Władysław Brymora

25 stycznia 1903 – 1 kwietnia 1942

Kolporter konspiracyjnego pisma „Odwet” w Stalowej Woli

Władysław Brymora urodził się 25 stycznia 1903 roku w Poraju koło Częstochowy pod zaborem rosyjskim (obecnie woj. śląskie). Był synem Stanisława i Franciszki z. d. Pakuła. Miał dwóch braci. 23 sierpnia 1924 roku Władysław ożenił się w kościele pw. św. Tomasza Apostoła w Sosnowcu z Feliksą z d. Habowską, z którą miał sześcioro dzieci: Ryszarda, Bronisława, Edmunda, Adama, Jadwigę i Andrzeja.

Przed II wojną pracował jako ciągacz rur w Hucie „Hulczyński” w Sosnowcu (woj. śląskie). W 1939 roku Władysław przeprowadził się z rodziną do Stalowej Woli (woj. podkarpackie), gdzie powstawały nowoczesne zakłady zbrojeniowe (Zakłady Południowe) w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego i gdzie w kwietniu 1939 roku Władysław rozpoczął pracę.

Niemiecka okupacja

Po przerwie spowodowanej niemiecką agresją na Polskę, Władysław powrócił do pracy w ZP, które po zajęciu Stalowej Woli Niemcy przemianowali początkowo w zakłady zbrojeniowe „Herman Göring Stahlwerke – Werk Stalowa Wola” i później w „Stahlwerke Braunschweig GmbH – Werk Stalowa Wola”.

Konspiracja antyniemiecka

W czasie niemieckiej okupacji Władysław nawiązał kontakt z konspiracją antyniemiecką, która prężnie działa w ZP. Należał do stalowowolskiej siatki kolporterów konspiracyjnego pisma „Odwet”, wydawanego w okolicach Tarnobrzega przez konspiracyjny oddział „Jędrusiów” Władysława Jasińskiego ps. „Jędruś”.

Aresztowanie

Na początku 1942 roku Władysław aresztowany został w Stalowej Woli i przeszedł śledztwo w siedzibie Gestapo przy ulicy Bismarckstraße (obecnej ul. ks. Skoczyńskiego 26) w Stalowej Woli. Później przez trzy miesiące więziony był w areszcie w pobliskim Nisku, po czym wywieziony został do więzienia na Montelupich w Krakowie (woj. małopolskie).

Śmierć w obozie KL Auschwitz

Po krótkim pobycie w Krakowie Władysław wkrótce wywieziony został transportem kolejowym do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz do Oświęcimia (woj. małopolskie). 25 lutego 1942 roku przybył do KL Auschwitz, gdzie oznaczony został symbolami „P.Pole” jako polski więzień polityczny i oznaczony został tatuażem z numerem obozowym 25251.

Zaledwie miesiąc po przybyciu do KL Auschwitz Władysław Brymora zamordowany został na terenie obozu. W niemieckich dokumentach obozowych odnotowana została 1 kwietnia 1942 roku jego śmierć. W oficjalnych w dokumentach Niemcy napisali, że zmarł na „osłabienie mięśnia sercowego”.

W 2023 roku europejski artysta John Cocker zajmujący się koloryzowaniem historycznych zdjęć, zrobił kolorowy portret Władysława Brymory poniżej:

Cześć Jego Pamięci!

MW / MKDAK

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Praca zbiorowa „Oddali życie za Polskę”, fot. Muzeum Auschwitz.

© 2016-2026 MKDAK. Wszelkie Prawa zastrzeżone. Kopiowanie tekstów, zdjęć lub filmów bez zgody zabronione!

aktualizacja 25.1.26