5 wrze┼Ťnia 1925 r. urodzi┼é si─Ö Boles┼éaw Ma┼Ťlach ps. „Ry┼Ť” – ┼╝o┼énierz AK i NZW

ppor. Boles┼éaw Ma┼Ťlach ps. „Ry┼Ť”

ur. 09.09.1925 r. – zm. 28.12.2013 r.
Żołnierz AK Stalowa Wola
┼╗o┼énierz part. oddz. NZW „Tarzana” Tadeusza Gajdy

Podporucznik Boles┼éaw Ma┼Ťlach urodzi┼é si─Ö 5 wrze┼Ťnia 1925 r. w Wygodzie w dawnym wojew├│dztwie stanis┼éawowskim na Kresach Wschodnich. By┼é synem Stanis┼éawa i Marii z Wolak├│w. W 1937 r. przeprowadzi┼é si─Ö wraz z rodzin─ů do Pysznicy ko┼éo Stalowej Woli sk─ůd pochodzi┼é jego ojciec, a nast─Öpnie w 1940 r. do Stalowej Woli.┬áW Nisku uko┼äczy┼é szko┼é─Ö powszechn─ů, a nast─Öpnie podj─ů┼é nauk─Ö w stalowowolskim gimnazjum, kt├│r─ů przerwa┼é wybuch wojny. W czasie niemieckiej okupacji przyj─ů┼é si─Ö jako ucze┼ä do okupowanych Zak┼éad├│w Po┼éudniowych (COP) przemianowanych przez Niemc├│w na „Hermann G├Âring Stahlwerke – Werk Stalowa Wola”, gdzie ucz─Öszcza┼é r├│wnie┼╝ do niemieckiej przyzak┼éadowej szko┼éy zawodowej. Po uko┼äczeniu zak┼éadowej szko┼éy tj. od marca 1943 r. pracowa┼é ju┼╝ jako pe┼énoetatowy pracownik Zak┼éad├│w na stanowisku ┼Ťlusarza.

Walka Konspiracyjna

W 1943 r. w wieku 18 lat wst─ůpi┼é w szeregi Armii Krajowej i zosta┼é ┼╝o┼énierzem stalowowolskiej plac├│wki AK o kryptonimie „154”. W stalowowolskiej AK walczy┼é do momentu wkroczenia Armii Czerwonej do Stalowej Woli.

We wrze┼Ťniu 1944 r. zosta┼é wcielony przez komunist├│w do Ludowego Wojska Polskiego (LWP).┬ágdzie przeszed┼é kurs oficerski. Po karnym przeniesieniu do kompani wartowniczej w Nowinach ko┼éo Tomaszowa Lubelskiego, za „proakowskie pogl─ůdy” zakazane przez nowe w┼éadze ludowe, zdezerterowa┼é w kwietniu 1945 r. Po dezercji z LWP wst─ůpi┼é w szeregi nowo powsta┼éego partyzanckiego oddzia┼éu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW)┬á„Tarzana” Tadeusza Gajdy. W oddziale „Tarzana” walczy┼é do 11 lipca 1945 r. Tego dnia, batalion 3 dywizji LWP dowodzony przez sowieckiego genera┼éa Stanis┼éawa Zajkowskiego rozbi┼é oddzia┼é „Tarzana”. W potyczce z LWP aresztowano wi─Ökszo┼Ť─ç partyzant├│w w tym Boles┼éawa Ma┼Ťlacha.

Wyrok komunist├│w

Wyrokiem Wojskowego S─ůdu Okr─Ögowego w Lublinie zosta┼é skazany na 8 lat wi─Özienia za dezercj─Ö i przynale┼╝no┼Ť─ç do AK. Po nied┼éugim czasie, na mocy amnestii zosta┼é zwolniony z aresztu. Po wyj┼Ťciu na wolno┼Ť─ç podj─ů┼é zn├│w prac─Ö w dawnych Zak┼éadach Po┼éudniowych tym razem przemianowanych przez komunist├│w na Hut─Ö Stalowa Wola. W tym samych czasie wznowi┼é nauk─Ö w wieczorowym liceum.

W obawie przed powt├│rnym aresztowaniem wyjecha┼é do Wroc┼éawia, gdzie pracowa┼é przez kilka miesi─Öcy w Polskich Zak┼éadach Lotniczych w Psim Polu. Wyczuwaj─ůc kolejny raz zagro┼╝enie aresztowaniem przez Urz─ůd Bezpiecze┼ästwa (UB), zwolni┼é si─Ö i zatrudni┼é w Z┼éotoryjskich Kamienio┼éomach Drogowych w Nowym Ko┼Ťciele. Tam pracowa┼é do 1952 r., odchodzi┼é b─Öd─ůc kierownikiem technicznym zak┼éadu.

W 1952 r. powr├│ci┼é do Stalowej Woli, gdzie podj─ů┼é kolejny raz prac─Ö w Hucie Stalowa Wola. W tym czasie uko┼äczy┼é zaocznie technikum mechaniczno-elektryczne. W HSW pracowa┼é jako technolog, a potem jako kierownik sekcji technologicznej w jednym z zak┼éad├│w mechanicznych. Na wcze┼Ťniejsz─ů emerytur─Ö przeszed┼é w pa┼║dzierniku 1981 r.

Dzia┼éalno┼Ť─ç kombatancka

Od samego pocz─ůtku powstania ko┼éa ┼Üwiatowego Zwi─ůzku ┼╗o┼énierzy Armii Krajowej w Stalowej Woli by┼é jego aktywnym dzia┼éaczem. W 1994 r. zosta┼é prezesem ko┼éa, funkcj─Ö t─Ö sprawowa┼é przez 19 lat do 2013 r.

Odznaczenia

By┼é odznaczony Krzy┼╝em Kawalerskim Odrodzenia Polski, Krzy┼╝em Wolno┼Ťci i Niepodleg┼éo┼Ťci oraz Krzy┼╝em Wolno┼Ťci i Niepodleg┼éo┼Ťci z Mieczem – ostatnie dwa zosta┼éy nadane Dekretem Prezydenta RP Ryszarda Kaczorowskiego 1 wrze┼Ťnia 1989 r. wraz z Honorowym Stopniem Oficerskim Podporucznika Polskich Si┼é Zbrojnych.

By┼é ┼╝onaty. Zmar┼é 28 grudnia 2013 r. w Stalowej Woli w wieku 88 lat. Uroczysto┼Ťci pogrzebowe odby┼éy si─Ö 31 grudnia 2013 r. w ko┼Ťciele pw. Tr├│jcy Przenaj┼Ťwi─Ötszej w Stalowej Woli. Spoczywa na Cmentarzu Komunalnym w Stalowej Woli.

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

 

MW/Fundacja KEDYW

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Skarbimir Socha „Czerwona ┼Ümier─ç”, Tarnobrzeskie Zeszyty Historyczne nr 13, memento.com.pl

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *