25.02.1915 r. urodzi┼é si─Ö niez┼éomny Franciszek S┼éowik ps „Smo┼éa” – ┼╝o┼énierz WP, ZWZ, AK, WiN, NSZZ Solidarno┼Ť─ç

┬ęFundacja KEDYW

Franciszek S┼éowik ps. ÔÇ×Smo┼éaÔÇŁ

ur. 25 luty 1915 r. – zm 18 maja 2005 r.

Żołnierz Wojska Polskiego II RP
Żołnierz ZWZ Placówki Chwałowice
┼╗o┼énierz AK Plac├│wki Radomy┼Ťl nad Sanem
Żołnierz WiN Chwałowice
Cz┼éonek NSZZ „Solidarno┼Ť─ç” Stalowa Wola


Franciszek S┼éowik urodzi┼é si─Ö 25 lutego 1915 roku w Chwa┼éowicach ko┼éo Radomy┼Ťla nad Sanem (woj. podkarpackie). W latach 1921-1928 chodzi┼é do szko┼éy podstawowej w Chwa┼éowicach. Mimo wybitnych zdolno┼Ťci, warunki materialne rodziny nie pozwoli┼éy na kontynuowanie nauki. Podj─ů┼é wi─Öc prac─Ö w gospodarstwie domowym.

Służba w wojsku

23 marca 1938 r. powo┼éany zosta┼é do wojska, s┼éu┼╝y┼é w 38 pu┼éku piechoty, 3 kompani baonu Lubacz├│w Wojska Polskiego II RP. Jako zdolny i wyr├│┼╝niaj─ůcy si─Ö ┼╝o┼énierz zosta┼é skierowany do Szko┼éy Podoficerskiej Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP) w Czortkowie, kt├│r─ů uko┼äczy┼é z 8. lokat─ů na 120 ┼╝o┼énierzy.┬á Po uko┼äczeniu Szko┼éy Podoficerskiej dosta┼é przydzia┼é do kompanii granicznej w Podwo┼éoczyskach nad Zbruczem (Kresy Wschodnie). Pod koniec sierpnia 1939 r. z chwil─ů og┼éoszenia mobilizacji skierowany zosta┼é do s┼éu┼╝by do Kopczy┼äca na Podolu (Kresy Wschodnie).

Podczas walk wojennych we wrze┼Ťniu 1939 r. wycofuj─ůc si─Ö przez Lw├│w, Przemy┼Ťl do Bochni, bra┼é udzia┼é w obronie mostu na Rabie. Nast─Öpnie dalsze wycofanie si─Ö przez Tarn├│w, Rzesz├│w do Rudnika nad Sanem i zn├│w obrona mostu tym razem na Sanie. W wyniku walk┬á13 wrze┼Ťnia 1939 r. w miejscowo┼Ťci Zofianka k. Janowa Lubelskiego zosta┼é ci─Ö┼╝ko ranny. S┼éu┼╝b─Ö w kampanii wrze┼Ťniowej ko┼äczy w stopniu starszego sier┼╝anta.

Konspiracja antyniemiecka

Po powrocie do domu i┬áwyleczeniu ran wst─Öpuje w szeregi Zwi─ůzku Walki Zbrojnej (ZWZ) w Chwa┼éowicach, a nast─Öpnie Armii Krajowej w Radomy┼Ťlu nad Sanem. Jako ┼╝o┼énierz Armii Krajowej uczestniczy w wielu akcjach bojowych, m.in. w rozbiciu niemieckiego posterunku policji we Wrzawach (woj. podkarpackie), w akcji kt├│rej zosta┼é zlikwidowany dow├│dca posterunku Albert Alscher, za kt├│rego Niemcy p├│┼║niej wykonali odwet, zabijaj─ůc 25 Polak├│w tu┼╝ za maj─ůtkiem Lubomirskich w Charzewicach (obecnie dzielnica Stalowej Woli).

Konspiracja antysowiecka

Po wojnie z Niemcami widz─ůc nowe zagro┼╝enie ze strony Sowiet├│w i polskich komunist├│w pozostaje w konspiracji i decyduje si─Ö na dalsz─ů walk─Ö z nowym okupantem, wst─Öpuj─ůc po rozwi─ůzaniu AK do Zrzeszenia ÔÇ×Wolno┼Ť─ç i Niezawis┼éo┼Ť─çÔÇŁ (WiN) w swoich rodzinnych Chwa┼éowicach, gdzie wkr├│tce zostaje kierownikiem plac├│wki.

1 kwietnia 1948 r. zosta┼é aresztowany przez Urz─ůd Bezpiecze┼ästwa (UB). Po brutalnym ┼Ťledztwie i torturach zosta┼é skazany przez Wojskowy S─ůd Rejonowy w Rzeszowie na 12 lat pozbawienia wolno┼Ťci i utrat─Ö mienia. Kar─Ö wi─Özienia odbywa┼é w Rzeszowie, Wronkach i Piechcinie. Z aresztu zosta┼é zwolniony 19 pa┼║dziernika 1954 roku schorowany i zdruzgotany. Po latach tak wspomina┼é ten czas:

ÔÇ×Po wyj┼Ťciu na wolno┼Ť─ç nie mog┼éem wr├│ci─ç do r├│wnowagi ┼╝yciowej i psychicznej. Stale┬áwydawa┼éo mi si─Ö, ┼╝e obok stoi stra┼╝nik, po nocach ┼Ťni┼éy mi si─Ö kipisze, a r─Öce mimowolnie sk┼éada┼éem do ty┼éuÔÇŁ

Ten bardzo okrutny i wyczerpuj─ůcy dla niego czas sp─Ödzony w PRL-owskich wi─Özieniach opisa┼é w swojej ksi─ů┼╝ce pt. „A czyny wasze b─Öd─ů spisane” wydanej w 2000 roku.

Trzecia konspiracja

Po odbyciu kary za przynale┼╝no┼Ť─ç do konspiracji antyniemieckiej i antykomunistycznej, w 1959 roku przeprowadzi┼é si─Ö z rodzin─ů do Charzewic i podj─ů┼é prac─Ö w Hucie Stalowa Wola. W 1980 roku wst─ůpi┼é do powstaj─ůcej NSZZ ÔÇ×Solidarno┼Ť─çÔÇŁ w Stalowej Woli, w kt├│rej pozosta┼é do upadku komunistycznej PRL.

Po 1990 roku walczy┼é o dobre imi─Ö ┼╝o┼énierzy Armii Krajowej, by┼é wieloletnim cz┼éonkiem Zwi─ůzku ┼╗o┼énierzy Armii Krajowej przemianowanego p├│┼║niej w ┼Üwiatowy Zwi─ůzek ┼╗o┼énierzy Armii Krajowej Ko┼éo Obwodu Nisko- Stalowa Wola.

┬ęFundacja KEDYW

Legitymacja Zwi─ůzku ┼╗o┼énierzy AK┬áFranciszka S┼éowika (fot. Karol Karbarz).

Niez┼éomny do ko┼äca – odmawia awansu Prezydentowi RP z komunistycznym rodowodem

18 kwietnia 2001 r. by┼éy komunista, prezydent III RP┬áAleksander Kwa┼Ťniewski mianowa┼é go podporucznikiem Wojska Polskiego. Franciszek S┼éowik nie przyj─ů┼é tego awansu. Dwukrotnie odsy┼éa┼é akt nominacji, protestuj─ůc tym samym przeciw stawianiu komunist├│w na r├│wni wraz z ┼╝o┼énierzami wrze┼Ťnia, ZWZ, AK i podziemia antykomunistycznego i tych, kt├│rzy utrwalali w┼éadz─Ö ludow─ů w szeregach UB i MO. Odmawiaj─ůc w 2001 r. odebrania nominacji na podporucznika Wojska Polskiego, Franciszek S┼éowik odpowiedzia┼é:

ÔÇ×To ja w komunistycznych kazamatach zdrowie straci┼éem, a teraz mam stawa─ç w jednym szeregu z tymi, kt├│rzy o utrzymanie komunizmu walczyli? Nigdy!ÔÇŁ

18 maja 2005 roku w wieku 90 lat zmar┼é w Charzewicach. Spoczywa na Cmentarzu Parafialnym w Stalowej Woli-Rozwadowie.┬áO woln─ů Polsk─Ö walczy┼é ponad po┼éow─Ö swojego ┼╝ycia.

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

 

MW / MKDAK / Fundacja KEDYW

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Franciszek S┼éowik „A czyny wasze b─Öd─ů spisane”, Maria Rehorowska „Rozwad├│w nad Sanem i Charzewice w konspiracji antyniemieckiej i antysowieckiej”, Mariusz Krzysztofi┼äski,┬áOBEP IPN Rzesz├│w.

┬ę COPYRIGHT 2016-2022 Fundacja KEDYW. Wszelkie Prawa zastrze┼╝one. Kopiowanie tekst├│w, zdj─Ö─ç lub film├│w bez zgody Fundacji KEDYW zabronione!


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia┼éalno┼Ť─ç opiera si─Ö na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi─ůgniemy celu! WESPRZYJ NAS!

Zostań Patronem Muzeum Kedywu poprzez serwis Patronite:


Lub wesprzyj przelewem bankowym na konto:

Konto bankowe: SANBank Nadsański Bank Spółdzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR


Lub bezpiecznie kart─ů p┼éatnicz─ů przez system p┼éatno┼Ťci PayPal: