Stanisław Eski

8 kwietnia 1887 – 1944

Żołnierz Związku Walki Zbrojnej (ZWZ Stalowa Wola)
Żołnierz Armii Krajowej (AK Stalowa Wola)
Powstaniec Warszawski

Stanisław Eski urodził się 8 kwietnia 1887 roku w Warszawie (woj. mazowieckie). Był Synem Juliana i Marii z d. Horosz. Przed I wojną światową mieszkał w Rosji i pracował jako urzędnik. Po powrocie do Polski początkowo podjął pracę w Zakładach Górniczych w Starachowicach (woj. świętokrzyskie). W latach 1921-1938 mieszkał w Sosnowcu (woj. śląskie), gdzie był szefem działu sprzedaży w firmie „Modrzejów Hantke”. W 1938 roku przeprowadził się do Stalowej Woli (woj. podkarpackie) gdzie 1 listopada 1938 roku rozpoczął pracę nowych Zakładach Południowych, budowanych w Stalowej Woli w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. W ZP pracował na stanowisku kierownika zarządu wytworów.

Okupacja niemiecka

We wrześniu 1939 roku, po niemieckiej agresji na Polskę porzucił pracę w ZP i ewakuował się ze Stalowej Woli. Po zajęciu Stalowej Woli, Niemcy przemianowali ZP na zakłady zbrojeniowe III Rzeszy i zmienili nazwę początkowo na „Reichswerke Hermann Göring – Werk Stalowa Wola” i później raz jeszcze na „Stahlwerke Braunschweig GmbH – Werk Stalowa Wola”. W październiku 1939 roku Stanisław Eski powrócił do Stalowej Woli, prawdopodobnie pod groźbą Niemców, i ponownie podjął pracę w okupowanych ZP, gdzie Niemcy przygotowywali się do produkcji działa przeciwlotniczego Flak 8,8.

Konspiracja antyniemiecka

W czasie niemieckiej okupacji Stanisław Eski nawiązał kontakty konspiracyjne i włączył się do antyniemieckiej konspiracji. Początkowo został żołnierzem Związku Walki Zbrojnej (ZWZ) w Stalowej Woli, a następnie po powołaniu Armii Krajowej był żołnierzem placówki kryptonim „154” w Stalowej Woli (AK Obwód Nisko-Stalowa Wola). W strukturach stalowowolskiej AK pełnił funkcję pierwszego oficera broni.

Po dekonspiracji i aresztowaniach żołnierzy stalowowolskiego Korpusu Zachodniego (KZ-AK) w grudniu 1943 roku, w obawie przed dekonspiracją i ewentualnym aresztowaniu ewakuował się ze Stalowej Woli i udał się do rodzinnej Warszawy. W Warszawie nawiązał kontakty z AK i kontynuował działalność konspiracyjną. W 1944 roku skierowany został do walki w Powstaniu Warszawskim. Zginął podczas Powstania Warszawskiego. Zwłoki Stanisława Eski nigdy nie zostały odnalezione.

Cześć Jego Pamięci!

MW / MKDAK

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”.

© 2016-2026 MKDAK. Wszelkie Prawa zastrzeżone. Kopiowanie tekstów, zdjęć lub filmów bez zgody zabronione!

aktualizacja 8.4.26