20 lutego 1922 r. urodzi┼é si─Ö p┼ék. J├│zef Zawitkowski ps. „Wierny” – ┼╝o┼énierz ZWZ, NOW i AK

┬ęFundacja KEDYW

p┼ék. J├│zef Zawitkowski ps. ÔÇ×WiernyÔÇŁ

20 lutego 1922 ÔÇô 14 wrze┼Ťnia 2018

┼╗o┼énierz Zwi─ůzku Walki Zbrojnej (ZWZ) plac├│wka w Nisku
Żołnierz Armii Krajowej (AK) placówka w Nisku
┼╗o┼énierz oddzia┼éu NOW-AK ÔÇ×Ojca JanaÔÇŁ Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka (krypt. w AK ÔÇ×OP-44ÔÇŁ)


Pu┼ékownik J├│zef Zawitkowski urodzi┼é si─Ö 20 lutego 1922 r. w Nisku w woj. lwowskim (obecnie woj. podkarpackie). By┼é synem Jana i Marii z d. D─ůbek. W 1936 r. uko┼äczy┼é Szko┼é─Ö Powszechn─ů w Nisku. W latach 1936-1939 ucz─Öszcza┼é do Szko┼éy Handlowej w Rozwadowie (obecnie dzielnica Stalowej Woli). W 1939 r. przeszed┼é przeszkolenie Przysposobienia Wojskowego. 1 wrze┼Ťnia 1939 r. gdy Niemcy zaatakowali Polsk─Ö zg┼éosi┼é si─Ö na ochotnika do Komendy Powiatowego Przysposobienia Wojskowego w Nisku, sk─ůd zosta┼é skierowany do Policji Pa┼ästwowej i do obrony przeciwlotniczej gdzie pe┼éni┼é s┼éu┼╝b─Ö wartownicz─ů przy koszarach, obiektach pa┼ästwowych oraz stacji kolejowej w Nisku. Podczas wycofywania si─Ö Wojska Polskiego zajmowa┼é si─Ö kierowaniem wojsk za rzek─Ö San.

Konspiracja

W styczniu 1940 r. J├│zef Zawitkowski zosta┼é zaprzysi─Ö┼╝ony do Zwi─ůzku Walki Zbrojnej (ZWZ) przez koleg─Ö ze Szko┼éy Handlowej J├│zefa Pawlika ps. ÔÇ×CzajkaÔÇŁ. W ZWZ przeszed┼é przeszkolenie podchor─ů┼╝ych oraz szkolenie podoficerskie. W tym samym czasie podj─ů┼é prac─Ö na wydziale mechanicznym w okupowanych Zak┼éadach Po┼éudniowych – Centralnego Okr─Ögu Przemys┼éowego (COP) w Stalowej Woli, przemianowanych w├│wczas przez Niemc├│w pocz─ůtkowo na „Hermann G├Âring Stahlwerke ÔÇô Werk Stalowa Wola” a nast─Öpnie w ÔÇ×Stahlwerke Braunschweig ÔÇô Werk Stalowa WolaÔÇŁ. W Stahlwerke pracowa┼é przy inspekcji cz─Ö┼Ťci do niemieckich armat. Tam te┼╝ dzia┼éa┼é w tajnej grupie sabota┼╝owej, w kt├│rej trudzi┼é si─Ö sabota┼╝em cz─Ö┼Ťci i op├│┼║nianiem produkcji.

Oddzia┼é ÔÇ×Ojca JanaÔÇŁ

31 pa┼║dziernika 1943 r. podczas Mszy ┼Üwi─Ötej w ko┼Ťciele ┼Ťw. J├│zefa w Nisku, zosta┼é ostrze┼╝ony gdy przed ko┼Ťcio┼éem pojawi┼éo si─Ö niemieckie Gestapo. Wraz z obecnymi na mszy kolegami, wydosta┼é si─Ö bezpiecznie przez boczne drzwi ko┼Ťcio┼éa i umkn─ů┼é gestapowcom. Zagro┼╝ony aresztowaniem w Nisku, natychmiast skierowany zosta┼é za rzek─Ö San do partyzanckiego oddzia┼éu Narodowej Organizacji Wojskowej ÔÇô Armii Krajowej (NOW-AK) ÔÇ×Ojca JanaÔÇŁ – dowodzonego przez Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka ps. ÔÇ×Ojciec JanÔÇŁ. 1 listopada 1943 r. by┼é ju┼╝ w obozie za Sanem. 11 listopada 1943 r. wraz z grup─ů nowych partyzant├│w, zaprzysi─Ö┼╝ony zosta┼é do oddzia┼éu podczas Mszy ┼Üwi─Ötej w obecno┼Ťci komendanta NOW Kazimierza Mireckiego ps. „Tadeusz” oraz komendant├│w okolicznych plac├│wek AK, kt├│rzy w├│wczas przebywali w obozie.

Od 1 listopada 1943 r. do 25 lipca 1944 r. J├│zef Zawitkowski w oddziale ÔÇ×Ojca JanaÔÇŁ pe┼éni┼é funkcj─Ö zast─Öpcy dow├│dcy I-plutonu por. Boles┼éawa Usowa ps. ÔÇ×KonarÔÇŁ, a p├│┼║niej por. Ewalda Sroczy┼äskiego ps. ÔÇ×D─ůbÔÇŁ, z kt├│rymi bra┼é udzia┼é w licznych akcjach i bitwach oddzia┼éu. W czerwcu 1944 r. walczy┼é z oddzia┼éem w najwi─Ökszej walce partyzanckiej z Niemcami na tzw. ÔÇ×Porytowym Wzg├│rzuÔÇŁ w Lasach Janowskich. W czasie walk z Niemcami zosta┼é ranny w lew─ů nog─Ö. Po wej┼Ťciu Sowiet├│w oddzia┼é ÔÇ×Ojca JanaÔÇŁ zosta┼é zawieszony i powr├│ci┼é do rodzinnego domu.

Wcielony do LWP

W grudniu 1944 r. po wej┼Ťciu sowieckiej Armii Czerwonej na tereny Rzeszowszczyzny wcielony zosta┼é do nowo formowanego przez komunist├│w Ludowego Wojska Polskiego (LWP) i skierowany zosta┼é do 7-go baonu zapasowego LWP do Budzynia ko┼éo Opola Lubelskiego (woj. lubelskie). Nast─Öpnie w styczniu 1945 r. przeniesiony zosta┼é do 31 pu┼éku artylerii przeciwpancernej 11 Samodzielnej Brygady Przeciwpancernej do Bia┼éki ko┼éo Zamo┼Ťcia. W marcu 1945 r. kolejny raz walczy┼é z Niemcami pod Budziszynem, tym razem w szeregach LWP. Na froncie niemieckim przebywa┼é do 9 maja 1945 r. w rejonie pomi─Ödzy L├Âbau i Dreznem (Niemcy). Po zaj─Öciu tych teren├│w przez Sowiet├│w stacjonowa┼é wraz z oddzia┼éem w Lobau do czerwca 1945 roku, po czym zostali skierowani z powrotem do Polski gdzie nast─ůpi┼éa reorganizacja LWP. Po reorganizacji zosta┼é skierowany do Biedruska na poligon nr 2. Tam dosta┼é rol─Ö administracyjn─ů m.in. przy wydawaniu ┼╝o┼énierzom dokument├│w i s┼éu┼╝y┼é dodatkowo jako kurier specjalny. Maj─ůc dost─Öp do dokument├│w i legitymacji ÔÇ×in blancoÔÇŁ, za┼éatwi┼é kilka fa┼észywych legitymacji i zwolnie┼ä na urlopy dla swoich koleg├│w i p├│┼║niejszych dow├│dc├│w oddzia┼é├│w Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW) tj. dla Stanis┼éawa Pelczara ÔÇ×MajkiÔÇŁ, Tadeusza Gajdy ÔÇ×TarzanaÔÇŁ, J├│zefa Zadzierskiego ÔÇ×Wo┼éyniakaÔÇŁ oraz dla swojego brata W┼éadys┼éawa ps. ÔÇ×GilÔÇŁ.

24 grudnia 1945 r. podczas urlopu z LWP o┼╝eni┼é si─Ö z Janin─ů Machut. W maju 1946 r. zosta┼é przeniesiony do Krakowa, a w listopadzie tego samego roku zosta┼é zdemobilizowany i odes┼éany do domu. Po demobilizacji zamieszka┼é z ┼╝on─ů w Skoroszowie na ┼Ül─ůsku. Mieszkaj─ůc na ┼Ül─ůsku by┼é cz─Östo inwigilowany przez UB, wi─Öc maju 1947 r. przeni├│s┼é si─Ö z ┼╝on─ů do Namys┼éowa gdzie dosta┼é prac─Ö w PZGS „Samopomoc Ch┼éopska” jako kierownik bran┼╝y odzie┼╝owo-sk├│rzanej. W Namys┼éowie r├│wnie┼╝ szybko zosta┼é namierzony przez UB i szykanowany. Jak wspomina┼é po latach: ÔÇ×UB w Namys┼éowie cz─Östo zabiera┼éo mnie na przes┼éuchania odno┼Ťnie broni, (pytali) o koleg├│w z partyzantki, o ich nazwiska, pseudonimy itp. Nie oby┼éo si─Ö bez wulgarnych s┼é├│w, straszenia, trwa┼éo to do 1956 r. W tym czasie na mocy amnestii opu┼Ťcili wi─Özienia: ÔÇ×Ojciec JanÔÇŁ, por. ÔÇ×KordianÔÇŁ, ÔÇ×MajkaÔÇŁ, ÔÇ×KosibaÔÇŁ, mjr. ÔÇ×PomianÔÇŁ, ÔÇ×ZabawaÔÇŁ, ÔÇ×SzpakÔÇŁ, kt├│rzy nawi─ůzali ze mn─ů kontakt, odwiedzaj─ůc si─Ö wzajemnie. ÔÇ×Ojciec JanÔÇŁ i inni oficerowie i koledzy, byli wdzi─Öczni, ┼╝e niczego i nikogo nie zdradzi┼éem, ┼╝e w┼éa┼Ťciwy obra┼éem pseudonim.ÔÇŁ ÔÇô wspomina┼é w swoich relacjach w 2001 r. p┼ék. J├│zef Zawitkowski ÔÇ×WiernyÔÇŁ.

Emigracja

W 1966 r. na mocy dekretu ┼é─ůczenia rodzin wyjecha┼é z ┼╝on─ů i pi─Öciorgiem dzieci do brata W┼éadys┼éawa do USA. Za oceanem zamieszkali w stanie Nowy Jork. Przez ca┼éy czas na emigracji dzia┼éa┼é w organizacjach kombatanckich i organizacjach patriotycznych, zawsze pami─Ötaj─ůc i krzewi─ůc pami─Ö─ç patriotyczn─ů o Polsce. J├│zef Zawitkowski ÔÇ×WiernyÔÇŁ by┼é odznaczony licznymi orderami i medalami za zas┼éugi dla niepodleg┼éej Polski.

Ordery i medale J├│zefa Zawitkowskiego (fot. Jan Zawitkowski)

Odznaczony przez Prezydenta

W 2017 r. J├│zef Zawitkowski odebra┼é medal, kt├│ry zosta┼é mu przyznany 15 czerwca 2016 r. przez Prezydenta Andrzej Dud─Ö. Order Krzy┼╝a Niepodleg┼éo┼Ťci J├│zef Zawitkowski odebra┼é 12 pa┼║dziernika 2017 r. podczas wizyty w Waszyngtonie od ├│wczesnego Sekretarza Stanu w MON Ministra Bartosza Kownackiego. Jako podarunek J├│zef Zawitkowski otrzyma┼é r├│wnie┼╝ w prezencie od Ministra Kownackiego szabl─Ö oficersk─ů.

┬ęFundacja KEDYW

Od lewej Pu┼ékownik Micha┼é Sprengel, szef ataszatu Wojska Polskiego przy Ambasadzie RP w Washingtonie; Sekretarz Stanu MON – Minister Bartosz Kownacki, J├│zef Zawitkowski z krzy┼╝em na szyi i szabl─ů oficersk─ů i po prawej ÔÇô Komandor Polskiej Marynarki Wojennej ┼üukasz Boguszewski. (fot. Jan Zawitkowski)

J├│zef Zawitkowski „Wierny” zmar┼é 14 wrze┼Ťnia 2018 r. w szpitalu w Buffalo w stanie Nowy Jork. Mia┼é 96 lat. Pochowany zosta┼é w uroczystym pogrzebie na Cmentarzu Weterana w tzw. Ameryka┼äskiej Cz─Östochowie w Doylestown w stanie Pennsylvania.

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

MW / MKDAK

┼╣r├│d┼éa: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji) ÔÇ×Maszynopisy i listy J├│zefa ZawitkowskiegoÔÇŁ, Relacje Jana Zawitkowskiego, National Shrine of Our Lady of Cz─Östochowa in Doylestown, PA.

┬ę COPYRIGHT 2016-2024. Wszelkie Prawa zastrze┼╝one. Kopiowanie tekst├│w, zdj─Ö─ç lub film├│w bez zgody zabronione!