24 listopada 1913 r. urodzi艂 si臋 Piotr Gajda ps. „Pancerny” – 偶o艂nierz NOW-AK

Piotr Gajda ps. „Pancerny”

24 listopada 1913 鈥 25 sierpnia 1951

呕o艂nierz 2 Batalionu Pancernego Wojska Polskiego II RP
呕o艂nierz oddzia艂u partyzanckiego NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysi臋偶niaka


Piotr Gajda urodzi艂 si臋 24 listopada 1913 r. w Charzewicach w woj. lwowskim, (obencie dzielnica Stalowej Woli, woj. podkarpackie). By艂 synem Marcina i Katarzyny. Mia艂 braci Jana, Stanis艂awa i J贸zefa. Piotr przyszed艂 na 艣wiat w domu rodziny Gajd贸w na ul. Lipowej, w kt贸rym opr贸cz niego urodzi艂o si臋 kilku 偶o艂nierzy antyniemieckiej i antysowieckiej konspiracji, z tej znanej dzi艣 partyzanckiej rodziny. W latach 20-tych ucz臋szcza艂 do szko艂y podstawowej w Rozwadowie (obecnie dzielnica Stalowej Woli). Przed II wojn膮 pracowa艂 w rozwadowskim tartaku, a nast臋pnie tu偶 przed wybuchem wojny rozpocz膮艂 prac臋 w nowych w贸wczas Zak艂adach Po艂udniowych (Centralnego Okr臋gu Przemys艂owego) w Stalowej Woli, gdzie pracowa艂 na stanowisku ustawiacza maszyn. By艂 偶onaty, z 偶on膮 Krystyn膮 z d. Gaj mieli dwie c贸rki Ludmi艂臋 i m艂odsz膮 Wies艂aw臋.

S艂u偶ba w wojsku polskim II RP

S艂u偶b臋 w wojsku odby艂 w 2 Baonie Czo艂g贸w i Samochod贸w Pancernych w 呕urawicy ko艂o Przemy艣la (woj. podkarpackie) i uzyska艂 stopie艅 strzelca pancernego. W 2 Baonie uzyska艂 r贸wnie偶 pozwolenie na prowadzenie wojskowych samochod贸w p贸艂ci臋偶arowych i zosta艂 czo艂gist膮. Prawdopodobnie podczas s艂u偶by w wojsku otrzyma艂 pseudonim 鈥濸ancerny鈥, kt贸rym p贸藕niej pos艂ugiwa艂 si臋 w dzia艂alno艣ci konspiracyjnej.

Pozwolenie Piotra Gajdy ps. „Pancerny” na prowadzenie wojskowych pojazd贸w mechanicznych z 2 Baonu Pancernych Czo艂g贸w i Samochod贸w Pancernych. (fot. zbiory rodzinne W. Kafara)

W 1935 roku rozkazem Ministra Spraw Wojskowych 2 Baon Czo艂g贸w i Samochod贸w Pancernych zosta艂 przemianowany na 2 Batalion Pancerny Wojska Polskiego II RP, wtedy te偶 sta艂 si臋 najwi臋kszym batalionem tego typu w II Rzeczpospolitej. 2 Batalion Pancerny by艂 jednostk膮 wojskow膮 „czasu P” spe艂niaj膮c膮 zadania mobilizacyjne wobec oddzia艂贸w i pododdzia艂贸w broni pancernej „czasu W”. W tym czasie 2 Batalion Pancerny spe艂nia艂 r贸wnie偶 zadania organizacyjne i szkoleniowe.

Konspiracja antyniemiecka

Podczas niemieckiej okupacji zagro偶ony aresztowaniem porzuci艂 prac臋 w okupowanych przez Niemc贸w Zak艂adach Po艂udniowych przemianowanych w贸wczas na zak艂ady zbrojeniowe „Stahlwerke Braunschweig – Werk Stalowa Wola” i skierowany zosta艂 na tzw. Zasanie, gdzie bazowa艂 oddzia艂 partyzancki NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysi臋偶niaka. W oddziale s艂u偶y艂o kilku cz艂onk贸w jego najbli偶szej rodziny co zapewne pomog艂o mu si臋 szybciej zaklimatyzowa膰. Z oddzia艂em „Ojca Jana” Pancerny uczestniczy艂 w wielu akcjach oddzia艂u. W czerwcu 1944 roku pod dow贸dztwem Boles艂awa Usowa ps. „Konar” walczy艂 z oddzia艂em w najwi臋kszej bitwie z Niemcami w okupowanej Polsce na tzw. „Porytowych Wzg贸rzach” w Lasach Janowskich, gdzie 30.000 niemieckich 偶o艂nierzy okr膮偶y艂o polskich i sowieckich partyzant贸w w Lasach Janowskich w niemieckiej akcji przeciwpartyzanckiej „Sturmwind I”.

Po wojnie

Piotr Gajda prze偶y艂 piek艂o wojny z Niemcami i po walkach na Porytowym Wzg贸rzu powr贸ci艂 do domu do Charzewic gdy dow贸dca oddzia艂u „Ojca Jana” postanowi艂 zawiesi膰 dzia艂alno艣膰 oddzia艂u. Po wojnie Piotr wr贸ci艂 do pracy do Zak艂ad贸w Po艂udniowych (COP), kt贸re p贸藕niej komuni艣ci przemianowali na Hut臋 Stalowa Wola.

Tragiczna 艣mier膰

Piotr Gajda zgin膮艂 25 sierpnia 1951 roku w domu Gajd贸w na ul. Lipowej gdzie mia艂 miejsce niefortunny wypadek, podczas wykonywania prac przy domu. Piotr zgin膮艂 gdzie przyszed艂 na 艣wiat zaledwie 38 lat wcze艣niej. Ceremonia pogrzebowa odby艂a si臋 27 sierpnia 1951 roku w Rozwadowie. Na po偶egnanie Piotra Gajdy przyby艂o wielu mieszka艅c贸w Rozwadowa, Charzewic i Stalowej Woli by odda膰 cze艣膰 lubianemu koledze i wielkiemu patriocie. Pochowany zosta艂 na Cmentarzu Parafialnym w Rozwadowie.

Procesja pogrzebowa Piotra Gajdy „Pancernego” idzie przez rozwadowski Rynek 27 sierpnia 1951 r. (fot. zbiory rodzinne W. Kafara).

Rodzina partyzant贸w

Jak by艂o wspomniane wy偶ej, Piotr Gajda pochodzi艂 z du偶ej partyzanckiej rodziny, w kt贸rej walczy艂y nawet kobiety. Jego starszy brat J贸zef ps. „Zawisza” podczas okupacji by艂 偶o艂nierzem Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW), po wej艣ciu Sowiet贸w przeszed艂 do antykomunistycznego oddzia艂u partyzanckiego Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW) swojego syna „Tarzana” Tadeusza Gajdy, kt贸ry tak偶e wcze艣niej by艂 偶o艂nierzem oddzia艂u 鈥濷jca Jana鈥. Brat J贸zef ps. „Zawisza” i bratanek Tadeusz ps. „Tarzan” zgin臋li z r膮k komunist贸w po wojnie.

Jego stryj Kazimierz Gajda ps. „Orl臋” by艂 trzecim partyzantem z rodziny Gajd贸w w oddziale NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysi臋偶niaka. Po wej艣ciu Sowiet贸w r贸wnie偶 podj膮艂 walk臋 z komunistami i wst膮pi艂 w szeregi antykomunistycznego oddzia艂u NZW Stanis艂awa Pelczara „Majki”, a nast臋pnie walczy艂 te偶 w oddziale brata stryjecznego Tadeusza Gajdy „Tarzana”. Kazimierz Gajda ps. „Orl臋” jako jedyny z partyzanckiej rodziny Gajd贸w do偶y艂 wolnej Polski.

Cze艣膰 Ich Pami臋ci!

 

MW / MKDAK

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej w Stalowej Woli (w organizacji), Relacje Wies艂awy Kafary, Stanis艂aw Puchalski „Partyzanci Ojca Jana”.

漏 COPYRIGHT 2016-2023. Wszelkie Prawa zastrze偶one. Kopiowanie tekst贸w, zdj臋膰 lub film贸w bez zgody zabronione!