Zbydniów | Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji)

28 lipca 1944 r. zginął Henryk Paterek ps. „Lew” – dowódca dywersji w NOW i AK na północnym Podkarpaciu

Był przed wojną żołnierzem Korpusu Ochrony Pogranicza. We wrześniu '39 walczył w wojnie obronnej. W czasie niemieckiej okupacji stworzył oddział dywersyjny w ramach Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) w Zbydniowie koło Stalowej Woli (woj. podkarpackie). Po umowach scaleniowych NOW z AK dowodził patrolem dywersyjnym Kedywu Armii Krajowej Obwodu Tarnobrzeg. Zginął w brawurowej akcji w ostatnich dniach niemieckiej okupacji północnego Podkarpacia.

24 lipca 1919 r. urodził się Dominik Horodyński ps. „Karol” – żołnierz Kedywu KG AK, Powstaniec Warszawski

Pochodził z ziemiańskiej rodziny Horodyńskich, którą wymordowali Niemcy w czerwcu '44 r. w rodzinnym dworze w Zbydniowie koło Stalowej Woli. W czasie niemieckiej okupacji był żołnierzem ZWZ i później żołnierzem Kedywu Komendy Głównej AK w Warszawie. W 1944 r. walczył w Powstaniu Warszawskim. Podczas Powstania był osobistym adiutantem i łącznikiem dowódcy Zgrupowania AK „Radosław” dowodzonego przez Jana Mazurkiewicza.

19 lipca 1944 r. w Warszawie w akcji „Pawiak” zginęli żołnierze AK, bracia Zbigniew i Andrzej Horodyńscy

19 lipca 1944 r. oddziały Armii Krajowej podjęły w Warszawie nieudaną akcję „Pawiak”, która miała uwolnić więźniów politycznych z aresztu na Pawiaku. W wśród poległych w akcji byli żołnierze AK: Andrzej ps. „Pożoga” i Zbigniew ps. „Fredro” – dwaj bracia z ziemiańskiego rodu Horodyńskich, którzy rok wcześniej przeżyli brutalny mord na ich bliskich w dworze w Zbydniowie koło Stalowej Woli (woj. podkarpackie).

24 czerwca 1943 r. Niemieckie SS zamordowało 19 członków i bliskich ziemiańskiego rodu Horodyńskich w Zbydniowie

Brutalnej zbrodni na rodzinie Horodyńskich dokonał niemiecki oddział Waffen SS dowodzony przez SS-Sturmbannführera Ewalda Ehlersa. W masakrze zginęło 19 osób – członków rodziny, krewnych oraz gości uczestniczących w uroczystości ślubnej i skromnym weselu w dworze Horodyńskich w Zbydniowie na Podkarpaciu.

Z 30 na 31 marca 1944 r. żołnierze NOW i AK wspólnie wykonali akcję „Bauzug” w Grębowie

Żołnierze Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) wraz z Armią Krajową (AK) wykonali nocą z 30 na 31 marca 1944 r. największą akcję zbrojną na terenach dawnego powiatu tarnobrzeskiego. Akcję na stacji kolejowej w Grębowie koło Stalowej Woli (woj. podkarpackie) na niemiecki pociąg zaopatrzeniowy kierowała grupa dywersyjna NOW pod dowództwem Henryka Paterka ps. „Lew” ze Zbydniowa. Akcję NOW wsparli żołnierze Kedywu Armii Krajowej Obwodu Tarnobrzeg, Obwodu Nisko-Stalowa Wola oraz lokalne placówki AK.

„Unternehmen Wrzawy” – niemiecka operacja odwetowa na północnym Podkarpaciu

W październiku 1943 roku, po serii udanych akcji polskiego podziemia na północnym Podkarpaciu, Niemcy postanowili pomścić ich sukces. Niemieckie dowództwo terenu rozwścieczone zlikwidowaniem Niemca Martina Fuldnera w Charzewicach i rozbiciem dwa dni później posterunku policji we Wrzawach, w której zlikwidowany został komendant volksdeutsch Alfred Alscher, zarządzili przeprowadzenie szeroko okrojonej morderczej operacji mającej na celu zlikwidowanie oporu i wymierzenie kary Polakom.

13 października 1943 r. AK zlikwidowała Niemca Martina Fuldnera – okupacyjnego zarządcę majątku Lubomirskich w Charzewicach

Martin Fuldner zlikwidowany został w odwecie za zlecenie bestialskiego mordu na rodzinie Horodyńskich i gościach wesela 24 czerwca 1943 roku w dworze Horodyńskich w Zbydniowie. Wyrok Polskiego Państwa Podziemnego wykonany został na Fuldnerze i jego bliskich przez żołnierzy Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej przy wsparciu żołnierzy Zgrupowania „Ponurego” oraz lokalnych oddziałów NOW i AK. Niemcy nie darowali Polakom Fuldnera - kilka dni później pomścili akcję mordując w odwecie 25 Polaków.