4.03.1925 r. urodzi┼é si─Ö Kazimierz G┼éaz ps. ÔÇ×┼╗bikÔÇŁ – ┼╝o┼énierz oddzia┼éu NOW-AK ÔÇ×Ojca JanaÔÇŁ Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka

Kazimierz G┼éaz ps. „┼╗bik”

4 marca 1925 ÔÇô 14 lipca 1998

┼ü─ůcznik Armii Krajowej plac├│wki Kurzyna Ma┼éa (woj. podkarpackie)
┼╗o┼énierz oddzia┼éu NOW-AK „Ojca Jana” Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka


Kazimierz G┼éaz urodzi┼é si─Ö 4 marca 1925 r. we wsi Kurzyna Ma┼éa ko┼éo Ulanowa w woj. lwowskim (obecnie woj. podkarpackie). By┼é synem J├│zefa i Apolonii z d. Bie┼äko. W Kurzynie Ma┼éej ucz─Öszcza┼é do siedmioletniej Szko┼éy Powszechnej, kt├│r─ů uko┼äczy┼é w czerwcu 1939 roku. Wybuch wojny we wrze┼Ťniu 1939 r. uniemo┼╝liwi┼é mu dalsz─ů nauk─Ö w szkole zawodowej.

Konspiracja

W kwietniu 1942 roku, jako 17-letni ch┼éopiec zosta┼é przyj─Öty do m┼éodzie┼╝owej grupy na konspiracyjne szkolenie ┼é─ůcznik├│w, kt├│r─ů kierowa┼é oddzia┼é NOW-AK ÔÇ×Ojca JanaÔÇŁ Franciszka Przysi─Ö┼╝niaka. Na prze┼éomie 1942-1943 roku by┼é ju┼╝ mocno zaanga┼╝owany w pomoc partyzantom dzia┼éaj─ůcym w pobliskich lasach. By┼é jak wspomina┼é w swoich powojennych wspomnieniach ÔÇ×zaufanym ch┼éopakiem do r├│┼╝nych polece┼ä, mniej wa┼╝nych i niebezpiecznych czynno┼Ťci konspiracyjnych (jak) przenoszenie broni, meldunk├│w i zawiadomie┼ä…ÔÇŁ.

W 1943 r. gdy mia┼é ju┼╝ uko┼äczone 18 lat stopniowo wykonywa┼é coraz powa┼╝niejsze zadania. Swoj─ů dzia┼éalno┼Ť─ç opisywa┼é tak: ÔÇ×Jest ju┼╝ rok 1943. Teraz ju┼╝ coraz cz─Ö┼Ťciej kontaktuje si─Ö z czynnymi partyzantami. S┼éu┼╝─Ö tak samo, jak inni koledzy, pomoc─ů tym ludziom przy przynoszeniu broni ze skrytek do innych miejsc, przy jej czyszczeniu i odkonserwowaniu, przechowuj─Ö te┼╝ czasem bro┼ä w ukryciu. Pe┼éni─Ö te┼╝ skrycie funkcj─Ö ┼é─ůcznika i obserwatora, nie rzucaj─ůcego si─Ö w oczy, ani nie odpadaj─ůcego w podejrzenie konfident├│w. Prze┼╝ywam to bardzo, to jest co┼Ť wielkiego dla mnie, mie─ç w r─Ökach prawdziwy karabin, pistolet, granat i to w takiej sytuacji ┼Ťmiertelnego zagro┼╝enia….ÔÇŁ.

Matka Boska Kode┼äska, kt├│ra towarzyszy┼éa Kazimierzowi G┼éazowi przez ca┼é─ů wojn─Ö. (zbiory rodzinne)

W czerwcu 1943 r. Kazimierz G┼éaz uko┼äczy┼é szkolenie w oddziale ÔÇ×Ojca JanaÔÇŁ i zaprzysi─Ö┼╝ony zosta┼é jako pe┼énoprawny ┼╝o┼énierz oddzia┼éu 27 czerwca przyjmuj─ůc pseudonim ÔÇ×┼╗bikÔÇŁ. Po powrocie do domu z przysi─Ögi powiadomi┼é o tym fakcie swoj─ů matk─Ö, kt├│ra tak odpowiedzia┼éa: ÔÇ×Z┼éo┼╝y┼ée┼Ť przysi─Ög─Ö, to ┼╝eby┼Ť jej dochowa┼é.ÔÇŁ i nast─Öpnie wr─Öczy┼éa mu obrazek Matki Boskiej Kode┼äskiej m├│wi─ůc: ÔÇ×We┼║ ten obrazek, miej go zawsze przy sobie i wracaj ca┼éy i zdrowy do domuÔÇŁ. Od tej pory obrazek M.B. towarzyszy┼é Kazimierzowi przez ca┼ée ┼╝ycie, szczeg├│lnie przez najtrudniejsze chwile okupacji niemieckiej.

Aresztowanie i wyw├│z do Niemiec

Kazimierz G┼éaz by┼é zaprzysi─Ö┼╝onym partyzantem oddzia┼éu ÔÇ×Ojca JanaÔÇŁ zaledwie 2 tygodnie gdy zosta┼é aresztowany 9 lipca 1943 r. przez Niemc├│w w swojej rodzinnej wsi. W├│wczas w tych okolicach Niemcy przeprowadzali przeciwpartyzanck─ů pacyfikacj─Ö, kt├│ra nie omin─Ö┼éa Kurzyny Ma┼éej i okolicznych wsi. Po aresztowaniu znalaz┼é si─Ö w grupie mieszka┼äc├│w Kurzyny Ma┼éej, kt├│r─ů Niemcy wywiezli pocz─ůtkowo do obozu przej┼Ťciowego w Janowie Lubelskim (woj. lubelskie), a nast─Öpnie do obozu w Budzyniu (woj. wielkopolskie). 28 lipca 1943 roku za┼éadowany zosta┼é do bydl─Öcego wagonu i wywieziony zosta┼é w g┼é─ůb niemieckiej III Rzeszy.

W niemieckich obozach Kazimierz G┼éaz pozosta┼é ju┼╝ do ko┼äca wojny. Pocz─ůtkowo trafi┼é do obozu w Dortmund, p├│┼║niej by┼é ob├│z KL Buchenwald i ci─Ö┼╝ka praca w kopalni w─Ögla ÔÇ×Ewald-FortsetsungÔÇŁ. W sierpniu 1944 r. zosta┼é przetransportowany do kolejnego obozu do miejscowo┼Ťci Bocholt, gdzie przydzielony zosta┼é do budowy bunkr├│w i umocnie┼ä na zachodnim froncie i wzd┼éu┼╝ rzeki Ren przy holenderskiej granicy. W czasie pobytu w obozie w Bocholt pracowa┼é tak┼╝e w grupie wi─Ö┼║ni├│w, kt├│rych Niemcy wykorzystywali jako si┼éa robocza przy rabowaniu willi i dom├│w na terenie okupowanej Holandii. Tam jak wspomina┼é by┼é cz┼éonkiem grupy, kt├│ra przeznaczona zosta┼éa do ┼éadowania skradzionych kosztowno┼Ťci tj. fortepian├│w, dywan├│w, kryszta┼é├│w, obraz├│w, ┼╝yrandoli, mebli i wszelkich innych warto┼Ťciowych przedmiot├│w, z kt├│rych Niemcy okradali holenderskie domy.

Ucieczka z obozu i wyzwolenie

23 marca 1945 r. w okolicach Bocholt gdzie znajdowa┼é si─Ö ob├│z Kazimierza G┼éaza, wojska alianckie rozpocz─Ö┼éy bombardowanie terenu przed przesuwaj─ůcym si─Ö frontem od strony Holandii. Bombardowanie nie omin─Ö┼éo r├│wnie┼╝ obozu, w kt├│rym wi─Öziony by┼é Kazimierz. Podczas bombardowania uszkodzony zosta┼é jego barak i ogrodzenie, co umo┼╝liwi┼éo mu wydostanie si─Ö poza teren obozu. Prze┼╝ywszy bombardowanie Kazimierz postanowi┼é wraz z koleg─ů z obozu wykorzysta─ç sytuacj─Ö i zbiegli w pobliskie lasy. Nast─Öpne kilka dni dwaj uciekinierzy sp─Ödzili w┼Ťr├│d spadaj─ůcych bomb i wystrza┼é├│w artylerii.

31 marca 1945 roku po o┼Ťmiu dniach g┼éodni, zmarzni─Öci i zm─Öczeni poszukiwaniem jedzenia natrafili na patrol ameryka┼äskiego wojska US Army. Jak si─Ö okaza┼éo obydwaj prze┼╝yli przej┼Ťcie frontu i byli ju┼╝ na wyzwolonym przez ameryka┼äskie wojsko terenie. Po kr├│tkim pobycie z ameryka┼äskim wojskiem Kazimierz G┼éaz i jego kolega przetransportowani zostali do obozu przej┼Ťciowego w Wiesbaden, a nast─Öpnie do obozu ko┼éo Frankfurtu nad Menem sk─ůd p├│┼║niej wr├│ci┼é do Polski.

Kazimierz G┼éaz ps. „┼╗bik” w Ludowym Wojsku Polskim (LWP) (fot. MKDAK)

Powr├│t do Polski

Kazimierz G┼éaz powr├│ci┼é do Polski 18 pa┼║dziernika 1945 roku poci─ůgiem osobowym do Rudnika nad Sanem (woj. podkarpackie), z kt├│rego musia┼é jeszcze przej┼Ť─ç kolejne 13 kilometr├│w pieszo do rodzinnego domu. W domu zasta┼é zdewastowane i zniszczone gospodarstwo i og├│ln─ů n─Ödz─Ö, ale pomimo tego by┼é szcz─Ö┼Ťliwy, ┼╝e dotar┼é w domu.

Kazimierz G┼éaz po wojnie o┼╝eni┼é si─Ö ze Stanis┼éaw─ů, z kt├│r─ů mia┼é syna Janusza i c├│rk─Ö Ann─Ö. Zanim jednak za┼éo┼╝y┼é rodzin─Ö ze Stanis┼éaw─ů, musia┼é odby─ç przymusow─ů s┼éu┼╝b─Ö w Ludowym Wojsku Polskim (LWP).

Po s┼éu┼╝bie w LWP Kazimierz wraz z rodzin─ů przeprowadzi┼é si─Ö do Stalowej Woli gdzie pozosta┼é ju┼╝ do ┼Ťmierci. Po 1990 roku by┼é aktywnym cz┼éonkiem Zwi─ůzku ┼╗o┼énierzy Armii Krajowej Ko┼éa w Stalowej Woli. Nale┼╝a┼é tak┼╝e do Stowarzyszenia Polak├│w Poszkodowanych Przez III Rzesz─Ö.

B─Öd─ůc ju┼╝ na emeryturze Kazimierz G┼éaz opisa┼é swoj─ů dzia┼éalno┼Ť─ç w formie wspomnie┼ä, kt├│re w przysz┼éo┼Ťci zostan─ů zaprezentowane w powstaj─ůcym Muzeum Kedywu. Do┼Ťwiadczenia wojenne Kazimierz zosta┼éy tak┼╝e opisane w dw├│ch ksi─ů┼╝kach pt. ÔÇ×Ucieczki ku wolno┼ŤciÔÇŁ oraz ÔÇ×Zachowa─ç Pami─Ö─çÔÇŁ.

Kazimierz Głaz zmarł 14 lipca 1998 roku. Spoczywa na Cmentarzu Komunalnym w Stalowej Woli.

Legitymacja ZŻAK Kazimierza Głaza

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

 

MW/ MKDAK

Bibliografia: Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Maszynopis Kazimierz G┼éaza ÔÇ×WspomnieniaÔÇŁ, Wspomnienia rodzinne Barbary Bieganowskiej.

┬ę COPYRIGHT 2016-2024. Wszelkie Prawa zastrze┼╝one. Kopiowanie tekst├│w, zdj─Ö─ç lub film├│w bez zgody zabronione!