3 czerwca 1901 r. urodził się Dionizy Koman – założycieli SZP i pierwszy komendant ZWZ w Stalowej Woli

Dionizy Koman

ur. 3 czerwca 1901 r. – zm. 31 pażdziernika 1941 r.

Żołnierz Wojska Polskiego
Założyciel Służby Zwycięstwu Polski (SZP) w Stalowej Woli
Komendant Związku Walki Zbrojnej (ZWZ) w Stalowej Woli


Dionizy Koman urodził się 3 czerwca 1901 r. w Łodzi. Był synem Józefa i Marii z d. Faf. Ukończył rosyjską szkolę przemysłową. W listopadzie 1918 r. jako siedemnastoletni harcerz Batalionu Harcerskiego brał udział w rozbrajaniu Niemców. Na początku 1919 r. został powołany do tworzącego się Wojska Polskiego II RP i przydzielony został do 32 pułku piechoty, z którym został skierowany na wschodni front. Walczył w walkach na wschodnim froncie m in. na froncie wołyńskim, litewskim, poleskim i białoruskim. Po ukończeniu walk uczestniczył likwidacji band w okolicach Baranowicz na dzisiejszej Białorusi.

W 1922 r. powrócił do nauki i wstąpił do Wyższej Szkoły Budowy Maszyn i Elektrotechniki w Poznaniu, która ukończył w 1925 r. W latach 1926-1932 nauczał w zawodowych szkołach dokształcających. Później pracował w Fabryce Metalurgicznej w podwarszawskim Ursusie, na stanowisku kierownika wydziału mechanicznego, a następnie był konstruktorem napędów zębatych w łódzkim Towarzystwie Akcyjnym Budowy Transmisji, Maszyn i Odlewni Żelaza „J. JOHN”, po czym przeprowadził się do Poznania gdzie podjął pracę w firmie Siemens.

Końcem 1937 r. przybył do budującej się Stalowej Woli, gdzie 1 stycznia 1938 r. rozpoczął pracę w nowo budowanych Zakładach Południowych – Centralnego Okręgu Przemysłowego (COP). W stalowowolskich ZP pracował na stanowisku starszego technika w narzędziowni. Podczas budowy osiedla Stalowa Wola zamieszkał początkowo w pobliskim Rudniku nad Sanem, z którego jeździł pociągiem do pracy w Stalowej Woli.

Konspiracja

Po wybuchu II wojny przerwał pracę w Zakładach Południowych, do których powrócił 20 października 1939 r. Od samego początku niemieckiej okupacji zaczął działać w kręgach tworzącej się konspiracji w Zakładach Południowych i terenie miasta Stalowej Woli, wśród której zainicjował utworzenie stalowowolskiej komórki Służby Zwycięstwa Polski (SZP). 13 listopada 1939 r. na rozkaz Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego, SZP została przekształcona w pierwszą organizację zbrojną Polskiego Państwa Podziemnego o nazwie Związek Walki Zbrojnej (ZWZ). Po powołaniu ZWZ Dionizy Koman został mianowany pierwszym Komendantem ZWZ w Stalowej Woli.

Aresztowanie

18 maja 1940 r. w masowych aresztowaniach urządzonych w Stalowej Woli, Rozwadowie, Nisku i okolicznych wsiach, Dionizy Koman został aresztowany przez Niemców i wywieziony do więzienia w Tarnowie. Następnie w grudniu 1940 r. został przewieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz w Oświęcimiu, gdzie zarejestrowany został 12 grudnia 1940 r. z numerem więźniarskim 6735. 31 października 1941 r. został zamordowany przez Niemców na terenie obozu KL Auschwitz.

Dionizy Koman był żonaty. Z żoną Marią z d. Charzyńską mieli dwoje dzieci – Pawła i Anię. Ku czci jego pamięci, jedna z uliczek w Stalowej Woli na osiedlu Zasanie nosi dziś jego imię.

Cześć Jego Pamięci!

 

MW/Fundacja KEDYW

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii krajowej (w organizacji), Wspomnienia Paweł Komana, Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”.


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie społecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza działalność opiera się na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osiągniemy celu! WESPRZYJ NAS! 

Konto bankowe: SANBank Nadsański Bank Spółdzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kartą płatniczą przez system płatności PayPal