14 maja 1901 r. urodzi┼é si─Ö W┼éadys┼éaw Kubikowski – kwatermistrz Komendy Obwodu Nisko-Stalowa Wola AK

por. W┼éadys┼éaw Kubikowski ps. „Kula”

ur. 14.05.1901 r. – zm. 19.05.1971 r.
Kwatermistrz Komendy Obwodu Nisko – Stalowa Wola Armii Krajowej


W┼éadyslaw Kubikowski przed okupowanym kinen nazwanym przez Niemc├│w „Lichtspiel – Theater Stal” (fot. Archiwum Dionizego Garbacza)

W┼éadys┼éaw Kubikowski urodzi┼é si─Ö 14 maja 1901 roku. W 1938 roku przeprowadzi┼é si─Ö z rodzin─ů┬ádo Stalowej Woli ze Skar┼╝yska-Kamiennej i zacz─ů┼é budow─Ö kina na dzisiejszej ul. Narutowicza (sklep Stokrotka). Z powodu wybuchu wojny, kino nie zosta┼éo uko┼äczone. Gdy Niemcy zaj─Öli Stalow─ů Wol─Ö pozwolono jemu doko┼äczy─ç budow─Ö, gdy Kubikowski doko┼äczy┼é budow─Ö kina Niemcy zarekwirowali je i do kierowania go sci─ůgn─Öli z Rozwadowa Karola┬áHirscha┬á– przedwojennego operatora „Kina Polonia” (dziejszej siedziby naszego powstaj─ůcego Muzeum). W przej─Ötym przez Niemc├│w kinie zezwolili Kubikowskiemu jedynie na prowadzenie restauracji do kt├│rej wej┼Ťcie mie┼Ťci┼éo si─Ö do ul. Narutowicza. W niemieckim kinie pracowa┼é te┼╝ jego znajomy z konspiracji – ┼╝o┼énierz rozwadowskiego Kedywu Zygmunt Kajzer┬áps. „Ma┼éy”.


┼╗yciorys Zygmunta Kajzera ps. „Maly” tutaj…


Po wej┼Ťciu wojsk sowieckich Kubikowski na kr├│tko odzyska┼é swoje kino i rozpocz─ů┼é jego dzia┼éalno┼Ť─ç po nazw─ů kinoteatr „Stal”. Niestety w┼éasno┼Ť─ç odzyskanego maj─ůtku nie trwa┼éa d┼éugo, bo ju┼╝ pod koniec 1944 roku, kolejny raz zarekwirowano maj─ůtek kina i pozbawiono Kubikowskiego w┼éasno┼Ťci. Tym razem kino zabra┼éy nowe komunistyczne w┼éadze i przekaza┼éy do dyspozycji Zak┼éadom Po┼éudniowym (COP), Kubikowski pozosta┼é jedynie jego kierownikiem i lokatorem, bo tam r├│wnie┼╝ mieszka┼é z rodzin─ů. Zak┼éady Po┼éudniowe po przej─Öciu kina urz─ůdz─ůdza┼éy w nim wyst─Öpy, seanse filmowe, przedstawienia teatralne oraz partyjne zebrania komunist├│w.

Kino Stal za niemickiej okupacji. Od lewej strony wej┼Ťcie do kina, po prawej mie┼Ťci┼é─ů si─Ö restauracja Kubikowskiego (fot. Archiwum Dionizego Garbacza)

Obecny wygl─ůd rozbudowanego budynku dawnego Kina „Stal”. (fot. Fundacja KEDYW)

Dzia┼éalno┼Ť─ç konspiracyjna

W┼éadys┼éaw Kubikowski za okupacji podj─ů┼é si─Ö pracy w konspiracji antyniemieckiej i po powstaniu Armii Krajowej zosta┼é┬á┼╝o┼énierzem stalowowolskiej AK, gdzie pe┼éni┼é funkcj─Ö kwatermistrza w komendzie obwodu Nisko – Stalowa Wola. W┬áp├│┼║niejszym┬áczasie by┼é r├│wnie┼╝ odpowiedzialny┬áza zaopatrywanie partyzanckiego oddzia┼éu Jana Or┼éa „Kmicica” w ┼╝ywno┼Ť─ç i odzie┼╝, dla kt├│rych organizowa┼é prze┼╝uty przez rzek─Ö San.

Po wsypie i likwidacji rozwadowskiego Kedywu na tzw. „G├│rce”, w obawie przed aresztowaniem, przeni├│s┼é si─Ö z rodzin─ů do Rudnika nad Sanem gdzie zamieszkali u Pa┼ästwa ┼üysak├│w. Dom ┼üysak├│w by┼é wa┼╝nym punktem rudnickej AK, tam r├│wnie┼╝ trzymano bro┼ä, tam kontynuowa┼é dzia┼éalno┼Ť─ç w AK, a┼╝ do powrotu po wojnie do Stalowej Woli.

Inicjator budowy Mauzoleum

Z jego inicjatywy, w 1945 roku dla uczczenia pami─Öci poleg┼éych za wolno┼Ť─ç Ojczyzny, zosta┼é powo┼éany komitet budowy Mauzoleum na Cmentarzu Komunalnym w Stalowej Woli. Cz─Ö┼Ť─ç pieni─Ödzy na budow─Ö Mauzoleum pochodzi┼éa z ofiarowanego dochodu z prowadzonej przez Kubikowskiego kawiarni. Mauzoleum uko┼äczono dopiero w 1947 roku, ale ju┼╝ w 1945 roku pochowano w nim pierwszych ekshumowanych z innych miejsc ┼╝o┼énierzy AK. Obecnie w stalowowolskim Mauzoleum spoczywa kilkudziesi─Öciu ┼╝o┼énierzy Armii Krajowej Stalowej Woli i okolic, w tym syn Kubikowskiego Jerzy ps. „Mars” – ┼╝o┼énierz stalowowolskiej AK i┬ápartyzanckiego oddzia┼éu NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka.

┬ęFundacja KEDYW

Mauzoleum na Cmentarzu Komunalnym w Stalowej Woli zbudowane z inicjatywy W┼éadys┼éawa Kubikowskiego. Miejsce, w kt├│rym spoczywaj─ů ┼╝o┼énierze Armii Krajowej Stalowej Woli.

W┼éadys┼éaw Kubikowski by┼é ┼╝onaty, z ┼╝on─ů Jadwig─ů mieli wy┼╝ej wspomnianego syna Jerzego i dwie c├│rki. By┼é autorem nieopublikowanych wspomnie┼ä pt. „AK w Stalowej Woli”. Zmar┼é 19 maja 1971 roku, spoczywa w rodzinnym grobie na Cmentarzu Komunalnym w Stalowej Woli.

Gr├│b rodziny Kubikowskich na Cmentarzu Komunalnym w Stalowej Woli 2017 r. (fot. Fundacja KEDYW)

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

MW – Fundacja KEDYW

Bibliografia: Muzeum Kierownictwa ywersji Armii Krajowej (w organizacji), Dionizy Garbacz „Okupacja i Konspiracja 1939 – 1944” i „Brunatne Lata”.


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo┼éecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia┼éalno┼Ť─ç opiera si─Ö na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi─ůgniemy celu! WESPRZYJ NAS!┬á

Konto bankowe: SANBank Nadsański Bank Spółdzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart─ů p┼éatnicz─ů przez system p┼éatno┼Ťci PayPal

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *