14 lipca 1998 r. odszed┼é Kazimierz G┼éaz ps. „┼╗bik” – ┼╝o┼énierz oddzia┼éu NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka

Kazimierz G┼éaz ps. „┼╗bik”

ur. 4 marca 1925 r. – zm. 14 lipca 1998 r.

┼ü─ůcznik Armii Krajowej plac├│wki Kurzyna Ma┼éa (woj. Podkarpackie)
┼╗o┼énierz oddzia┼éu NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka


Kazimierz G┼éaz urodzi┼é si─Ö 4 marca 1925 r. we wsi Kurzyna Ma┼éa ko┼éo Ulanowa w woj. Lwowskim (dzisiejsze Podkarpackie). By┼é synem J├│zefa i Apolonii z d. Bie┼äko. W Kurzynie Ma┼éej ucz─Öszcza┼é do siedmioletniej Szko┼éy Powszechnej, kt├│r─ů uko┼äczy┼é w czerwcu 1939 r. Wybuch wojny we wrze┼Ťniu 1939 r. uniemo┼╝liwi┼é mu dalsz─ů nauk─Ö w szkole zawodowej.

Konspiracja

W kwietniu 1942 r. jako 17-letni ch┼éopiec zosta┼é przyj─Öty do m┼éodzie┼╝owej grupy na szkolenie ┼é─ůcznik├│w kierowanej przez oddzia┼é NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka. Na prze┼éomie 1942/1943 roku by┼é ju┼╝ mocno zaanga┼╝owany w pomoc partyzantom dzia┼éaj─ůcym w pobliskich lasach. By┼é jak wspomina┼é w swoich powojennych wspomnieniach „zaufanym ch┼éopakiem do r├│┼╝nych polece┼ä, mniej wa┼╝nych i niebezpiecznych czynno┼Ťci konspiracyjnych (jak) przenoszenie broni, meldunk├│w i zawiadomie┼ä…”.┬á

W 1943 r. gdy mia┼é ju┼╝ uko┼äczone 18 lat stopniowo wykonywa┼é coraz powa┼╝niejsze zadania. Tak wspomina┼é ten czas: „Jest ju┼╝ rok 1943. Teraz ju┼╝ coraz cz─Ö┼Ťciej kontaktuje si─Ö z czynnymi partyzantami. S┼éu┼╝e tak samo, jak inni koledzy, pomoc─ů tym ludziom przy przynoszeniu broni ze skrytek do innych miejsc, przy jej czyszczeniu i odkonserwowaniu, przechowuj─Ö te┼╝ czasem bro┼ä w ukryciu. Pe┼éni─Ö te┼╝ skrycie funkcj─Ö ┼é─ůcznika i obserwatora, nie rzucaj─ůcego si─Ö w oczy, ani nie odpadaj─ůcego w podejrzenie konfident├│w. Prze┼╝ywam to bardzo, to jest co┼Ť wielkiego dla mnie, mie─ç w r─Ökach prawdziwy karabin, pistolet, granat i to w takiej sytuacji ┼Ťmiertelnego zagro┼╝enia….”

Matka Boska Kode┼äska, kt├│ra towarzyszy┼éa Kazimierzowi G┼éazowi przez ca┼é─ů wojn─Ö. (zbiory rodzinne)

W czerwcu 1943 r. Kazimierz G┼éaz uko┼äczy┼é szkolenie w oddziale „Ojca Jana” i zosta┼é zaprzysi─Ö┼╝ony do oddzia┼éu 27 czerwca przyjmuj─ůc pseudonim „┼╗bik”. Po powrocie do domu z przysi─Ögi powiadomi┼é o tym fakcie swoj─ů matk─Ö, kt├│ra tak odpowiedzia┼éa: „Z┼éo┼╝y┼ée┼Ť przysi─Ög─Ö, to ┼╝eby┼Ť jej dochowa┼é.” Chwil─Ö po tym wr─Öczy┼éa mu obrazek Matki Boskiej Kode┼äskiej m├│wi─ůc „We┼║ ten obrazek, miej go zawsze przy sobie i wracaj ca┼éy i zdrowy do domu”. Jak si─Ö p├│┼║niej okaza┼éo obrazek ten b─Ödzie mu towarzyszy─ç przez ca┼ée ┼╝ycie szczeg├│lnie przez najtrudniejsze chwile okupacji niemieckiej.

Aresztowanie i wyw├│z do Niemiec

Kazimierz G┼éaz by┼é zaprzysi─Ö┼╝onym partyzantem oddzia┼éu „Ojca Jana” zaledwie 2 tygodnie, gdy zosta┼é aresztowany przez Niemc├│w, 9 lipca 1943 r. w swojej rodzinnej wsi. W├│wczas w tych okolicach Niemcy przeprowadzali przeciwpartyzanck─ů pacyfikacj─Ö, kt├│ra nie omin─Ö┼é─ů Kurzyny Ma┼éej i okolicznych wsi. Wkr├│tce po aresztowaniu znalaz┼é si─Ö w grupie mieszka┼äc├│w Kurzyny Ma┼éej, kt├│r─ů wywieziono pocz─ůtkowo do obozu przej┼Ťciowego w Janowie Lubelskim, a nast─Öpnie do obozu w Budzyniu. 28 lipca 1943 r. zosta┼é za┼éadowany do bydl─Öcego wagonu, kt├│ry jak si─Ö p├│┼║niej okaza┼éo by┼é skierowany do niemieckiej III Rzeszy.

W niemieckich obozach Kazimierz G┼éaz pozosta┼é ju┼╝ do ko┼äca wojny. Pocz─ůtkowo zosta┼é wywieziony do obozu w Dortmund, p├│┼║niej by┼é ob├│z KL Buchenwald i ci─Ö┼╝ka praca w kopalni w─Ögla „Ewald-Fortsetsung”. W sierpniu 1944 r. zosta┼é przetransportowany do kolejnego obozu do miejscowo┼Ťci Bocholt, gdzie zosta┼é przydzielony do budowy bunkr├│w i umocnie┼ä na zachodnim froncie, wzd┼éu┼╝ rzeki Ren przy holenderskiej granicy. W czasie pobytu w obozie w Bocholt zosta┼é r├│wnie┼╝ przeznaczony do grupy wi─Ö┼║ni├│w, kt├│rych wywo┼╝ono do rabowania willi i dom├│w na terenie okupowanej Holandii. Tam jak wspomina┼é by┼é w grupie, kt├│ra zosta┼éa przeznaczona do ┼éadowania skradzionych fortepian├│w, dywan├│w, kryszta┼é├│w, obraz├│w, ┼╝yrandoli, mebli i wszelkich innych warto┼Ťciowych przedmiot├│w, z kt├│rych Niemcy okradali holenderskie domy.

Ucieczka z obozu i wyzwolenie

23 marca 1945 r. w okolicach Bocholt, gdzie znajdowa┼é si─Ö ob├│z Kazimierza G┼éaza, wojska alianckie rozpocz─Ö┼éy bombardowanie terenu przed przesuwaj─ůcym si─Ö frontem od strony Holandii. Bombardowanie nie omin─Ö┼éo r├│wnie┼╝ obozu, w kt├│rym wi─Öziony by┼é Kazimierz. Podczas bombardowania zosta┼é uszkodzony jego barak. Prze┼╝ywszy bombardowanie Kazimierz postanowi┼é wraz z koleg─ů z obozu wykorzysta─ç sytuacj─Ö i zbiegli z obozu w pobliskie lasy. Nast─Öpne dni w lesie Kazimierz wraz z koleg─ů sp─Ödzili w┼Ťr├│d spadaj─ůcych bomb i wystrza┼é├│w artylerii. 31 marca 1945 r. po o┼Ťmiu dniach g┼éodni, zmarzni─Öci i zm─Öczeni poszukiwaniem jedzenia, Kazimierz z koleg─ů natrafili na patrol ameryka┼äskiego wojska US Army. Jak si─Ö okaza┼éo obydwaj prze┼╝yli przej┼Ťcie frontu i doczekali si─Ö wyzwolenia przez ameryka┼äskie wojsko. Po wyzwoleniu Kazimierz G┼éaz zosta┼é przetransportowany do obozu przej┼Ťciowego w Wiesbaden, a nast─Öpnie do obozu ko┼éo Frankfurtu nad Menem.

Kazimierz G┼éaz ps. „┼╗bik” w Ludowym Wojsku Polskim (LWP) (fot. MKDAK)

Powr├│t do Polski

Kazimierz G┼éaz powr├│ci┼é do Polski 18 pa┼║dziernika 1945 r. poci─ůgiem osobowym do Rudnika nad Sanem, z kt├│rego kolejne 13 kilometr├│w musia┼é przej┼Ť─ç pieszo do rodzinnego domu. W domu zasta┼é zniszczone gospodarstwo i og├│ln─ů n─Ödz─Ö, ale pomimo tego by┼é szcz─Ö┼Ťliwy, ┼╝e jest w domu.

Kazimierz G┼éaz po wojnie o┼╝eni┼é si─Ö ze Stanis┼éaw─ů, z kt├│r─ů mia┼é syna Janusza i c├│rk─Ö Ann─Ö. Ale zanim to nast─ůpi┼éo musia┼é odby─ç przymusow─ů s┼éu┼╝b─Ö w Ludowym Wojsku Polskim (LWP).

By┼é wieloletnim mieszka┼äcem Stalowej Woli i cz┼éonkiem ┼Üwiatowego ┼╗wi─ůzku ┼╗o┼énierzy AK Ko┼éa w Stalowej Woli oraz┬áautorem niepublikowanych wspomnie┼ä. Ponadto jego do┼Ťwiadczenia wojenne opisane zosta┼éy w dw├│ch ksi─ů┼╝kach pt. „Ucieczki ku wolno┼Ťci” oraz „Zachowa─ç Pami─Ö─ç”. Nale┼╝a┼é tak┼╝e do┬áStowarzyszenia Polak├│w Poszkodowanych Przez III Rzesz─Ö – legitymacja nr 327/95.

Kazimierz Głaz zmarł 14 lipca 1998 r. Spoczywa na Cmentarzu Komunalnym w Stalowej Woli.

Legitymacja ŚZŻAK Kazimierza Głaza

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

 

MW/ MKDAK / Fundacja KEDYW

Bibliografia: Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Maszynopis Kazimierz G┼éaza „Wspomnienia”, Wspomnienia Barbary Bieganowskiej.

┬ę COPYRIGHT 2016-2020 Fundacja KEDYW. Wszelkie Prawa zastrze┼╝one. Kopiowanie tekst├│w, zdj─Ö─ç lub film├│w bez zgody Fundacji KEDYW zabronione!


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia┼éalno┼Ť─ç opiera si─Ö na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi─ůgniemy celu! WESPRZYJ NAS!

Zostań Patronem Muzeum Kedywu poprzez serwis Patronite:


Lub wesprzyj przelewem bankowym na konto:

Konto bankowe: SANBank Nadsański Bank Spółdzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR


Lub bezpiecznie kart─ů p┼éatnicz─ů przez system p┼éatno┼Ťci PayPal: