5 kwietnia 1944 r. Niemcy rozstrzelali 24 żołnierzy AK ze Stalowej Woli

W marcu 1944 roku Niemcy postanowili ostro rozprawi─ç si─Ö ze stalowowolsk─ů konspiracj─ů na terenie Stalowej Woli i zdo┼éali aresztowa─ç wielu ┼╝o┼énierzy Armii Krajowej. Wed┼éug wspomnie┼ä kapelana stalowowolskiej AK ks. J├│zefa Skoczy┼äskiego ps. „Juliusz” w marcowych aresztowaniach wpad┼éo┬á40 os├│b, w zapiskach kroniki Klasztoru o. Kapucyn├│w kronikarz zapisa┼é, ┼╝e podobno aresztowano 60 os├│b. Ilu by┼éo naprawd─Ö trudno powiedzie─ç.

W┼Ťr├│d aresztowanych w marcowych ┼éapankach znalaz┼é si─Ö r├│wnie┼╝ Komendant Obwodu „Niwa” (Nisko – Stalowa Wola) Kazimierz Pilat ps. „Zaremba”, kt├│ry po brutalnym ┼Ťledztwie wkr├│tce zosta┼é zabity w siedzibie stalowowolskiego Gestapo. Reszta wi─Özionych ┼╝o┼énierzy AK zosta┼éa wywieziona poza Stalow─ů Wol─Ö i 5 kwietnia 1944 roku┬áwykonano na nich wyroki. Nieznane s─ů miejsca ich poch├│wku. Przypuszczalnie cz─Ö┼Ť─ç z nich rozstrzelano ko┼éo Tarnowa i cz─Ö┼Ť─ç ko┼éo ┼üa┼äcuta.


Aresztowanie Komendanta Kazimierza Pilata ps. „Zaremba”┬átutaj…


27 marca 1944 roku, na kilka dni przed egzekucj─ů, na mie┼Ťcie rozplakatowano niemieckie obwieszczenie, na kt├│rym znajdowa┼éy si─Ö 33 osoby, w┼Ťr├│d kt├│rych znalaz┼éo si─Ö 24 ┼╝o┼énierzy stalowowolskiej Armii Krajowej. Na niemieckim „afiszu ┼Ťmierci” pisa┼éo, ┼╝e wi─Ö┼║niowie zostali skazani na „kar─Ö ┼Ťmierci” na podstawie rozporz─ůdzenia gubernatora Hansa Franka z pa┼║dziernika 1943 roku „za zbrodnie wykroczenia przeciwko par. 1 i 2 rozporz─ůdzenia o zwalczaniu napad├│w na dzie┼éo niemieckiej odbudowy w Generalnym Gubernatorstwie” i „za przynale┼╝enie do nielegalnej organizacji”.

Plakat zawiera┼é nast─Öpuj─ůcy opis skazanych na ┼Ťmier─ç ┼╝o┼énierzy AK ze Stalowej Woli:

  1. Augustyn Karbarz – spawacz z P┼éawo (obecna┬ádzielnica Stalowej Woli), za nielegalne posiadanie broni.
  2. Wac┼éaw Gr─Ödzi┼äski – ksi─Ögowy ze Stalowej Woli, za nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  3. Czes┼éaw Juda – przykrywacz pi┼é ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  4. Stanis┼éaw Jarawka – przodownik ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  5. Mieczys┼éaw Serwatka – elektromonter ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  6. ┼üucjan Barglik – fryzownik ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  7. Wladys┼éaw Gruca – szlifierz ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  8. Jan Jankowski – kowal ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  9. Piotr Wojtasik – elektromonter ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  10. Julian Darmas – ┼Ťlusarz ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  11. Jan Sadurski – przodownik z Rozwadowa,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  12. Zenon Ko┼éodziejczyk – bez zawodu z Rozwadowa,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  13. Zygmunt Str─Öciwilk – bez zawodu z Rozwadowa,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  14. Rudolf Bisztyga – technik ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  15. Bronislaw Danielewicz – ┼Ťlusarz z P┼éawo,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  16. Mieczys┼éaw Latosi┼äski – elektromonter ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  17. Aleksander Smalec – ┼Ťlusarz ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  18. Czes┼éaw ┼üukasik – kontroler ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  19. Kazimierz Stendiuch – kierowca ┼╝urawia ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  20. Stanis┼éaw Bajak – robotnik z Malec (dzisiejsze Nisko),┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  21. Wiktor ┼üukasiewicz – blacharz ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  22. Jan Ja┼Ťkiewicz – ┼Ťlusarz ze Stalowej Woli, za nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  23. Tadeusz Przyby┼éek – robotnik ze Stalowej Woli,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.
  24. Boles┼éaw Kowalski – ksi─Ögowy bez sta┼éego zamieszkania,┬áza nale┼╝enie do nielegalnej organizacji.

W┼Ťr├│d w.w. ofiar Niemc├│w znalaz┼é si─Ö Zygmunt Str─Öciwilk – ┼╝o┼énierz rozwadowskiej AK, kt├│ry by┼é m┼éodszym bratem Romana Str─Öciwilka powojennego w┼éa┼Ťciciela historycznej „G├│rki” – okupacyjnej siedziby Kedywu Obwodu „Niwa” (Nisko – Stalowa Wola)┬á–┬ádzisiejszej siedziby Fundacji KEDYW i przysz┼éego Muzeum.

┬ęFundacja KEDYW

Niemieckie obwieszczenie z 27 marca 1944 r. skazuj─ůce na ┼Ťmier─ç stalowowolskich ┼╝o┼énierzy AK. (fot. Stanis┼éaw D─ůbrowa-Kostka).

Cze┼Ť─ç ich Pami─Öci!

 

MW

zr├│d┼éa: Dionizy Garbacz „Okupacja i konspiracja w Stalowej Woli 1939-1944”. Stanis┼éaw D─ůbrowa-Kostka „Niemieckie Afisze ┼Ümierci”.