Stalowa Wola | Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji)

9 sierpnia 1945 r. żołnierze NZW zlikwidowali byłego żołnierza AK i konfidenta Stanisława Prajsa ps. „Pirat”

W czasie niemieckiej okupacji był pracownikiem niemieckich zakładów zbrojeniowych „Stahlwerke Braunschweig GmbH – Werk Stalowa Wola” oraz żołnierzem Kedywu Armii Krajowej Obwodu Nisko–Stalowa Wola. W 1944 roku został aresztowany podczas niemieckiej obławy i, aby ratować życie, zdecydował się zdradzić swoich kolegów z AK. Kilka tygodni później na Podkarpacie wkroczyły wojska sowieckie, a Niemcy, wypierani przez Armię Czerwoną, rozpoczęli odwrót na zachód. Sytuacja z przejściem frontu sprawiła, że sprawa Prajsa chwilowo zeszła na dalszy plan. Jego zdrady nie zapomniało jednak polskie podziemie niepodległościowe, które po reorganizacji swoich struktur doprowadziło do rozliczenia zdrajcy.

2 sierpnia 1914 r. urodził się Władysław Ogórek ps. „Kamień” – żołnierz AK oddziału dyspozycyjnego „Kmicica”

W czasie niemieckiej okupacji przybył do Stalowej Woli, gdzie został zatrudniony w niemieckich zakładach zbrojeniowych „Stahlwerke Braunschweig GmbH - Werk Stalowa Wola”. Był żołnierzem Armii Krajowej, w tym oddziału dyspozycyjnego Kedywu AK Obwodu Nisko–Stalowa Wola dowodzonego przez Jana Orła-Wysockiego ps. „Kmicic”.

1 sierpnia 1944 r. w godzinie „W” do Stalowej Woli wkroczyła sowiecka Armia Czerwona

Gdy 1 sierpnia 1944 roku w godzinę „W” Armia Krajowa rozpoczęła w Warszawie Powstanie Warszawskie, do Stalowej Woli wkroczyły pierwsze oddziały sowieckiej Armii Czerwonej. Doszło wówczas do pierwszych starć z zaskoczonymi Niemcami. Walki szybko objęły kilka rejonów miasta, a w ciągu kilkunastu godzin dotarły także do Rozwadowa. Następnego dnia podczas zaciętych walk spłonęło tam kilka budynków oraz ratusz na Rynku.

30 lipca 1903 r. urodził się Julian Darmas – żołnierz AK Stalowej Woli

Julian Darmas przed wojną przybył do Stalowej Woli aby rozpocząć pracę w nowo wybudowanych Zakładach Południowych (COP). W czasie niemieckiej okupacji został żołnierzem Armii Krajowej placówki „154” w Stalowej Woli. W marcu 1944 r. został aresztowany i wkrótce zamordowany został w niemieckiej egzekucji.

Nieudana akcja „Burza” w obwodzie „Niwa”

Do końca lipca 1944 roku Niemcy zdołali poważnie osłabić struktury Armii Krajowej w obwodzie niżańsko-stalowowolskim, rozpracowując i aresztując wielu żołnierzy. Większość oddziałów, osłabionych aresztowaniami i egzekucjami, nie była już w stanie podjąć działań przewidzianych w ramach akcji „Burza”. W Stalowej Woli AK nie udało się opanować ani miasta, ani Zakładów Południowych (COP). Mimo tak poważnych strat i problemów organizacyjnych żołnierze AK pod kierownictwem Kedywu zdołali samodzielnie wyzwolić przynajmniej jedną miejscowość – Rudnik nad Sanem.

26 lipca 1968 r. w Berlinie skazany został kat Podkarpacia – volksdeutsch Rudolf Zimmermann

Volksdeutsch Rudolf Zimmermann urodził się na dzisiejszym Podkarpaciu. Po niemieckiej agresji na Polskę wstąpił do Gestapo i został gorliwym funkcjonariuszem Niemców. W czasie okupacji dokonał licznych zbrodni na polskiej i żydowskiej ludności m.in. w Mielcu i Stalowej Woli. Kedyw Armii Krajowej Obwodu Nisko-Stalowa Wola pod dowództwem Stanisława Bełżyńskiego ps. „Kret” trzykrotnie próbował go zlikwidować, niestety wszystkie akcje się nie powiodły.

Końcem lipca 1944 r. Niemcy rozpoczęli odwrót ze Stalowej Woli

Niemcy odnosząc klęskę na wschodnim froncie z nacierającymi od wschodu wojskami sowieckiej Armii Czerwonej, rozpoczęli końcem lipca 1944 r. rabować zakłady zbrojeniowe „Stahlwerke Braunschweig GmbH - Werk Stalowa Wola” (okupowane Zakłady Południowe COP). Niemcy na szybko rozpoczęli demontaż maszyn i wyposażenia nowoczesnych Zakładów Południowych (COP) otwartych zaledwie miesiąc przed niemiecką agresją na Polskę. Choć niemiecka okupacja Stalowej Woli zmierzała ku końcowi, Niemcy nie przestawali polować na żołnierzy polskiego ruchu oporu do samego końca okupacji.