w Stalowej Woli (WSK-AK), dowodzony przez Mari臋 Mireck膮-Lory艣 ps. „Marta”.
  • Obw贸d Nisko – Stalowa Wola AK wsp贸艂pracowa艂 z Wywiadem Strategicznym AK o krypt. „Wsch贸d”, kt贸ry dzia艂a艂 na terenie obwodu oraz w Sandomierzu i Tarnobrzegu, podlega艂 bezpo艣rednio dow贸dztwie Okr臋gu AK w Krakowie.

Obw贸d Nisko-Stalowa Armii Krajowej istnia艂 nieformalnie pomimo rozwi膮zaniu AK przez gen. Leopolda Okulickiego w styczniu 1945 roku. Obw贸d „Niwa” przesta艂 istnie膰 dopiero w lutym 1945 r. gdy komendant podokr臋gu Rzesz贸w Stanis艂aw Pie艅kowski ps. „Hubert” rozwi膮za艂 ca艂kowicie rzeszowski聽podokr臋g AK.

 

MW / Fundacja KEDYW / MKDAK

漏 COPYRIGHT 2016-2021 Fundacja KEDYW. Wszelkie Prawa zastrze偶one. Kopiowanie tekst贸w, zdj臋膰 lub film贸w bez zgody Fundacji KEDYW zabronione!


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia艂alno艣膰 opiera si臋 na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi膮gniemy celu! WESPRZYJ NAS!

Zosta艅 Patronem Muzeum Kedywu poprzez serwis Patronite:


Lub wesprzyj przelewem bankowym na konto:

Konto bankowe: SANBank Nadsa艅ski Bank Sp贸艂dzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR


Lub bezpiecznie kart膮 p艂atnicz膮 przez system p艂atno艣ci PayPal: