NZW

19 sierpnia 1950 r. komuniści rozbili antykomunistyczny oddział NZW Adama Kusza „Garbatego”

19 sierpnia 1950 r. komuniści rozbili antykomunistyczny oddział NZW Adama Kusza „Garbatego”

Komunistyczny Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) wraz z funkcjonariuszami Urzędu Bezpieczeństwa (UB) otoczył 19 sierpnia 1950 r. antykomunistyczny oddział leśny Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW) dowodzony przez Adama Kusza ps. „Garbaty”. W obławie w Lasach Janowskich (woj. lubelskie) na tzw. Tułowej Górze zginęło sześciu żołnierzy NZW, pięciu przebiło okrążenie i bezpiecznie wydostało się z okrążenia urządzonego przez komunistów.
9 sierpnia 1945 r. żołnierze NZW zlikwidowali byłego żołnierza AK i konfidenta Stanisława Prajsa ps. „Pirat”

9 sierpnia 1945 r. żołnierze NZW zlikwidowali byłego żołnierza AK i konfidenta Stanisława Prajsa ps. „Pirat”

W czasie niemieckiej okupacji był pracownikiem niemieckich zakładów zbrojeniowych „Stahlwerke Braunschweig GmbH – Werk Stalowa Wola” oraz żołnierzem Kedywu Armii Krajowej Obwodu Nisko–Stalowa Wola. W 1944 roku został aresztowany podczas niemieckiej obławy i, aby ratować życie, zdecydował się zdradzić swoich kolegów z AK. Kilka tygodni później na Podkarpacie wkroczyły wojska sowieckie, a Niemcy, wypierani przez Armię Czerwoną, rozpoczęli odwrót na zachód. Sytuacja z przejściem frontu sprawiła, że sprawa Prajsa chwilowo zeszła na dalszy plan. Jego zdrady nie zapomniało jednak polskie podziemie niepodległościowe, które po reorganizacji swoich struktur doprowadziło do rozliczenia zdrajcy.
18 lipca 1913 r. urodził się niezłomny Bolesław Usow ps. „Konar” – dowódca w NOW, AK i NZW

18 lipca 1913 r. urodził się niezłomny Bolesław Usow ps. „Konar” – dowódca w NOW, AK i NZW

Był żołnierzem Wojska Polskiego II RP. We wrześniu 1939 r. walczył w obronie Warszawy. W czerwcu 1944 r. dowodził oddziałem NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysiężniaka podczas największej niemieckiej akcji przeciwpartyzanckiej na tzw. „Porytowym Wzgórzu”. Dzięki znajomości terenu zdołał wyprowadzić kilka tysięcy partyzantów z niemieckiej obławy. Zginął w 1954 r. w niewyjaśnionych okolicznościach na motocyklu.
Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji)