6 stycznia 1988 r. odszed┼é dr Hieronim Kraso┼ä – lekarz rozwadowskiej AK

┬ę Fundacja KEDYW

dr Hieronim Krasoń

ur. 8 grudnia 1900 r. – zm. 6 stycznia 1988 r.
żołnierz, lekarz Armii Krajowej Rozwadów


Dr Hieronim Kraso┼ä urodzi┼é si─Ö 8 Grudnia 1900 r. w Charzewicach, dzisiejszej dzielnicy Stalowej Woli. Szko┼é─Ö powszechn─ů uko┼äczy┼é w Rozwadowie, a nast─Öpnie gimnazjum w Nisku.┬áJako student I-go roku studi├│w lekarskich, w 1918 r. wst─ůpi┼é w szeregi obro┼äc├│w Lwowa. Podczas walk z Ukrai┼äcami zosta┼é lekko rany. W szpitalu polowym spotka┼é znajom─ů ksi─Ö┼╝n─ů Karolin─Ö┬áLubomirsk─ů, siostr─Ö charzewickiego ordynata Jerzego Ignacego Lubomirskiego, kt├│ra zatrzyma┼éa go do ko┼äca dzia┼éa┼ä wojennych w swoim maj─ůtku w Bako┼äczycach ko┼éo Przemy┼Ťla. Mimo, ┼╝e wszyscy studenci bior─ůcy udzia┼é w tych walkach zostali skre┼Ťleni z list student├│w, dzi─Öki pomocy ksi─Ö┼╝nej Lubomirskiej, Hieronimowi Krasoniowi uda┼éo si─Ö wr├│ci─ç na uczelni─Ö.

W 1927 r. uko┼äczy┼é studia o specjalizacji chirurg i ginekolog – po┼éo┼╝nik. W szpitalu im. ┼Ťw. ┼üazarza w Krakowie otrzyma┼é asystentur─Ö i tam pracowa┼é r├│wnie┼╝ nad prac─ů naukow─ů do 1931 r. Po powrocie do Rozwadowa, w 1932 r. podj─ů┼é prac─Ö w Ambulatorium Kolejowym w Rozwadowie, kt├│rego by┼é r├│wnie┼╝ za┼éo┼╝ycielem i kierownikiem. W tamtym czasie w Abulatorium pracowa┼é jako jedyny lekarz kolejowy.

Wybuch wojny

┬ę Fundacja KEDYW

Okupacyjna recepta dr Hieronima Krasonia odnaleziona w rozwadowskim Kedywie w 2015 r. (fot. Fundacja KEDYW)

W 1939 r. wst─ůpi┼é w szeregi Wojska Polskiego II RP jako lekarz. Po napa┼Ťci przez Niemc├│w na Polsk─Ö wyruszy┼é na koniu na swoje zgrupowanie do Sandomierza. Po kapitulacji jego oddzia┼éu wr├│ci┼é pieszo z Lublina do Rozwadowa.

W czasie niemieckiej okupacji dzi─Öki temu, ┼╝e zna┼é dobrze j─Özyk niemiecki, nie zosta┼é wywieziony do obozu. Na rozkaz Niemc├│w pozosta┼é w pracy na stanowisku kierownika Ambulatorium Kolejowego gdzie dosta┼é obowi─ůzek leczenia Niemc├│w i Polak├│w pracuj─ůcych na rozwadowskiej kolei. W tym samym czasie podj─ů┼é r├│wnie┼╝ prac─Ö na 1/2 etatu w Szpitalu Miejskim w Stalowej Woli.

Praca konspiracyjna

W czasie okupacji dzia┼éa┼é w rozwadowskiej┬áArmii Krajowej. Jako ┼╝o┼énierz AK wsp├│┼édzia┼éa┼é z dr Henrykiem Trojanowskim (lekarz stalowowolskiej AK) i dr Zygmuntem Dobrza┼äskim (lekarzem oddz. part. „Ojca Jana”) pomagaj─ůc ┼╝o┼énierzom AK, partyzantom oraz Polakom walcz─ůcym z okupantem. Na r├│wno traktowa┼é ┼╝o┼énierzy i partyzant├│w r├│┼╝nych ugrupowa┼ä, pomaga┼é wszystkim ┼╝o┼énierzom, partyzantom i potrzebuj─ůcym pomocy.

Wpadka rozwadowskiego Kedywu

18 maja 1944 r. po walce stoczonej przez ┼╝o┼énierzy Kedywu z Gestapo na tzw. „G├│rce”, dr Kraso┼ä zosta┼é wezwany przez Niemc├│w aby ratowa┼é ci─Ö┼╝ko rannego ┼╝o┼énierza Kedywu Stanis┼éawa Szumielewicza ps. „Kryspin” w celu uzyskania zezna┼ä.┬áRelacj─Ö dra Krasonia z wydarze┼ä tego dnia zapami─Öta┼éa p. Irena Kraso┼ä-Grzybowska:

ÔÇ×Pod gro┼║b─ů u┼╝ycia broni rozkazali mi ratowa─ç rannego, tak, aby m├│g┼é m├│wi─ç. Tymczasem partyzant by┼é w stanie agonalnym. Ja tak┼╝e nale┼╝a┼éem do AK, nie by┼éem jednak w stanie uratowa─ç ┼╝ycia Szumielewiczowi. By┼é ┼Ťmiertelnie postrzelony w brzuch. Poda┼éem siln─ů dawk─Ö morfiny, tak─ů, ┼╝e u┼Ťmierzy┼éa b├│l, a jednocze┼Ťnie sprawi┼éa, ┼╝e zraniony nie m├│g┼é zeznawa─ç. Nie wiem, gdzie gestapowcy zawie┼║li partyzanta. Pewnie go dobili, chc─ůc wymusi─ç zeznania i gdzie┼Ť zakopali…ÔÇŁ

 

┬ęFundacja KEDYW

Tymczasowa tablica zamontowa przez Fundacj─Ö KEDYW upami─Ötniaj─ůca miejsce ratowania Stanis┼éawa Szumielewicza przed rozwadowskim Dworcem PKP, naprzeciw „G├│rki” – siedziby Kedywu. (fot. Fundacja KEDYW)

Po wojnie

Tu┼╝ po wej┼Ťciu Sowiet├│w do Rozwadowa, we wrze┼Ťniu 1944 r. by┼é czynnym organizatorem Prywatnego Gimnazjum Og├│lnokszta┼éc─ůcego w Rozwadowie.

W 1946 r. zosta┼é aresztowany przez Urz─ůd Bezpiecze┼ästwa (UB) za przynalezno┼Ť─ç do AK i wkr├│tce znalaz┼é sie w poci─ůgu do sowieckich ┼üagr├│w. Dzieki szybkiej akcji stalowowolskich „┼╝o┼énierzy wykl─Ötych” zosta┼é odbity wraz z innymi wi─Ö┼║niami z wagonu na stacji towarowej. Akcj─ů dodowdzi┼é w├│wczas Kazimierz Mazurkiewicz, p├│┼║niejszy kasjer biletowy PKP na stacji w Stalowej Woli oraz jego brat ks. Mazurkiewicz.

W 1960 r. dr Hieronim Krasoń został wybrany dyrektorem Szpitala Kolejowego w Rozwadowie. W latach 70-tych przeszedł na emeryturę. Zmarł 6 Stycznia 1988 r. Spoczywa na Cmentarzu Parafialnym w Rozwadowie.

Gr├│b dr Hieronima Krasonia na Cmentarzu Parafialnym w Stalowej Woli - Rozwadowie.

Rodziny gr├│b Krasoni├│w na Cmentarzu Parafialnym w Stalowej Woli – Rozwadowie.

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

 

MW/Fundacja KEDYW

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Maria Rehorowska „Rozwad├│w nad Sanem i Charzewice w konspiracji antyniemieckiej i antysowieckiej”, Jerzy ┼üy┼╝wa-┼üy┼╝wa┼äski „Wierchami Karpat”.

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *