5 czerwca 1900 r. urodził się Czesław Juda – żołnierz AK w Stalowej Woli

Czesław Juda

5 czerwca 1900 – 5 kwietnia 1944

Żołnierz Armii Krajowej placówki „154” w Stalowej Woli (AK Obwód Nisko–Stalowa Wola)


Czesław Piotr Juda urodził się 5 czerwca 1900 roku w Środuli (obecnie dzielnica Sosnowca, woj. śląskie). Był synem Wojciecha i Emilii z d. Brewka. Miał dwóch braci: starszego brata Feliksa i młodszego Józefa i siostrę Zenobię. Ochrzczony został w kościele pw. św. Joachima w Sosnowcu-Zagórzu. W 1926 roku ożenił się w kościele, w którym był ochrzczony z Władysławą Chodowską, z którą miał syna: Waldemara i córkę Danutę.

W okresie II RP mieszkał z rodziną w Sosnowcu i był ślusarzem w Hucie „Katarzyna”.

Niemiecka okupacja

W czasie niemieckiej okupacji, prawdopodobnie w wyniku wysiedlenia z Sosnowca znalazł się w za Lwowem w okolicach Tarnopola na Kresach Wschodnich. Następnie w 1942 roku przedostał się na tereny Generalnej Gubernii i przyjechał do Stalowej Woli, gdzie tuż przed wojną uruchomione zostały nowoczesne zakłady zbrojeniowe „Zakłady Południowe” w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Wówczas niemieccy okupanci zmienili nazwę zakładu na „Stahlwerke braunschweig GmbH – Werk Stalowa Wola” i uruchomili produkcję podzespołów na potrzeby zbrojne III Rzeszy.

W Stalowej Woli Czesław Juda początkowo znalazł zatrudnienie w administracji osiedla „Stalowej Woli”. Później otrzymał zatrudnienie w magazynie stali w okupowanych ZP.

Konspiracja antyniemiecka

Prawdopodobnie podczas pracy w ZP Czesław nawiązał kontakty konspiracyjne, gdzie prężnie działało kilka różnych komórek konspiracji antyniemieckiej. Był żołnierzem Armii Krajowej w Stalowej Woli w placówce krypt. „154”.

Aresztowanie i śmierć

Czesław aresztowany został w marcu 1944 roku w fali masowych aresztowań żołnierzy konspiracji w Stalowej Woli. Tego dnia Niemcy aresztowali ok. 40 osób w Stalowej Woli. Wśród aresztowanych z Czesławem znalazł się także komendant Obwodu AK Nisko–Stalowa Wola kpt. Kazimierz Pilat ps. „Zaremba”.

Na niemieckim Obwieszczeniu rozplakatowanym 27 marca 1944 roku w Stalowej Woli, Czesław Juda podany został jako jeden z zamordowanych 5 kwietnia 1944 roku w niemieckiej egzekucji 33. osób. Egzekucję Niemcy wykonali w nieznanym miejscu. Według różnych źródeł część z nich rozstrzelana została koło Tarnowa i część koło Łańcuta. Do dziś nie wiadomo jednak, gdzie spoczywają ofiary tej zbrodni.

©Fundacja KEDYW
Niemieckie obwieszczenie z 27 marca 1944 r. skazujące na śmierć stalowowolskich żołnierzy AK. (fot. zbiory Stanisława Dąbrowy-Kostki).

Cześć Ich Pamięci!

 

MW / MKDAK

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Dionizy Garbacz „Okupacja i konspiracja w Stalowej Woli 1939-1944”. Stanisław Dąbrowa-Kostka „Niemieckie Afisze Śmierci”.

© 2016-2026 MKDAK. Wszelkie Prawa zastrzeżone. Kopiowanie tekstów, zdjęć lub filmów bez zgody zabronione!

Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji)