17 sierpnia 1913 r. urodzi艂 si臋 Alojzy Holeksa – komendant stalowowolskiej NOW i KZ-AK

Alojzy Holeksa

ur. 17 sierpnia 1913 r. – zm. 12 grudnia 1943 r.

呕o艂nierz Wojska Polskiego II RP
Komendant Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) w Stalowej Woli

Komendant Korpusu Zachodniego Armii Krajowej (KZ-AK) w Stalowej Woli


Alojzy Holeksa urodzi艂 si臋 17 sierpnia 1913 r. w Cieszynie, w dzisiejszym wojew贸dztwie 艢l膮skim. By艂 synem Jerzego i Anny. W Cieszynie uko艅czy艂 szko艂臋 handlow膮. W okresie mi臋dzywojennym odby艂 s艂u偶b臋 w wojsku polskim II RP zdobywaj膮c stopie艅 kaprala-podchor膮偶ego. W latach 1933-1935 pracowa艂 w cieszy艅skim Funduszu Pracy. We wrze艣niu 1937 r. podj膮艂 prac臋 w wydziale finansowo-rachunkowym w Zak艂adach Po艂udniowych w Katowicach. W sierpniu 1938 r. katowicka dyrekcja ZP zostaje przeniesiona na tereny Centralnego Okr臋gu Przys艂ownego (COP) do nowo powsta艂ych Zak艂ad贸w Po艂udniowych w Stalowej Woli. Wraz z dyrekcj膮 katowickiej ZP, do Stalowej Woli przeprowadza si臋 Alojzy Holeksa i rozpoczyna prac臋 w stalowowolskich ZP.

Okupacja

W wyniku niemieckiej agresji na Polsk臋, we wrze艣niu 1939 r. Zak艂ady Po艂udniowe zaprzestaj膮 prac臋 i dyrekcja ZP ewakuuje si臋 za San do strefy sowieckiej. Wkr贸tce niemiecka okupacja dosi臋ga Stalow膮 Wol臋 i Zak艂ady Po艂udniowe, kt贸re Niemcy ponownie uruchamiaj膮 dla w艂asnej produkcji zbrojeniowej pod szyldem „Hermann G枚ring Stahlwerke Stalowa Wola”. Po uruchomieniu okupowanych ZP Alojzy Holeksa powraca do pracy w grudniu 1939 r.

Konspiracja

Ju偶 w 1939 r. na terenie okupowanych Zak艂ad贸w Po艂udniowych zaczynaj膮 formowa膰 si臋 pierwsze kr臋gi antyniemieckiej konspiracji, do kt贸rych przy艂膮cza si臋 Alojzy Holeksa. Wkr贸tce nawi膮zuje kontakty z Komendantem NOW w Nisku Kazimierzem Mireckim, kt贸ry tworzy w Stalowej Woli Komend臋 Powiatow膮 NOW i mianuje Alojzego Holeksy Komendantem stalowowolskiej NOW.

W maju 1940 r. Niemiecki wywiad coraz lepiej rozeznany w tworz膮cym si臋 ruchu oporu postanawia kontynuowa膰 zacz臋t膮 ju偶 w 1939 r. akcj臋 likwidacji polskiej inteligencji tworz膮c膮 siatki ruch oporu na terytorium ca艂ego Generalnego Gubernatorstwa. Akcj臋 t臋 Niemcy nazywaj膮 akcj膮 A-B聽(niem.聽Au脽erordentliche Befriedungsaktion聽鈥 AB). W ramach tej akcji 18 maja 1940 r. na terenie Stalowej Woli zostaje aresztowanych wiele os贸b w tym Alojzy Holeksa. Po aresztowaniu zostaje przetransportowany do wi臋zienia w Tarnowie. Tam przechodzi 艣ledztwo, w kt贸rym nie zostaj膮 mu udowodnione 偶adne winy i we wrze艣niu tego samego roku zostaje zwolniony z niemieckiego wi臋zienia, po czym powraca do Stalowej Woli i do pracy w okupowanych Zak艂adach Po艂udniowych.

W 1941 r. wraz z koleg膮 z konspiracji Kazimierzem Kazimierczakiem organizuje w Stalowej Woli oddzia艂 dywersyjny Zwi膮zku Wali Zbrojnej (ZWZ) o nazwie 鈥淜orpusu Zachodni” i zostaje jego komendantem. W 1942 r. po powo艂aniu Armii Krajowej KZ przechodzi do AK i pozostaje odr臋bnym oddzia艂em dywersyjnym AK, kt贸rego Holeksa pozostaje komendantem.

W grudniu 1943 r. Alojzy Holeksa organizuje akcj臋 KZ, kt贸ra ma na celu wydobycie zakopanej w 1939 r. broni. Do tej akcji Komendant AK Obwodu Nisko – Stalowa Wola kpt. Kazimierz Pilat ps. „Zaremba” przydziela rozwadowski oddzia艂 Kedywu i wsp贸lnie 7 grudnia obydwa oddzia艂y udaj膮 si臋 na teren niemieckiego poligonu do pobliskiego Przyszowa, by wydosta膰 zakopan膮 bro艅. Po udanej akcji obydwa oddzia艂y powracaj膮 bezpiecznie do Stalowej Woli. Niestety na drugi dzie艅, Niemcy natrafiaj膮 ca艂kiem niechc膮cy na trop 偶o艂nierzy KZ, wtedy dochodzi do dekonspiracji oddzia艂u i na nast臋pny dzie艅 wszyscy 偶o艂nierze KZ zostaj膮 aresztowani.


O rozbiciu stalowowolskiego KZ-AK >>TUTAJ


9 grudnia 1943 r. podczas pracy na terenie okupowanych Zak艂ad贸w Po艂udniowych zostaj膮 aresztowani niemal偶e wszyscy 偶o艂nierze KZ-AK w tym Alojzy Holeksa. 3 dni p贸藕niej, 12 grudnia 1943 r. Alojzy Holeksa wraz z dziewi臋cioma 偶o艂nierzami KZ-AK zostaje rozstrzelany przez Niemc贸w w egzekucji w lasku obok Elektrowni聽w Stalowej Woli. Jak pisa艂o na niemieckim obwieszczeniu rozplakatowanym po mie艣cie, wyrok na nich wykonano聽„za udzia艂 w zakazanych organizacjach i za nielegalne posiadanie broni”.

Po wojnie, w 1945 r. zosta艂 ekshumowany wraz z wszystkim 偶o艂nierzami KZ-AK z miejsca egzekucji i przeniesiony zosta艂 do Mauzoleum 偶o艂nierzy AK na Cmentarz Komunalny do Stalowej Woli, gdzie spoczywa do dzi艣.

Cze艣膰 Jego Pami臋ci

 

MW/Fundacja KEDYW
Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Dionizy Garbacz „Brunatne Lata, Praca zbiorowa „Oddali 呕ycie za Polsk臋”.


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo艂ecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia艂alno艣膰 opiera si臋 na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi膮gniemy celu! WESPRZYJ NAS!聽

Konto bankowe: SANBank Nadsa艅ski Bank Sp贸艂dzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart膮 p艂atnicz膮 przez system p艂atno艣ci PayPal

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *