Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji)

31 lipca 1944 – Ostatni dzień niemieckiej okupacji Stalowej Woli

W ostatnich dniach lipca 1944 roku Niemcy okupujący Stalową Wolę zaskoczeni szybko cofającym się na zachód frontem wschodnim, rozpoczęli ostatni etap odwrotu na zachód. W tym momencie sowiecka Armia Czerwona była już kilka kilometrów od miasta, więc Niemcy w pośpiechu ładowali transporty zrabowanych maszyn i sprzętu z Zakładów Południowych (COP), które przez 5 lat wykorzystywali do produkcji zbrojeniowej, w tym m.in. dział przeciwlotniczych Flak 8,8 cm.

30 lipca 1903 r. urodził się Julian Darmas – żołnierz AK Stalowej Woli

Julian Darmas przed wojną przybył do Stalowej Woli aby rozpocząć pracę w nowo wybudowanych Zakładach Południowych (COP). W czasie niemieckiej okupacji został żołnierzem Armii Krajowej placówki „154” w Stalowej Woli. W marcu 1944 r. został aresztowany i wkrótce zamordowany został w niemieckiej egzekucji.

28 lipca 1944 r. zginął Henryk Paterek ps. „Lew” – dowódca dywersji w NOW i AK na północnym Podkarpaciu

Był przed wojną żołnierzem Korpusu Ochrony Pogranicza. We wrześniu '39 walczył w wojnie obronnej. W czasie niemieckiej okupacji stworzył oddział dywersyjny w ramach Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) w Zbydniowie koło Stalowej Woli (woj. podkarpackie). Po umowach scaleniowych NOW z AK dowodził patrolem dywersyjnym Kedywu Armii Krajowej Obwodu Tarnobrzeg. Zginął w brawurowej akcji w ostatnich dniach niemieckiej okupacji północnego Podkarpacia.

Nieudana akcja „Burza” w obwodzie „Niwa”

Do końca lipca 1944 roku Niemcy zdołali poważnie osłabić struktury Armii Krajowej w obwodzie niżańsko-stalowowolskim, rozpracowując i aresztując wielu żołnierzy. Większość oddziałów, osłabionych aresztowaniami i egzekucjami, nie była już w stanie podjąć działań przewidzianych w ramach akcji „Burza”. W Stalowej Woli AK nie udało się opanować ani miasta, ani Zakładów Południowych (COP). Mimo tak poważnych strat i problemów organizacyjnych żołnierze AK pod kierownictwem Kedywu zdołali samodzielnie wyzwolić przynajmniej jedną miejscowość – Rudnik nad Sanem.

26 lipca 1916 r. urodził się Tadeusz Przybyłek – żołnierz AK Stalowej Woli

W czasie niemieckiej okupacji przybył do Stalowej Woli, gdzie wkrótce podjął pracę w niemieckim zakładzie zbrojeniowym „Stahlwerke Braunschweig GmbH – Werk Stalowa Wola” (okupowane Zakłady Południowe – COP) i został żołnierzem placówki „154” Armii Krajowej W Stalowej Woli. Zginął w kwietniu 1944 r. w niemieckiej egzekucji za działalność konspiracyjną.

26 lipca 1914 r. urodził się Roman Kindler ps. „Czerny” – żołnierz Korpusu Zachodniego – Armii Krajowej

W czasie niemieckiej okupacji przybył do Stalowej Woli, gdzie podjął pracę w niemieckich zakładach zbrojeniowych (okupowane Zakłady Południowe – COP). Tam też został żołnierzem dywersyjnego oddziału Korpusu Zachodniego Armii Krajowej. Zamordowany został po brutalnym śledztwie 1 stycznia 1944 r. w siedzibie Gestapo w Stalowej Woli.

26 lipca 1968 r. w Berlinie skazany został kat Podkarpacia – volksdeutsch Rudolf Zimmermann

Volksdeutsch Rudolf Zimmermann urodził się na dzisiejszym Podkarpaciu. Po niemieckiej agresji na Polskę wstąpił do Gestapo i został gorliwym funkcjonariuszem Niemców. W czasie okupacji dokonał licznych zbrodni na polskiej i żydowskiej ludności m.in. w Mielcu i Stalowej Woli. Kedyw Armii Krajowej Obwodu Nisko-Stalowa Wola pod dowództwem Stanisława Bełżyńskiego ps. „Kret” trzykrotnie próbował go zlikwidować, niestety wszystkie akcje się nie powiodły.