21.11.1921 r. urodzi┼é si─Ö niez┼éomny p┼ék. Andrzej Kiszka ps. „D─ůb”, ┼╝o┼énie┼╝ BCh, AK, NOW i NZW

p┼ék. Andrzej Kiszka ps. „Leszczyna”, „Bogucki”, „D─ůb”

21 listopada 1921 ÔÇô 14 czerwca 2017

Żołnierz Batalionów Chłopskich (BCh)
Żołnierz Armii Krajowej (AK)
Żołnierz Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW)
Żołnierz Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW)


Andrzej Kiszka urodzi┼é si─Ö 21 listopada 1921 r. we wsi Maziarnia w woj. lwowskim (obecnie woj. podkarpackie). Podczas niemieckiej okupacji, w 1941 roku wst─ůpi┼é do lokalnego oddzia┼éu Batalion├│w Ch┼éopskich i przyj─ů┼é pseudonim ÔÇ×LeszczynaÔÇŁ. Po powo┼éaniu Armii Krajowej jego oddzia┼é w ramach scaleniowych podporz─ůdkowa┼é si─Ö AK i tak wkr├│tce Andrzej Kiszka zosta┼é ┼╝o┼énierzem plac├│wki AK w Hucie Krzeszowskiej (woj. podkarpackie). Tu┼╝ przed ko┼äcem wojny z Niemcami zosta┼é skierowany do oddzia┼éu partyzanckiego NOW-AK ÔÇ×Ojca JanaÔÇŁ Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka.

Po wej┼Ťciu Sowiet├│w w sierpniu 1944 roku dosta┼é rozkaz podj─Öcia s┼éu┼╝by w powstaj─ůcym posterunku Milicji Obywatelskiej (MO) w Hucie Krzeszowskiej. W komunistycznej MO s┼éu┼╝y┼é do listopada 1944 roku, po czym zdezerterowa┼é z obawy przed aresztowaniem i powr├│ci┼é do rodzinnej wsi aby si─Ö ukry─ç przed aresztowaniem. Wkr├│tce po powrocie wst─ůpi┼é do oddzia┼éu partyzanckiego swojego kolegi J├│zefa Zadzierskiego ÔÇ×Wo┼éyniakaÔÇŁ (znali si─Ö z oddzia┼éu „Ojca Jana”), kt├│ry w tym czasie dosta┼é rozkaz utworzenia oddzia┼éu antykomunistycznego Narodowego Zjednoczenia Wojskowego stworzonego po przemianowaniu NOW na NZW. P├│┼║niej po tragicznej ┼Ťmierci „Wo┼éyniaka” ┬ádow├│dc─ů oddzia┼éu zosta┼é mianowany Adam Kusza ÔÇ×GarbatyÔÇŁ i oddzia┼é zmieni┼é nazw─Ö na oddzia┼é NZW „Garbatego” i sta┼é si─Ö oddzia┼éem le┼Ťnym Pogotowia Akcji Specjalnej NZW. W oddziale „Garbatego” Andrzej Kiszka s┼éu┼╝y┼é do ko┼äca jego istnienia czyli do 1950 roku tj. do jego rozbicia przez komunistyczne s┼éu┼╝by.

Chc─ůc rozpocz─ů─ç normalne ┼╝ycie, 16 kwietnia 1947 roku ujawni┼é si─Ö komunistom na mocy amnestii z 22 lutego 1947 roku. Wkr├│tce okaza┼éo si─Ö, ┼╝e amnestia komunist├│w by┼éa podst─Öpem, a komuni┼Ťci nie zamierzali u┼éaskawia─ç by┼éych akowc├│w lecz ich zamyka─ç do wi─Özieni. Niebawem funkcjonariusze UB z Bi┼égoraja (woj. lubelskie) usi┼éowali aresztowa─ç Kiszk─Ö w jego rodzinnym domu, ale i tym razem uda┼éo mu si─Ö unikn─ů─ç aresztowania. Ci─ůgle zagro┼╝ony denuncjacj─ů i aresztowaniem postanowi┼é od lata 1952 roku ukrywa─ç si─Ö na w┼éasna r─Ök─Ö. W lesie kilka kilometr├│w od rodzinnego domu zbudowa┼é sobie niewielki bunkier. W bunkrze tym sp─Ödzi┼é 9 lat ukrywaj─ůc si─Ö przed komunistami.

Aresztowanie i wyrok

Aresztowanie Andrzeja Kiszki przez UB w bunkrze pod Ciosmami 31 grudnia 1961 r. (fot. UB, materiały operacyjne)

Andrzej Kiszka w konspiracji pozosta┼é do 31 grudnia 1961 roku, czyli do dnia odkrycia przez UB jego le┼Ťnego bunkra pod Ciosmami (Gmina Bi┼égoraj). UB w ko┼äcu namierzy┼éo jego bunkier po tym jak zosta┼é zadenuncjowany przez znan─ů mu osob─Ö. Zaskoczony w swoim Bunkrze Kiszka podda┼é si─Ö bez walki mimo, ┼╝e posiada┼é bro┼ä i amunicj─Ö.

Po szybkiej rosprawie wyrokiem komunistycznego s─ůdu Kiszka skazany zosta┼é na do┼╝ywotnie wi─Özienie, zamienione p├│┼║niej na 15 lat. Wyrok przesiadywa┼é w wiezieniach w Strzelcach Opolskich i Potulicach. W sierpniu 1971 roku zosta┼é warunkowo zwolniony z wi─Özienia i postanowi┼é wyjecha─ç do wojew├│dztwa szczeci┼äskiego, gdzie pozosta┼é ju┼╝ do swojej ┼Ťmierci. Tam zmar┼é 14 czerwca 2017 roku.

Haniebne wyroki

21 grudnia 1998 roku Andrzej Kiszka zosta┼é cz─Ö┼Ťciowo zrehabilitowany przez S─ůd Wojew├│dzki w Lublinie, niemniej wnioski o jego rehabilitacj─Ö s─ůdy odrzuca┼éy i do ┼Ťmierci nie do┼╝y┼é pe┼énej rehabilitacji. Mimo to w 2007 roku zosta┼é odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczy┼äskiego Krzy┼╝em Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Dopiero po ┼Ťmierci Pa┼ästwo Polskie ca┼ékowicie zrehabilitowa┼éo swojego bohatera za s┼éuszn─ů walk─Ö z komunistami. Wtedy te┼╝ zosta┼é po┼Ťmiertnie awansowany zosta┼é na stopie┼ä pu┼ékownika.

Upami─Ötniony przy swoim bunkrze

W 2017 roku dzi─Öki pomocy samorz─ůdu podkarpackiej Gminy Pysznica i zarz─ůdu Ko┼éa Obwodu Nisko-Stalowa Wola ┼Üwiatowego Zwi─ůzku ┼╗o┼énierzy Armii Krajowej przy bunkrze Andrzeja Kiszki postawiony zosta┼é krzy┼╝ i tablica informacyjna opisuj─ůca miejsce gdzie p┼ék. Andrzej Kiszka ps. „D─ůb” jako jeden z ostatnich ┼╝o┼énierzy polskiego podziemia niepodleg┼éo┼Ťciowego sp─Ödzi┼é dziewi─Ö─ç d┼éugich lat swojego ┼╝ycia.

Zobacz nasz film z tej uroczysto┼Ťci:

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

 

MW / MKDAK

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Kielce.zznsz.pl

┬ę COPYRIGHT 2016-2023. Wszelkie Prawa zastrze┼╝one. Kopiowanie tekst├│w, zdj─Ö─ç lub film├│w bez zgody zabronione!