24.2.1953 r. komuni┼Ťci zabili gen. Augusta Fieldorfa „Nila” – Komendanta G┼é├│wnego Kedywu Armii Krajowej

gen. August Emil Fieldorf ps. „Nil”

ur. 20 marca 1895 r. – zm. 24 luty 1953 r.

Żołnierz Legionów Polskich
Generał Wojska Polskiego II RP
Z-ca komendanta głównego Armii Krajowej
Komendant Główny Kedywu Armii Krajowej


Dzi┼Ť jego imi─Ö nosi wiele szk├│┼é, ulic, rond i park├│w. Jego czyny i bohaterskie zas┼éugi upami─Ötniaj─ů liczne tablice, publikacje naukowe, a nawet film biograficzno-historyczny. Najwi─Öksze w Polsce muzeum, zwi─ůzane z Armi─ů Krajow─ů r├│wnie┼╝ nosi imi─Ö tego wielkiego bohatera Kedywu Armii Krajowej.┬á

Bohater narodowy, ┼╝o┼énierz niez┼éomny, cz┼éowiek bez skazy. Tak wynios┼ée epitety nie s─ů tu bezpodstawne, bowiem ta posta─ç przez ca┼ée swoje ┼╝ycie wierna by┼éa swoim idea┼éom, a jej najwi─Öksz─ů mi┼éo┼Ťci─ů, by┼éa ta do Ojczyzny. Nawet w chwili ┼Ťmierci, kt├│ra przysz┼éa wraz z niesprawiedliwym wyrokiem w┼éadzy komunistycznej, zachowa┼é spok├│j i opanowanie. T─ů niezwyk┼é─ů postaci─ů, wpisuj─ůc─ů si─Ö ju┼╝ na sta┼ée w histori─Ö naszego kraju ÔÇô jest genera┼é August Emil Fieldorf ÔÇ×NilÔÇŁ.

Genera┼é Fieldorf z ┼╝on─ů Janin─ů i c├│rkami Krystyn─ů i Mari─ů. (fot. Maria Fieldorf-Czarska)

Ku niepodleg┼éo┼Ťci

Urodzi┼é si─Ö w Krakowie 20 marca 1895 roku i by┼é czwartym dzieckiem w rodzinie Andrzeja i Anny Fieldorf. Od najm┼éodszych lat wykazywa┼é warto┼Ťci patriotyczne, co w wieku 17 lat pchn─Ö┼éo go do wst─ůpienia w szeregi Zwi─ůzku Strzeleckiego. Jak wspomina p├│┼║niej jego ┼╝ona „nareszcie znalaz┼é uj┼Ťcie dla swojej niespo┼╝ytej energii”. Wreszcie znalaz┼é si─Ö w gronie ludzi, kt├│rzy tak jak on wierzyli, ┼╝e niepodleg┼éo┼Ťci nikt Polakom nie podaruje, ale musz─ů j─ů wywalczy─ç or─Ö┼╝em. Jak┼╝e gorliwie biega┼é na zbi├│rki i wys┼éuchiwa┼é wyk┼éad├│w, uczy┼é si─Ö pos┼éugiwa─ç broni─ů.

W trakcie I Wojny ┼Üwiatowej awansuje do stopnia starszego sier┼╝anta i ko┼äczy kurs oficerski. Za m─Östwo w bitwie pod Hulewiczami, w 1923 roku odznaczony zostaje orderem Virtuti Militari V klasy. Po odzyskaniu przez Polsk─Ö Niepodleg┼éo┼Ťci bierze czynny udzia┼é w walkach z bolszewikami. W 1921 roku awansowany zostaje na kapitana Wojska Polskiego. Ciekawym podsumowaniem tej walki, jest opinia s┼éu┼╝bowa na temat Fieldorfa: ÔÇ×Odznacza┼é si─Ö odwag─ů, umiej─Ötno┼Ťci─ů szybkiego podejmowania decyzji, rozwag─ů w chwilach zagro┼╝enia, absolutnym brakiem cech karierowicza w formie potakiwania prze┼éo┼╝onym. Umie ┼╝y─ç z ┼╝o┼énierzami i wychowywa─ç ich w zami┼éowaniu dyscypliny i porz─ůdku; bardzo lubiany przez swoich podkomendnych. Spokojny, taktowny, pracowity; posiada du┼╝e zdolno┼Ťci gospodarcze. Og├│lna ocena: „nadzwyczajny”.

S┼éu┼╝ba w wojsku. August Emil Fieldorf ps. „Nil” drugi od lewej na dole. (fot. Maria Fieldorf-Czarska)

Nowa struktura, nowe zadania

22 stycznia 1943 roku z rozkazu komendanta g┼é├│wnego AK ÔÇô gen. Stefana Roweckiego ps. „Grot”, powo┼éany do ┼╝ycia zostaje Kedyw. Na czele Kierownictwa Dywersji ÔÇô struktury o charakterze sabota┼╝owo-dywersyjnej, staje p┼ék August Emil Fieldorf. W czasie okupacji oddzia┼éy Kedywu w ca┼éej Polsce przeprowadzi┼éy kilkadziesi─ůt tysi─Öcy akcji przeciwko Niemcom, na kt├│re sk┼éada┼éy si─Ö m.in. wykolejenia poci─ůg├│w, niszczenie wojskowych magazyn├│w, czy likwidacja agent├│w Gestapo. To w┼éa┼Ťnie akcja eliminacji funkcjonariuszy niemieckich przejawiaj─ůcych najwi─Öksze okrucie┼ästwo przeciwko Polakom, okre┼Ťlana mianem ÔÇ×Akcji G┼é├│wkiÔÇŁ, doprowadzi┼éa do spektakularnej likwidacji kata Warszawy, Franza Kutschery ( 01.02.1944r.). Wykonanie tego wyroku powierzono w┼éa┼Ťnie dow├│dcy Kedywu ÔÇ×NilowiÔÇŁ. Fieldorf stoj─ůc na czele tej elitarnej jednostki, cz─Östo musia┼é wyje┼╝d┼╝a─ç w teren, nierzadko, sporo, przy tym ryzykuj─ůc. Taka sytuacja spotka┼éa go bowiem w pa┼║dzierniku 1943 roku, gdzie cudem uchodzi niemieckiej ob┼éawie, zaraz po wizycie u por. Jana Piwnika ÔÇ×PonuregoÔÇŁ ÔÇô dow├│dcy oddzia┼éu partyzanckiego, dzia┼éaj─ůcego w rejonie G├│r ┼Üwi─Ötokrzyskich. By─ç mo┼╝e na tym spotkaniu Fieldorf przekaza┼é ÔÇ×PonuremuÔÇŁ rozkaz o likwidacji Martina Fuldnera (niemieckiego zarz─ůdcy maj─ůtku Lubomirskich w Charzewicach – przyp. red.).┬áWyrok na Fuldnerze zosta┼é wykonany w odwecie za brutalny mord uczestnik├│w wesela w dworku Horydy┼äskich w Zbydniowie ÔÇô 13 pa┼║dziernika 1943 roku.

Aresztowanie

August Emil Fieldorf ps. „Nil” w areszcie. (fot. wikipedia.org)

Po wojnie gen. August Emil Fieldorf wielokrotnie namawiany by┼é do wyjazdu z kraju. Odrzuca┼é jednak tak─ů propozycj─Ö, twierdz─ůc, i┼╝ by┼éoby to tch├│rzostwo i wielka nielojalno┼Ť─ç wobec swoich ┼╝o┼énierzy. Aresztowany 9 listopada 1950 roku w ┼üodzi, od razu przewieziony zostaje do Warszawy (gmach MBP, przy ul. Koszykowej), gdzie przeciw niemu wszcz─Öte zostaje niesprawiedliwe post─Öpowanie karne. Liczne procesy s─ůdowe, pe┼éne fa┼észywych zezna┼ä ┼Ťwiadk├│w, zmy┼Ťlonych i absurdalnych dowod├│w wnosz─ůcych win─Ö, doprowadzaj─ů do skazania genera┼éa na kar─Ö ┼Ťmierci. Wyrokiem S─ůdu Wojew├│dzkiego, przy jednoczesnej odmowie u┼éaskawienia przez Rad─Ö Pa┼ästwa gen. Augusta Emila Fieldorfa zamordowano 24 lutego 1953 roku. Do dnia dzisiejszego nieznane jest miejsce jego poch├│wku.

Protok├│┼é wykonania kary ┼Ťmierci na Augu┼Ťcie Emilu Fieldorfie ps. „Nil”

Trzeba pami─Öta─ç

Przedstawione powy┼╝ej dokonania i fakty dotycz─ůce osoby gen. Fieldorfa, to jedynie ich ma┼éa cz─Ö┼Ť─ç z ogromnej ca┼éo┼Ťci. Dlatego na koniec serdecznie zach─Öcam wszystkich do dok┼éadnego zapoznania si─Ö z bogatym historycznie ┼╝yciorysem ÔÇ×NilaÔÇŁ. Warto rozwin─ů─ç jego wk┼éad w walk─Ö o niepodleg┼é─ů Polsk─Ö, udzia┼é w bitwach z bolszewikami, czy p├│┼║niejsze budowanie armii II Rzeczypospolitej. Nie wolno nam zapomina─ç o walce z niemieckim okupantem, jeszcze przed powo┼éaniem Kedywu, czy o tworzeniu i dzia┼éaniu tajnej organizacji konspiracyjnej ÔÇ×NIEÔÇŁ, kt├│ra mia┼éa dzia┼éa─ç przeciw sowieckiej okupacji. Fakt zes┼éania ÔÇ×na nieludzk─ů ziemi─ÖÔÇŁ, do Zwi─ůzku Sowieckiego i ┼╝ycia w trudnych warunkach na terenie oboz├│w NKWD, to r├│wnie┼╝ istotne prze┼╝ycia genera┼éa. W ko┼äcu samo aresztowanie, przes┼éuchania, oskar┼╝enia, procesy i wyrok, to dla nas droga do poznania niezwyk┼éych warto┼Ťci jakimi w tym tragicznym okresie swojego ┼╝ycia kierowa┼é si─Ö August Emil Fieldorf. Cz┼éowiek z pewno┼Ťci─ů niez┼éomny, do ko┼äca pozostaj─ůcy sob─ů, wierny swoim idea┼éom. Bohater skazany przez komunist├│w na wieczne zapomnienie, ┼Ťmia┼éo mo┼╝e stanowi─ç dla nas postaw─Ö godn─ů do na┼Ťladowania.

Cze┼Ť─ç i Chwa┼éa Bohaterom!

 

Mikołaj Fołta / MKDAK / Fundacja KEDYW

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), ÔÇ×Genera┼é August Emil Fieldorf ÔÇ×NilÔÇŁ (1895-1953)ÔÇŁ ÔÇô wydawnictwo IPN, 2013, Maria Fieldorf-Czarska.

┬ę COPYRIGHT 2016-2020 Fundacja KEDYW. Wszelkie Prawa zastrze┼╝one. Kopiowanie tekst├│w, zdj─Ö─ç lub film├│w bez zgody Fundacji KEDYW zabronione!


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia┼éalno┼Ť─ç opiera si─Ö na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi─ůgniemy celu! WESPRZYJ NAS!

Zostań Patronem Muzeum Kedywu poprzez serwis Patronite:


Lub wesprzyj przelewem bankowym na konto:

Konto bankowe: SANBank Nadsański Bank Spółdzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR


Lub bezpiecznie kart─ů p┼éatnicz─ů przez system p┼éatno┼Ťci PayPal: