25 wrze┼Ťnia 2012 r. odesz┼éa Krystyna Gaj – ┼é─ůczniczka rozwadowskiego Kedywu AK

┬ęFundacja KEDYW

Krystyna Gaj ps. ÔÇ×Gra┼╝ynaÔÇŁ, ÔÇ×S┼éoni─ůtkoÔÇŁ

ur. 12 kwietnia 1926 r. ÔÇô zm. 25 wrze┼Ťnia 2012 r.
┼ü─ůczniczka Kedywu AK Obwodu Nisko ÔÇô Stalowa Wola,
Sanitariuszka partyzanckiego oddz. AK Jana Or┼éa ÔÇ×KmicicaÔÇŁ


Krystyna Gaj z d. Skowron urodzi┼éa si─Ö 12 kwietnia 1926 roku we wsi Glinnik ko┼éo Zgierza. By┼éa c├│rk─ů Ludwika i Marii z d. Karwowska. Mia┼éa m┼éodsz─ů siostr─Ö Zofi─Ö. W latach 1932 ÔÇô 1942 uczy┼éa si─Ö we Lwowie. W czasie niemieckiej okupacji mieszka┼éa z matk─ů i siostr─ů we Lwowie, a nast─Öpnie w 1943 roku przyjecha┼éy do Rozwadowa i zamieszka┼éy w tzw. ÔÇ×G├│rceÔÇŁ ÔÇô kamienicy przy ul. Strzeleckiej 24 (dzisiejszej Stanis┼éawa Be┼é┼╝y┼äskiego 18), w budynku w kt├│rym na strychu mie┼Ťci┼é si─Ö konspiracyjny lokal Kedywu ni┼╝a┼äsko-stalowowolskiego Obwodu Armii Krajowej (dzisiejsza siedziba powstaj─ůcego Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej).

Praca konspiracyjna w Kedywie

1 wrze┼Ťnia 1943 roku wraz z siostr─ů Zofi─ů zosta┼éy zaprzysi─Ö┼╝one w Rozwadowie do Kedywu Obwodu ÔÇ×NiwaÔÇŁ Armii Krajowej przez Oficera Dywersji Stanis┼éawa Be┼é┼╝y┼äskiego ps. ÔÇ×KretÔÇŁ. Krystyna przyj─Ö┼éa pseudonim ÔÇ×Gra┼╝ynaÔÇŁ, a Zofia ÔÇ×JoannaÔÇŁ. ÔÇ×S┼éoni─ůtkaÔÇŁ, bo tak je nazywali ┼╝o┼énierze AK, w rozwadowskim Kedywie uczestniczy┼éy w dywersji w zakresie dzia┼éalno┼Ťci informacyjnej, kolporta┼╝u prasy podziemnej i ┼é─ůczno┼Ťci na terenie Stalowa Wola ÔÇô Rozwad├│w ÔÇô Tarnobrzeg ÔÇô Mielec oraz w obs┼éudze lokalu Kedywu.

W marcu 1944 roku Krystyna Gaj uczestniczy┼éa w akcji ÔÇ×31ÔÇŁ, kt├│ra mia┼éa na celu odbicie Komendanta Obwodu Kazimierz Pilata ps. ÔÇ×ZarembaÔÇŁ ze stalowowolski siedziby Gestapo. Tak wspomina┼éa swoj─ů rol─Ö w tych wydarzeniach:

ÔÇ×ÔÇŽZadania przez nas wykonywane polega┼éy na zbieraniu wiadomo┼Ťci o ruchu wojsk niemieckich, kolporta┼╝u prasy podziemnej, by┼éy┼Ťmy ┼é─ůczniczkami na terenie Stalowej Woli, Rozwadowa, Tarnobrzega, Mielca oraz zajmowa┼éy┼Ťmy si─Ö aprowizacj─ů i gotowaniem posi┼ék├│w dla mieszka┼äc├│w ÔÇ×G├│rkiÔÇŁ. Mi─Ödzy innymi w czasie zgrupowania oddzia┼é├│w maj─ůcych na celu odbicie z siedziby gestapo komendanta obw. ÔÇ×SanÔÇŁ (przypuszczalny krypt. Obwodu ÔÇ×NiwaÔÇŁ u┼╝ywany przez ┼é─ůcznik├│w ÔÇô przyp. red.) kapitana Pilata w czasie oczekiwania na rozpocz─Öcie planowanej akcji, zaopatrywa┼éy┼Ťmy w ┼╝ywno┼Ť─ç jeden z oddzia┼é├│w zakwaterowany w Rozwadowie w zamkni─Ötym magazynie. Pami─Ötam jak sz┼éam ulic─ů do nich z ca┼é─ů ba┼äk─ů pe┼én─ů zupy i zastanawia┼éam si─Ö co odpowiem gdyby przypadkiem jaki┼Ť ┼╝andarm spyta┼é si─Ö mnie po co mi tyle tego i gdzie z tym id─Ö. Niestety akcja ta jak wiadomo nie dosz┼éa do skutku.ÔÇŁ

