Rozwadowski „Wykl─Öty” – Kazimierz Moskal ps. „Brzezina”

W dniach od 1 do 3 czerwca 1948 roku przed┬áPRL-owskim s─ůdem odby┼é si─Ö proces skazuj─ůcy┬ána kar─Ö ┼Ťmierci Kazimierza Moskala ps. „Brzezina” – by┼éego Komendanta rozwadowskiej plac├│wki Armii Krajowej o kryptonimie „Wilcze ┼üyko”.


Ppor. Kazimierz Moskal ps. „Brzezina”, „Bosak”, „Budulski” urodzi┼é si─Ö 28 stycznia 1915 r. w Pilchowie ko┼éo Rozwadowa. Szko┼é─Ö powszechn─ů uko┼äczy┼é w Pilchowie. W latach 1926-1934 dalsz─ů nauk─Ö kontynuowa┼é w Pa┼ästwowym Gimnazjum im. Stefana Czarnieckiego w Nisku, kt├│r─ů uko┼äczy┼é 11 maja 1934 r. S┼éu┼╝b─Ö wojskow─ů odby┼é w Kielcach w latach 1934-1936, kt├│r─ů uko┼äczy┼é w stopniu podporucznika. W latach 1936-1938 uczy┼é si─Ö w Pa┼ästwowej Szkole Teletechnicznej w Warszawie.

Zmobilizowany z chwil─ů Wybuchu II wojny ┼Üwiatowej walczy┼é w Armii „Krak├│w”. W rezultacie wycofania si─Ö polskich wojsk na wsch├│d zosta┼é zaj─Öty┬áprzez Sowiet├│w i umieszczony we Lwowie. Jako oficer unikn─ů┼é wyw├│zki na ┼Ťmier─ç do Katynia, bo wraz z kolegami udaje mu si─Ö zbiec do Przemy┼Ťla. Tam u kolegi leczy zniszczony organizm, a nast─Öpnie przedostaje si─Ö do rodzinnego domu w Pilchowie. Podobno by┼é potwornie wybiedzony i trudny do rozpoznania, nawet przez najbli┼╝szych.

Niebawem Kazimierz Moskal jako zdemobilizowany podporucznik rezerwy wst─Öpuje do nowego w okupowanej Polsce Wojska Polskiego, wojska podziemnego o nazwie Zwi─ůzek Walki Zbrojnej (ZWZ), a nast─Öpnie Armii Krajowej (AK), gdzie dostaje przydzia┼é do rozwadowskiej plac├│wki AK „Wilcze ┼üyko” w obwodzie AK Nisko-Stalowa Wola. W rozwadowskiej plac├│wce pe┼éni obowi─ůzki podkomendnego i dwukrotnie komendanta, a┼╝ do ko┼äca istnienia AK, czyli do rozwi─ůzania Armii Krajowej 19 stycznia 1945 roku.

Rok 1945. Nowa sytuacja polityczna, a raczej nowa okupacja, tym razem sowiecka. Zamiast podzi─Ökowa┼ä za d┼éug─ů i niebezpieczn─ů walk─Ö przeciwko Niemcom, przychodzi zagro┼╝enie prze┼Ťladowa┼ä i aresztowania. Zanim to nast─ůpi, organizuje w Rozwadowie i okolicach struktury kolejnego wojska polskiego o nazwie Zrzeszenie „Wolno┼Ť─ç i Niezawis┼éo┼Ť─ç” (WiN). By nie by─ç za bardzo „na oczach” NKWD i UB, przez jaki┼Ť czas ukrywa si─Ö a┼╝ w Bielawie, gdzie schronienia udziela mu kolega rozwadowskiej plac├│wki AK, by┼éy jej komendant, J├│zef Wachsman-Kruczkiewicz.

J├│zef Wachsman-Kruczkiewicz „Wolski” i Kazimierz Moskal „Brzezina” w Rozwadowie.

Mimo pozornego spokoju w okresie organizowania si─Ö konspiracyjnych siatek WiN-u ubecja „nie zasypywa┼éa gruszek w popiele”. Represje da┼éy o sobie zna─ç, r├│wnie┼╝ i na tutejszym terenie, po referendum z 30 czerwca 1946 roku, a nasili┼éy si─Ö bardziej po fa┼észywych wyborach do sejmu w styczniu 1947 roku i amnestii og┼éoszonej z tej okazji. Aresztowania cz┼éonk├│w WiN-u jako ludzi propagandy anty referendalnej i pozbawionych demokratyzmu anty wybor├│w parlamentarnych, rozpocz─Ö┼éy si─Ö jesieni─ů 1947 roku i wczesn─ů wiosn─ů 1948 r.

Kazimierz Moskal „Budulski” zostaje aresztowany 4 grudnia 1947 r. Wraz z nim zaaresztowano w Rozwadowie, Charzewicach, Stalowej Woli i w okolicznych miejscowo┼Ťciach oko┼éo sze┼Ť─çdziesi─Öciu os├│b, cz─Ö┼Ť─ç zwolniono, pozosta┼éych osadzono w ubeckich aresztach ┼Ťledczych. ┬áPo okresie ┼Ťledczym wype┼énionym potwornymi torturami Kazimierz Moskal „Brzezina”, „Bosak”, „Budulski” stan─ů┼é przed peerelowskim s─ůdem wojskowym w Rzeszowie w dniach 1-3 czerwca 1948 r. Razem z nim stan─Ö┼éo jedenastu cz┼éonk├│w WiN-u. 7 czerwca 1948 r. Kazimierz Moskal zostaje skazany na kar─Ö ┼Ťmierci przez peerelowski s─ůd. Na mocy amnestii kara zostaje z┼éagodzona. W sumie Kazimierz Moskal przebywa w wi─Özieniach PRL-u 8 lat. Do domu rodzinnego w Pilchowie powraca 10 maja 1956 roku. Mimo powa┼╝nego uszczerbku na zdrowiu podejmuje prac─Ö zawodow─ů w charakterze elektromontera. Po zawarciu zwi─ůzku ma┼é┼╝e┼äskiego z El┼╝biet─ů Czajkowsk─ů, przez jaki┼Ť czas zamieszkuje w Charzewicach, a nast─Öpnie z ┼╝on─ů i c├│rk─ů Ann─ů zamieszkuj─ů w Stalowej Woli. Po ci─Ö┼╝kiej chorobie umiera w Stalowej Woli w 1976 roku, w wieku 61 lat. *

Cze┼Ť─ç i Chwa┼éa Bohaterom!

 

Postanowienie o zastosowaniu amnestii dla Kazimierza Moskala

Za┼Ťwiadczenie amestii Kazimierza Moskala

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

* opracowano na podstawie materiałów autorstwa Marii Rehorowskiej.

 

 

 

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *