25 sierpnia 1951 r. zmar┼é Piotr Gajda ps. „Pancerny” – ┼╝o┼énierz oddz. NOW-AK „Ojca Jana”

Piotr Gajda ps. „Pancerny”

ur. 24 listopada 1913 r. – zm. 25 sierpnia 1951 r.
Żołnierz 2 Batalionu Pancernego Wojska Polskiego II RP
┼╗o┼énierz oddzia┼éu partyzanckiego NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka


Piotr Gajda urodzi┼é si─Ö 24 listopada 1913 r. w Charzewicach, dzisiejszej dzielnicy Stalowej Woli. Piotr przyszed┼é na ┼Ťwiat w rodzinnym domu Gajd├│w na ul. Lipowej, w kt├│rym urodzi┼éo si─Ö kilku ┼╝o┼énierzy antyniemieckiej i antysowieckiej konspiracji z jego partyzanckiej rodziny. By┼é synem Marcina i Katarzyny. Mia┼é braci Jana, Stanis┼éawa i J├│zefa. W latach 20-tych ucz─Öszcza┼é do szko┼éy podstawowej w Rozwadowie, dzisiejszej dzielnicy Stalowej Woli. Przed II wojn─ů pracowa┼é w rozwadowskim tartaku, a nast─Öpnie tu┼╝ przed wybuchem wojny rozpocz─ů┼é prac─Ö w nowo-powsta┼éych Zak┼éadach Po┼éudniowych (Centralnego Okr─Ögu Przemys┼éowego) w Stalowej Woli, gdzie pracowa┼é na stanowisku ustawiacza maszyn.┬áBy┼é ┼╝onaty, z ┼╝on─ů Krystyn─ů z d. Gaj mieli dwie c├│rki – Ludmi┼é─Ö i m┼éodsz─ů Wies┼éaw─Ö.

Służba w wojsku polskim II RP

S┼éu┼╝b─Ö w wojsku odby┼é w 2 Baonie Czo┼ég├│w i Samochod├│w Pancernych w ┼╗urawicy ko┼éo Przemy┼Ťla i uzyska┼é stopie┼ä strzelca pancernego. W 2 Baonie uzyska┼é r├│wnie┼╝ pozwolenie na prowadzenie wojskowych samochod├│w p├│┼éci─Ö┼╝arowych i zosta┼é czo┼égist─ů. Prawdopodobnie podczas s┼éu┼╝by w wojsku otrzyma┼é pseudonim ÔÇ×PancernyÔÇŁ, kt├│rym p├│┼║niej pos┼éugiwa┼é si─Ö w walce konspiracyjnej.

Pozwolenie Piotra Gajdy ps. „Pancerny” na prowadzenie wojskowych pojazd├│w mechanicznych z 2 Baonu Pancernych Czo┼ég├│w i Samochod├│w Pancernych. (fot. Wies┼éawa Kafara)

W 1935 r. rozkazem Ministra Spraw Wojskowych 2 Baon Czo┼ég├│w i Samochod├│w Pancernych zosta┼é przemianowany na 2 Batalion Pancerny Wojska Polskiego II RP, tymczasem sta┼é si─Ö najwi─Ökszym batalionem tego typu w II Rzeczpospolitej. 2 Batalion Pancerny by┼é jednostk─ů wojskow─ů „czasu P” spe┼éniaj─ůc─ů zadania mobilizacyjne wobec oddzia┼é├│w i pododdzia┼é├│w broni pancernej „czasu W”. W tym czasie 2 Batalion Pancerny spe┼énia┼é r├│wnie┼╝ zadania organizacyjne i szkoleniowe.

Konspiracja

Podczas niemieckiej okupacji zagro┼╝ony aresztowaniem porzuci┼é prac─Ö w okupowanych przez Niemc├│w Zak┼éadach Po┼éudniowych i uda┼é si─Ö na Zasanie, gdzie wkr├│tce wst─ůpi┼é do partyzanckiego oddzia┼éu NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka. Z oddzia┼éem „Ojca Jana” uczestniczy┼é w wielu akcjach oddzia┼éu. W czerwcu 1944 r. pod dow├│dztwem Boles┼éawa Usowa ps. „Konar” walczy┼é wraz oddzia┼éem w najwi─Ökszej bitwie partyzanckiej w okupowanej Polsce na tzw. „Porytowych Wzg├│rzach” w Lasach Janowskich.

Po wojnie

Po zawieszeniu oddzia┼éu „Ojca Jana” powr├│ci┼é do Charzewic i do pracy w Zak┼éadach Po┼éudniowych (COP), kt├│re komuni┼Ťci po wojnie przemianowali na Hut─Ö Stalowa Wola.

25 sierpnia 1951 r. w domu Gajd├│w na ul. Lipowej mia┼é miejsce niefortunny wypadek, w kt├│rym uczestniczy┼é Piotr. Podczas podcinania jednego z drzew przy domu spad┼éa na Piotra ga┼é─ů┼║, zgin─ů┼é na miejscu. Piotr Gajda zgin─ů┼é przy domu, w kt├│rym urodzi┼é si─Ö zaledwie 38 lat wcze┼Ťniej.

Ostatnia droga

Ceremonia pogrzebowa odby┼éa si─Ö 27 sierpnia 1951 r. w Rozwadowie. Na uroczysto┼Ťci przyby┼éo wielu mieszka┼äc├│w Rozwadowa, Charzewic i Stalowej Woli by odda─ç cze┼Ť─ç wielkiemu patriocie i lubianemu koledze. Pochowany zosta┼é na Cmentarzu Parafialnym w Rozwadowie.

Procesja pogrzebowa Piotra Gajdy „Pancernego” idzie przez rozwadowski Rynek 27 sierpnia 1951 r. (fot. Wies┼éawa Kafara).

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

Rodzina partyzant├│w

Jak wspominali┼Ťmy wy┼╝ej, Piotr Gajda pochodzi┼é z du┼╝ej partyzanckiej rodziny, w kt├│rej walczy┼éy nawet kobiety. Jego starszy brat J├│zef ps. „Zawisza” podczas okupacji by┼é ┼╝o┼énierzem Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW), po wkroczeniu Sowiet├│w przeszed┼é do antysowieckiego oddzia┼éu partyzanckiego Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW) swojego syna „Tarzana” Tadeusza Gajdy, kt├│ry wcze┼Ťniej r├│wnie┼╝ by┼é ┼╝o┼énierzem oddzia┼éu ÔÇ×Ojca JanaÔÇť. Jego brat J├│zef ps. „Zawisza” i bratanek Tadeusz ps. „Tarzan” zgin─Öli z r─ůk komunist├│w.


O Tadeuszu Gajdzie ps. „Tarzan” tutaj…


Jego stryj Kazimierz Gajda ps. „Orl─Ö” by┼é trzecim partyzantem z rodziny Gajd├│w w oddziale NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka. Po wkroczeniu Sowiet├│w r├│wnie┼╝ podj─ů┼é walk─Ö z komunistami i wst─ůpi┼é w szeregi antysowieckiego oddzia┼éu „Majki” Stanis┼éawa Pelczara, a nast─Öpnie przeszed┼é do oddzia┼éu brata stryjecznego „Tarzana” Tadeusza Gajdy. Kazimierz Gajda ps. „Orl─Ö” jako jedyny z partyzanckiej rodziny Gajd├│w do┼╝y┼é wolnej Polski.


O Kazimierzu Gajdzie ps. „Orl─Ö” tutaj…


 

MW/Fundacja KEDYW

Bibliografia: Wiesława Kafara, Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej w Stalowej Woli (w organizacji), wikipedia.org.

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *