14 lutego 1942 r. gen. Władysław Sikorski wydał rozkaz powołania ARMII KRAJOWEJ

78 lat temu, Naczelny W├│dz Polskich Si┼é Zbrojnych gen. W┼éadys┼éaw Sikorski wyda┼é rozkaz powo┼éania ARMII KRAJOWEJ. AK by┼éa fenomenem w skali ┼Ťwiata, w swoim szczycie liczy┼éa ponad 350.000 ┼╝o┼énierzy i stanowi┼éa najwi─Öksz─ů i najsprawniej zorganizowan─ů podziemn─ů armi─Ö w okupowanej przez Niemc├│w Europie.

Armia Krajowa zosta┼éa powo┼éana 14 lutego 1942 r. z rozkazu Naczelnego Wodza Polskich Si┼é Zbrojnych na uchod┼║stwie gen. W┼éadys┼éawa Sikorskiego. Pierwszym Komendantem G┼é├│wnym AK zosta┼é mianowany gen. Stefan Rowecki ps. „Grot”. Powo┼éanie AK by┼éo wynikiem potrzeby usprawnienia dzia┼éalno┼Ťci Zwi─ůzku Walki Zbrojnej (ZWZ), kt├│ry w├│wczas pe┼éni┼é rol─Ö g┼é├│wnych Si┼é Zbrojnych Polskiego Pa┼ästwa Podziemnego na terenach okupowanej Polski. Celem przemianowania ZWZ i utworzenie AK przez Polskie Pa┼ästwo Podziemne by┼éo uporz─ůdkowanie i usprawnienie dotychczasowych struktur oraz scalenie r├│┼╝nych organizacji konspiracyjnych, kt├│re powstawa┼éy po kl─Ösce Wojska Polskiego w wrze┼Ťniu 1939 roku. Polskie Pa┼ästwo Podziemne powo┼éaniem AK d─ů┼╝y┼éo do stworzenia jednej wielkiej armii do walki przeciwko niemieckiemu okupantowi i by w odpowiednim momencie przy wsparciu wojsk alianckich uderzy─ç w okupanta w og├│lnopolskim powstaniu.

Pierwszym zasadniczym dzia┼éaniem AK mia┼é by─ç sabota┼╝ i dywersja skierowany w Niemc├│w, w niemiecki przemys┼é i niemieckie wojska okupuj─ůce tereny Polski. Rok po utworzeniu AK, pion sabota┼╝u i dywersji zosta┼é skonsolidowany w oddzielny pion „Kierownictwa Dywersji”, czyli tzw. „Kedyw”. AK opr├│cz dobrze zorganizowanego pionu dywersyjnego posiada┼éa bardzo dobrze zorganizowan─ů siatk─Ö wywiadu, pion propagandy i s─ůdownictwo.

Armia Krajowa by┼éa fenomenem w skali ┼Ťwiata, w swoim szczycie liczy┼éa ponad 350.000 ┼╝o┼énierzy i stanowi┼éa najwi─Öksz─ů i najsprawniej zorganizowan─ů podziemn─ů armi─Ö w okupowanej przez Niemc├│w Europie. AK zosta┼éa rozwi─ůzana 19 stycznia 1945 r. przez ostatniego Komendanta AK gen. Leopolda Okulickiego „Nied┼║wiadka” aby uchroni─ç ┼╝o┼énierzy AK przed spodziewanymi represjami NKWD i zapowiadaj─ůcej si─Ö nowej sowieckiej okupacji, kt├│ra od 1944 r.┬ástopniowo zajmowa┼éa od wschodu tereny Polski. Jak dzi┼Ť wiemy zabieg ten nic nie zmieni┼é, a sowieckie NKWD aresztowa┼éo tysi─ůce ┼╝o┼énierzy AK. Wielu┬áwymordowano by unikn─ů─ç oporu przeciw nowej komunistycznej w┼éadzy, wielu by┼éych ┼╝o┼énierzy AK wywieziono w g┼é─ůb Rosji, a reszt─Ö, kt├│r─ů sukcesywnie wy┼éapywano trzymano latami w komunistycznych wi─Özieniach.

AK w Stalowej Woli

Taj jak w ca┼éej okupowanej przez Niemc├│w Polsce w Stalowej Woli od samego pocz─ůtku pr─Ö┼╝nie dzia┼éa┼éy r├│┼╝ne grupy konspiracyjne w tym tak┼╝e ZWZ, kt├│rej dowodzi┼é kapitan Wojska Polskiego Kazimierz Pilat ps. „Zaremba”. W lutym 1942 r. stalowowolski ZWZ podporz─ůdkowa┼é si─Ö rozkazowi naczelnego wodza i Kazimierz Pilat natychmiast┬á przyst─ůpi┼é do formowania ni┼╝a┼äsko-stalowowolskiego obwodu Armii Krajowej, kt├│ry wszed┼é w sk┼éad Inspektoratu Mieleckiego w podokr─Ögu Rzesz├│w.

Od samego pocz─ůtku utworzenia Obwodu Nisko-Stalowa Wola AK, a┼╝ prawie ┼╝e do ko┼äca niemieckiej okupacji, Komenda Obwodu znajdowa┼éa si─Ö w Stalowej Woli. Na kilka miesi─Öcy przed wkroczeniem Sowiet├│w zosta┼éa przeniesiona do Rudnika nad Sanem. Na terenie obwodu, kt├│rego dow├│dc─ů pozosta┼é komendant kpt. Kazimierz Pilat ps. „Zaremba” powo┼éano nast─Öpuj─ůce oddzia┼éy i plutony, kt├│re tworzy┼éy struktury Obwodu Nisko – Stalowa Wola Armii Krajowej:

Obw├│d AK Nisko – Stalowa Wola, krypt. „Niwa”, „Nale┼Ťnik”, „Fc”, „150”

  • Plac├│wka Rozwad├│w krypt. „Wilcze ┼üyko”, „152”
    • Do plac├│wki Rozwad├│w nale┼╝a┼éo 5 pluton├│w podleg┼éych oddzia┼éowi, kt├│re obejmowa┼éy: Dworzec PKP, Charzewice, Turbi─Ö, Jastkowice i Pysznic─Ö.
  • Plac├│wka Stalowa Wola krypt. „Pelargonia”, „154′
  • Plac├│wka Nisko krypt. „Nasturcja”, „156”
  • Plac├│wka Rudnik nad Sanem krypt. „R├│┼╝a”, „158”
  • Plac├│wka Je┼╝owe krypt. „160”
  • Podobw├│d Ulan├│w krypt. „Wrzos”, kt├│ry posiada┼é plac├│wk─Ö w Ulanowie oraz dwa podleg┼ée plutony w Zarzeczu i Domostawie-Katach.
  • Oddzia┼é Kierownictwa Dywersji Obwodu tzw. „Kedyw” o krypt. „G├│rka”, posiada┼é sw├│j odr─Öbny konspiracyjny lokal w Rozwadowie. (Dzisiejszy gmach powstaj─ůcego Muzeum Kedywu)
  • Oddzia┼é Dyspozycyjny Obwodu zwany oddzia┼éem „Kmicica” Jana Or┼éa-Wysockiego krypt. OP-33
  • Oddzia┼é Partyzancki NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka krypt. OP-44 (Wsp├│lnie dowodzony przez NOW i AK)
  • Oddzia┼é dywersyjny „Korpus Zachodni” w Stalowej Woli (KZ-AK)
  • Oddzia┼é Wojskowej S┼éu┼╝by Kobiet w Stalowej Woli (WSK-AK), dowodzony przez Mari─Ö Mireck─ů-Lory┼Ť ps. „Marta”.
  • Obw├│d Nisko – Stalowa Wola AK wsp├│┼épracowa┼é z Wywiadem Strategicznym AK o krypt. „Wsch├│d”, kt├│ry dzia┼éa┼é na terenie obwodu oraz w Sandomierzu i Tarnobrzegu, podlega┼é bezpo┼Ťrednio dow├│dztwie Okr─Ögu AK w Krakowie.

Obw├│d Nisko – Stalowa Armii Krajowej istnia┼é nieformalnie pomimo rozwi─ůzaniu AK przez gen. Leopolda Okulickiego w styczniu 1945 roku. Obw├│d „Niwa” przesta┼é istnie─ç dopiero w lutym 1945 r. gdy komendant podokr─Ögu Rzesz├│w Stanis┼éaw Pie┼äkowski ps. „Hubert” rozwi─ůza┼é ca┼ékowicie rzeszowski┬ápodokr─Ög AK.

 

MW / Fundacja KEDYW / MKDAK

┬ę COPYRIGHT 2016-2020 Fundacja KEDYW. Wszelkie Prawa zastrze┼╝one. Kopiowanie tekst├│w, zdj─Ö─ç lub film├│w bez zgody Fundacji KEDYW zabronione!


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia┼éalno┼Ť─ç opiera si─Ö na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi─ůgniemy celu! WESPRZYJ NAS!

Zostań Patronem Muzeum Kedywu poprzez serwis Patronite:


Lub wesprzyj przelewem bankowym na konto:

Konto bankowe: SANBank Nadsański Bank Spółdzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR


Lub bezpiecznie kart─ů p┼éatnicz─ů przez system p┼éatno┼Ťci PayPal: