19 kwietnia 1919 r. urodzi艂 si臋 Stanis艂aw Szumielewicz ps. „Kryspin” – 偶o艂nierz rozwadowskiego Kedywu AK

漏Fundacja KEDYW

Stanis艂aw Szumielewicz ps. „Kryspin”

ur. 19.04.1919 r. – zm. 18.05.1944 r.
呕o艂nierz Kedywu Obwodu Nisko-Stalowa Wola AK


Stanis艂aw Szumielewicz urodzi艂 si臋 19 kwietnia 1919 roku w Muszynie w dzisiejszym wojew贸dztwie dolno艣l膮skim. By艂 synem W艂adys艂awa i Marii z d. Motyka. Mia艂 dw贸ch braci Boles艂awa i Tadeusza oraz siostr臋 Ann臋. M艂odszy brat Tadeusz Szumielewicz ps. „Ted” by艂 r贸wnie偶 zo艂nierzem Kedywu i specjalnym 艂膮cznikiem z oddzia艂em dyspozycyjnym „Kmicica” Jana Or艂a.

Mieszka艂 z rodzin膮 w Toruniu, potem w Krakowie. Tu偶 przed wojn膮 przybyli do Stalowej Woli, gdzie ojciec za艂o偶y艂 sklep. W 1937 roku rozpocz膮艂 studia rolniczo-le艣ne na Uniwersytecie Pozna艅skim. Wybuch wojny uniemo偶liwi艂 mu dalsz膮 nauk臋 i powr贸ci艂 do Stalowej Woli, gdzie podj膮艂 prac臋 w sklepie swego ojca, a p贸藕niej w administracji stalowowolskiego osiedla. W obawie przed aresztowaniem porzuci艂 prac臋 i wyjecha艂 z miasta.

Konspiracja antyniemiecka

Stanis艂aw Szumielewicz zagro偶ony aresztowaniem wyjecha艂 do wojew贸dztwa kieleckiego gdzie zaanga偶owa艂 si臋 w walk臋 konspiracyjn膮 w Armii Krajowej. Wkr贸tce jednak powr贸ci艂 do Stalowej Woli i zosta艂 skierowany przez dow贸dztwo AK do Kedywu Obwodu Nisko-Stalowa Wola do dzia艂alno艣ci sabota偶owo-dywersyjnej w Kedywie AK w Rozwadowie (dzisiejsza dzielnica Stalowej Woli), kt贸ry mia艂 swoj膮 tajn膮 baze na strychu przedwojennego kina (dzisiejsza siedziba powstaj膮cego Muzeum Kedywu).

Poleg艂 w Kedywie

Stanis艂aw Szumielewicz by艂 uczestnikiem walki z Gestapo na tzw. „G贸rce” – kamienicy, w kt贸rej mie艣ci艂 si臋 lokal Kedywu Armii Krajowej. 18 maja 1944 r. w聽czasie odkrycia przez Gestapo lokalu Kedyw na „G贸rce”, Szumielewicz znajdowa艂 si臋 wraz czterema 偶o艂nierzami na poddaszu w lokalu Kedywu. Podczas akcji przedostali si臋 wszyscy do sali kinowej na parter budynku i podj臋li pr贸b臋 ucieczki przez okno kina, Szumielewicz jako jedyny nie wydosta艂 si臋 z sali kina. Wykryty przez Niemc贸w zosta艂 raniony granatem, kt贸rego wrzuci艂 gestapowiec do sali kina. Na rozkaz Niemc贸w zosta艂 wyci膮gni臋ty przez zak艂adnik贸w oczekuj膮cych na poci膮g na pobliskiej stacji PKP. Do rannego „Kryspina” Gestapowcy zawo艂ali doktora Hieronima Krasonia i nakazali jemu ratowa膰 „Kryspina”. Niemcy mieli nadziej臋, 偶e wymusz膮 na nim zeznania, ju偶 pewnie zdawali sobie spraw臋, 偶e dokonali odkrycia meliny konspiracji wi臋c mieli nadziej臋, 偶e wyci膮gn膮 z Szumielewicza jakie艣 nazwiska i zeznania.

Sam dr Kraso艅 zdawa艂 sobie spraw臋, 偶e pacjent raczej nie mia艂 szans prze偶ycia, wi臋c da艂 mu du偶膮 dawk臋 morfiny przy okazji chia艂 te偶 jemu oszcz臋dzi膰 gestapowskiego przes艂uchania, kt贸re niew膮tpliwie Niemcy by zastosowali by wymusi膰 zeznania. Po wojnie dr Kraso艅 wspomina艂 偶e pacjent by艂 w stanie agonalnym wi臋c du偶a dawka morfiny aby u艣mierzy膰 b贸l 艣miertelnych ran, by艂a niezb臋dna a tymsamym uniemo偶liwi艂a zeznania.

Niemcy widz膮c, 偶e pacjent jest konaj膮cy zabrali go do samochodu i pojechali w stron臋 dzisiejszego centrum Stalowej Woli, prawdopodobnie do aresztu Gestapo. Cia艂o Szumielewicza gestapowcy prawdopodobnie zakopali w pobliskim parku gdzie cz臋sto chowali swoje ofiar, niestety nigdy nie odnaleziono jego poch贸wku.

漏Fundacja KEDYW

Tymczasowa tablica zamontowa przez Fundacj臋 KEDYW upami臋tniaj膮ca miejsce konania Stanis艂awa Szumielewicza pod worzwadowskim Dworcem PKP naprzeciw „G贸rki”

Ku pami臋ci bratom z AK

W Stalowej Woli, w p贸艂nocnej cz臋艣ci dzielnicy Rozwadow贸w, znajduje si臋 dzi艣 ulica nazwana 鈥瀠l. Braci Szumielewicz贸w鈥, ulica ta upami臋tnia trzech braci, kt贸rzy stracili 偶ycie walcz膮c z Niemieckim naje藕d藕ca o woln膮 Polsk臋 w szeregach Armii Krajowej.

Cze艣膰 Jego Pami臋ci!

 

MW/Fundacja KEDYW

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Jerzy 艁y偶wa „Wierchami Karpat”, Dionizy Garbacz „Brunatne Lata”.


Pierwsze w Polsce Muzeum Kedywu – elitarnego pionu dywersyjnego Armii Krajowej powstaje w czynie spo艂ecznym z inicjatywy Fundacji KEDYW. Nasza dzia艂alno艣膰 opiera si臋 na wolontariacie i darowiznach ludzi dobrej woli. Bez twojego wsparcia nie osi膮gniemy celu! WESPRZYJ NAS!聽

Konto bankowe: SANBank Nadsa艅ski Bank Sp贸艂dzielczy
Nr konta: 05 9430 0006 0046 7597 2000 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
Lub bezpiecznie kart膮 p艂atnicz膮 przez system p艂atno艣ci PayPal

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *