Wydarzenia II wojny światowej na północnym Podkarpaciu | Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji)

19 lipca 1944 r. w Warszawie w akcji „Pawiak” zginęli żołnierze AK, bracia Zbigniew i Andrzej Horodyńscy

19 lipca 1944 r. oddziały Armii Krajowej podjęły w Warszawie nieudaną akcję „Pawiak”, która miała uwolnić więźniów politycznych z aresztu na Pawiaku. W wśród poległych w akcji byli żołnierze AK: Andrzej ps. „Pożoga” i Zbigniew ps. „Fredro” – dwaj bracia z ziemiańskiego rodu Horodyńskich, którzy rok wcześniej przeżyli brutalny mord na ich bliskich w dworze w Zbydniowie koło Stalowej Woli (woj. podkarpackie).

12 lipca 1945 r. w publicznej egzekucji komuniści rozstrzelali trzech żołnierzy oddziału NZW Tadeusza Gajdy „Tarzana”.

Egzekucja polskich patriotów 12 lipca 1945 r. nie była jedyną egzekucją tego dnia wykonaną przez komunistów i ich sowieckich namiestników. W pobliskiej Lipie i Zaklikowie (woj. podkarpackie) zginęło kolejnych 4 żołnierzy z NZW i Narodowych Sił Zbrojnych (NSZ).

11 lipca 1945 r. sowiecka NKWD wraz z LWP rozbili oddział NZW „Tarzana” Tadeusza Gajdy

Zaskoczeni przez sowieckie NKWD i Ludowe Wojsko Polskie (LWP) żołnierze „Tarzana” podjęli próbę obrony. Z obławy na oddział udało się wydostać 18 partyzantom, 22 zostało aresztowanych. Sam „Tarzan” uniknął aresztowania, gdyż kilka godzin wcześniej udał się na spotkanie z oficerami zgrupowania mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zapory”.

Zbigniew Gogojewicz ps. „Ostoja” – żołnierz, który zdradził

1 lipca 1944 r. Niemcy rozplakatowali w Rzeszowie Obwieszczenie, na którym znaleźli się Polacy oskarżeni o współpracę z nielegalnymi organizacjami i tzw. bandami. Na plakacie widniała informacja, że jeśli spełnione zostaną warunki niemieckich władz, to winowajców spotka ułaskawienie. Na tym plakacie widniał żołnierz AK Zbigniew Gogojewicz ps. „Ostoja”, który aresztowany został w Rozwadowie w maju 1944 roku i poddany brutalnemu śledztwu w siedzibie Gestapo w Stalowej Woli. Choć Gogojewicz zdradził Niemcom żołnierza Kedywu to pełnego ułaskawienia nie otrzymał. Niemcy „polskim bandytom” nie darowali nigdy żadnych wykroczeń. Na blef o ułaskawieniu dało się nabrać wielu.

14-15 czerwca 1944 r. rozegrała się tzw. Bitwa na Porytowym Wzgórzu

W pierwszej połowie czerwca 1944 roku około trzech tysięcy żołnierzy z Armii Krajowej (AK), Batalionów Chłopskich (BCh), Armii Ludowej (AL) oraz sowieckich dywersantów zostało otoczonych przez 30-tysięczny kordon niemieckich wojsk w Lasach Janowskich. W tych dniach na tzw. Porytowym Wzgórzu rozegrała się bitwa, która okazała się być największą bitwą Niemców z partyzantką w okupowanej Polsce. Nad ranem 15 czerwca polskie i sowieckie oddziały dowodzone przez por. Bolesława Usowa „Konara” po ciężkich walkach zdołały przebić niemiecki pierścień i wyjść z okrążenia z niewielkimi stratami.

14 czerwca 1940 r. do KL Auschwitz wysłany został pierwszy transport Polaków. Wśród nich był dowódca Kedywu Stanisław Bełżyński „Kret”

Dziś przypada Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady. Dzień ten uchwalono w 66. rocznicę pierwszego masowego transportu polskich więźniów do KL Auschwitz. Wśród 728 Polaków w tym transporcie wywieziony został nasz bohater – późniejszy dowódca Kedywu AK Obwodu Nisko–Stalowa Wola por. Stanisław Bełżyński ps. „Kret”.

12 czerwca 1943 r. Niemcy przy udziale ukraińskich kolaborantów spalili żywcem księdza i zamordowali 18 mieszkańców wsi Jarocin na Podkarpaciu

Pacyfikacja Jarocina 12 czerwca 1943 roku pochłonęła życie 18 mieszkańców wsi. Szczególnie okrutną śmierć poniósł proboszcz jarocińskiej parafii ks. kanonik Marcin Kędzierski, którego Niemcy spalili żywcem wraz z osobami przebywającymi na plebanii.