Prac─Ö konspiracyjn─ů w rozwadowskim Kedywie Krystyna Gaj zako┼äczy┼éa 18 maja 1944 roku. Tego dnia niemieckie Gestapo odkry┼éo rozwadowski Kedyw na tzw. ÔÇ×G├│rceÔÇŁ. Na pocz─ůtku nie byli pewni czy osoba o kt├│r─ů pytali tam rzeczywi┼Ťcie mieszka. Poszli wi─Öc prawdopodobnie zatelefonowa─ç z dworca kolejowego by sprawdzi─ç. Podczas gdy Niemcy poszli na poblisk─ů stacj─Ö PKP sprawdzi─ç dok┼éadne dane poszukiwanej przez nich osoby, Krystyna Gaj zaalarmowa┼éa przebywaj─ůcych w Kedywie ┼╝o┼énierzy i pomog┼éa im przedosta─ç si─Ö do sali kinowej, kt├│ra mie┼Ťci si─Ö na parterze ÔÇ×GorkiÔÇŁ, nast─Öpnie wraz z siostr─ů Zofi─ů i mam─ů Mari─ů zbieg┼éy niezauwa┼╝one do pobliskich Charzewic. Po wpadce Kedywu wkr├│tce Krystyna wraz siostr─ů Zofi─ů zosta┼éy skierowane przez dow├│dztwo AK na Zasanie do oddzia┼éu partyzanckiego Jana Or┼éa ÔÇ×KmicicaÔÇť o krypt. ÔÇ×OP-33ÔÇŁ. W oddziale ÔÇ×KmicicaÔÇŁ Krystyna i siostra Zofia pe┼éni┼éy funkcj─Ö sanitariuszek.


O wpadce rozwadowskiego Kedywu tutajÔÇŽ


Walczyła na Porytowych Wzgórzach

W czerwcu 1944 roku oddzia┼é partyzancki ÔÇ×KmicicaÔÇŁ podporz─ůdkowa┼é si─Ö dow├│dcy zgrupowania Boles┼éawowi Usowi ps. ÔÇ×KonarÔÇŁ, kt├│ry w├│wczas przej─ů┼é dow├│dztwo nad zasa┼äskim oddzia┼éem partyzanckim NOW-AK ÔÇ×Ojca JanaÔÇŁ Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka o krypt. OP-44. Kilka dni p├│┼║niej, wsp├│lnie pod dow├│dztwem ÔÇ×KonaraÔÇŁ uczestniczyli w najwi─Ökszej bitwie partyzanckiej z Niemcami w okupowanej Polsce na tzw. Porytowym Wzg├│rzu w Lasach Janowskich. W nocy z 14 na 15 czerwca partyzantom uda┼éo si─Ö przebi─ç przez otaczaj─ůcy ich niemiecki pier┼Ťcie┼ä i wyszli z okr─ů┼╝enia. Wkr├│tce po bitwach na Porytowym Wzg├│rzu oddzia┼é ÔÇ×KmicicaÔÇŁ zosta┼é rozwi─ůzany i Krystyna Gaj powr├│ci┼éa wraz z siostr─ů do Rozwadowa.

Po wojnie

W 1945 roku Krystyna Gaj przeprowadzi┼éa si─Ö do Krakowa i rozpocz─Ö┼éa prac─Ö zawodow─ů w Sp├│┼édzielczo┼Ťci. W Krakowie pozna┼éa swojego m─Ö┼╝a Jana i tutaj mieszkali do swojej ┼Ťmierci.

18 maja 1984 roku, w 40 rocznic─Ö likwidacji przez Gestapo rozwadowskiego Kedywu, Krystyna Gaj przyjecha┼éa do Rozwadowa i wraz z Czes┼éawem Kami┼äskim ps. ÔÇ×G┼éazÔÇŁ uroczy┼Ťcie ods┼éonili pami─ůtkow─ů tablic─Ö na rozwadowskiej ÔÇ×G├│rceÔÇŁ, upami─Ötniaj─ůc─ů tragiczne losy rozwadowskiego Kedywu.

┬ęFundacja KEDYW

18 maja 1984 r. Ods┼éoni─Öcie pami─ůtkowej tablicy na „G├│rce” przez Krystyn─Ö Gaj i Leszka Kami┼äskiego. (fot. Walenty Sowa)

Odznaczenia

W 1947 roku za uczestnictwo w ruchu oporu zosta┼éa odznaczona Medalem Zwyci─Östwa i Wolno┼Ťci oraz Odznak─ů Grunwaldzk─ů. W 1984 r. zosta┼éa uhonorwana odznaczeniem i tytu┼éem „Zas┼éu┼╝ony dla Stalowej Woli”.

Krystyna Gaj zmar┼éa 25 wrze┼Ťnia 2012 roku w wieku 86 lat. Spoczywa na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

┬ęFundacja KEDYW

Gr├│b w kt├│rym spoczywa Krystyna Gaj na cmentarzu rakowickim w Krakowie. (fot. Fundacja KEDYW)

Cze┼Ť─ç Jej Pami─Öci!

 

MW/Fundacja KEDYW

zródła: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej, życiorys i wspomnienia Krystyny Gaj.

 

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *