17 listopada 1923 r. urodził się Roman Polak – żołnierz Korpusu Zachodniego AK w Stalowej Woli

Roman Polak

17 listopada 1923 – 29 stycznia 1944

Żołnierz Korpusu Zachodniego – Armii Krajowej (Stalowa Wola)


Roman Polak urodził się 17 listopada 1923 roku w Przybyszowie koło Częstochowy (woj. śląskie). Był synem Stanisława i Bronisławy. Tuż przed wybuchem II wojny światowej przeprowadził się z rodziną do województwa lwowskiego (obecnie woj. podkarpackie) do nowo budowanej Stalowej Woli. Wraz z miastem budowane były nowoczesne Zakłady Południowe w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego, gdzie zatrudnienie otrzymał w walcowni ojciec Stanisław. Wówczas nastoletni Roman rozpoczął naukę w szkole zawodowej powstałej przy ZP.

Niemiecka okupacja

W maju 1940, w czasie niemieckiej okupacji, Roman zatrudniony został w Zakładach Południowych (COP), przemianowanych początkowo przez Niemców na zakłady zbrojeniowe „Hermann Göring Stahlwerke – Werk Stalowa Wola” i później w „Stahlwerke Braunschweig GmbH – Werk Stalowa Wola”. Następnie na kilka miesięcy został wcielony do pracy przymusowej w służbie budowlanej III Rzeszy (Baudienst), po której później powrócił z powrotem do pracy na stanowisko tokarza w wydziale artyleryjskim w zakładach zbrojeniowych Stahlwerke.

Konspiracja antyniemiecka

Prawdopodobnie podczas pracy w ZP nawiązał kontakty z antyniemiecką konspiracją, która tam prężnie działała. W ZP pracowało wielu członków dywersyjnego oddziału Korpusu Zachodniego, który funkcjonował w Stalowej Woli w strukturach ZWZ i później Armii Krajowej.

Aresztowanie i śmierć

Roman Polak aresztowany został 11 grudnia 1943 roku w Stalowej Woli i osadzony w areszcie Gestapo i później wywieziony dalej do obozu przejściowego w Pełkiniach koło Jarosławia (woj. podkarpackie). Tam 29 stycznia 1944 roku Roman rozstrzelany został przez Niemców w grupowej egzekucji, w której Niemcy rozstrzelali 23 Polaków. Wśród rozstrzelanych było wraz z nim siedmiu żołnierzy KZ-AK ze Stalowej Woli aresztowanych w Stalowej Woli w grudniu 1944 roku.

©Fundacja KEDYW
Niemiecki afisz śmierci ogłaszający wykonanie wyroku na członkach KZ w Pełkiniach. (fot. MKDAK)

Ekshumacja

8 maja 1945 roku Roman Polak został ekshumowany i zidentyfikowany wraz innymi żołnierzami KZ-AK, którzy zostali przeniesieni do Stalowej Woli. Wszyscy następnie zostali uroczyście pochowani w Stalowej Woli i raz jeszcze 1 listopada 1945 roku pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Stalowej Woli w piwnicach nowo budowanego Mauzoleum Żołnierzy Konspiracji na Cmentarzu Komunalnym w Stalowej Woli.

Ekshumacja zamordowanych w egzekucji w Pełkiniach 8 maja 1945 r. (fot. MKDAK)

Cześć Jego Pamięci!

 

MW / MKDAK

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”.

© 2016-2026 MKDAK. Wszelkie Prawa zastrzeżone. Kopiowanie tekstów, zdjęć lub filmów bez zgody zabronione!

aktualizacja 17.11.26

Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji)