kpt. Kazimierz Pretsch

12 czerwca 1896 – 10 kwietnia 1941

Oficer Wojska Polskiego II RP
Żołnierz konspiracji i kolporter prasy w Stalowej Woli

Kazimierz Stanisław Pretsch urodził się 12 czerwca 1896 roku w Brodach (woj. lwowskie) na Kresach Wschodnich. Był żonaty z Zofią z d. Kubikowską, z którą miał córkę Wandę.

W 1915 roku, podczas I wojny światowej walczył w armii austriackiej i był ranny w walkach pod Sandomierzem (woj. świętokrzyskie).

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległość został zawodowym żołnierzem Wojska Polskiego II RP. Służył w 44 pułku piechoty we Włodzimierzu Wołyńskim (Kresy Wschodnie) do 1932 roku, dochodząc do stopnia kapitana. Później był komendantem oddziału Związku Strzeleckiego „Strzelec” w Kowlu (Kresy Wschodnie).

W sierpniu 1938 roku Kazimierz Pretsch przeprowadził się z rodziną do Stalowej Woli (woj. lwowskie, obecnie woj. podkarpackie), gdzie wówczas powstawały nowoczesne zakłady zbrojeniowe budowane w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego pod nazwą Zakłady Południowe. W ZP zatrudniony został na stanowisko urzędnika przy budowie huty aluminium.

Niemiecka okupacja

W 1939 roku po napaści Niemiec na Polskę chwilowo ewakuował się z pracownikami ZP ze Stalowej Woli, ale wkrótce powrócił. Do pracy w ZP wrócił dopiero w 1940 roku i od tej pory pracował fizycznie jako suwnicowy. Wówczas ZP zostały przemianowane przez Niemców na zakłady zbrojeniowe III Rzeszy pod nazwą „Herman Göring Stahlwerke – Werk Stalowa Wola” i później raz jeszcze w „Stahlwerke Braunschweig GmbH – Werk Stalowa Wola”.

Aresztowanie i śmierć

Kazimierz Pretsch aresztowany został 5 listopada 1940 roku podczas pracy w zakładach przez niemieckie Gestapo. Niemcy oskarżyli Kazimierza o współpracę z nielegalną organizacją i kolportowanie nielegalnej prasy. Ze względu na jego niemieckie nazwisko, Niemcy próbowali nakłonić go do kolaboracji i do podpisania tzw. volkslisty. Kazimierz kategorycznie odmówił współpracy Niemcom. Początkowo po śledztwie wywieziony został do aresztu w pobliskim Nisku (woj. podkarpackie), a początkiem kwietnia 1941 roku przewieziony został do więzienia w Tarnowie (woj. małopolskie). Kazimierz Pretsch zmarł 10 kwietnia 1941 roku w czasie transportu do niemieckiego obozu KL Auschwitz do Oświęcimia (woj. małopolskie).

Cześć Jego Pamięci!

MW / MKDAK

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Dionizy Garbacz „Stalowa Wola 1937-1939”, Archiwum WBH.

© 2016-2026 MKDAK. Wszelkie Prawa zastrzeżone. Kopiowanie tekstów, zdjęć lub filmów bez zgody zabronione!

aktualizacja 12.6.26