6 marca 1903 r. urodzi┼é si─Ö ks. pra┼éat J├│zef Skoczy┼äski ps. ÔÇ×JuliuszÔÇŁ – kapelan NOW i AK Stalowa Wola

ks. pra┼éat J├│zef Skoczy┼äski ps. ÔÇ×JuliuszÔÇŁ

6 marca 1903 ÔÇô 20 listopada 1967

Nauczyciel tajnego nauczania
Redaktor konspiracyjnego pisma ÔÇ×SzczerbiecÔÇŁ
Kapelan Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) Stalowa Wola
Kapelan Armii Krajowej Obwodu NiskoÔÇôStalowa Wola


Ks. pra┼éat J├│zef Skoczy┼äski urodzi┼é si─Ö 6 Marca 1903 r. w Rymanowie ko┼éo Sanoka w dawnym wojew├│dztwie lwowskim (obecnie woj. podkarpackie). Uko┼äczy┼é gimnazjum w Sanoku. W 1921 r. wst─ůpi┼é do Seminarium Duchownego w Przemy┼Ťlu gdzie 29 czerwca 1925 r. przyj─ů┼é ┼Üwi─Öcenia kap┼éa┼äskie z r─ůk biskupa Anatola Nowaka. W latach 1925-1929 by┼é wikariuszem w Grodzisku, a nast─Öpnie do 1932 r. wikarym i administratorem parafii w Dobromilu (Kresy Wschodnie). W 1932 r. zosta┼é katechet─ů w Je┼╝owem (woj. podkarpackie) sk─ůd 25 stycznia 1939 r. z polecenia biskupa przyby┼é do Stalowej Woli aby uczy─ç religii i tworzy─ç pierwsz─ů plac├│wk─Ö duszpastersk─ů na nowym przyfabrycznym osiedlu powstaj─ůcym przy Zak┼éadach Po┼éudniowych ÔÇô Centralnego Okr─Ögu Przemys┼éowego (COP) w historycznej Puszczy Sandomierskiej przy wsi P┼éawo (obecnie dzielnica Stalowej Woli).

Okupacja i konspiracja

Zaledwie kilka miesi─Öcy po przybyciu ks. Skoczy┼äskiego do Stalowej Woli, niemiecka III Rzesza napad┼éa na Polsk─Ö. Wkr├│tce po kapitulacji Wojska Polskiego Niemcy pojawili si─Ö w Stalowej Woli. W czasie okupacji ks. Skoczy┼äski pe┼éni┼é pocz─ůtkowo funkcj─Ö wikariusza pomocniczego przy Parafii M.B. Szkaplerznej w pobliskim Rozwadowie (obecnie dzielnica Stalowej Woli) i mieszka┼é w Ochronce Si├│str S┼éu┼╝ebniczek w P┼éawie. Tam te┼╝ w 1940 r. ulokowany zosta┼é konspiracyjny punkt kontaktowy Komendy stalowowolskiej Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW), z kt├│r─ů ks. Skoczy┼äski zwi─ůza┼é si─Ö od samego pocz─ůtku powstania NOW. Wsp├│┼épracowa┼é z wydzia┼éem propagandy Okr─Ögu NOW, pisz─ůc artyku┼éy propagandowe do pisma ÔÇ×SzczerbiecÔÇŁ. Od pocz─ůtku okupacji by┼é tak┼╝e nauczycielem tajnych komplet dla licealist├│w i gimnazjalist├│w, a po cz─Ö┼Ťciowym scaleniu stalowowolskiej NOW z Armi─ů Krajow─ů zosta┼é tak┼╝e kapelanem Obwodu Nisko-Stalowa Wola Armii Krajowej. W czasie okupacji uratowa┼é ┼╝ycie wielu mieszka┼äcom interweniuj─ůc skutecznie w ich obronie u w┼éadz niemieckich.

Wynegocjowa┼é u Niemc├│w ko┼Ťci├│┼é

W czasie wojny, dzi─Öki swoim zdolno┼Ťciom i umiej─Ötno┼Ťci komunikacji z okupacyjnymi w┼éadzami niemieckimi, zdo┼éa┼é wynegocjowa─ç przeniesienie drewnianego ko┼Ťci├│┼éka wybudowanego w 1802 r. ze wsi Stany do Stalowej Woli. Uratowany przez ks. Skoczy┼äskiego ko┼Ťci├│┼éek Niemcy przeznaczyli do rozbi├│rki, poniewa┼╝ znajdowa┼é si─Ö na terenie, na kt├│rym Niemcy budowali poligon. To by┼é prawdopodobnie jedyny taki przypadek w okupowanej Polsce, gdzie Niemcy pozwolili rozebra─ç, przenie┼Ť─ç i na nowo odbudowa─ç ko┼Ťci├│┼é. Ks. Skoczy┼äski nie tylko zdo┼éa┼é uratowa─ç zabytkowy ko┼Ťci├│┼éek ale tak┼╝e za┼éatwi┼é z Niemcami transport ko┼Ťcio┼éa w nowe miejsce. W czasie gdy Niemcy zabijali ksi─Ö┼╝y, palili i niszczyli ko┼Ťcio┼éy to by┼é wr─Öcz nies┼éychany wyczyn.

Niemiecki terror w dzie┼ä po┼Ťwi─Öcenia

Uroczyste po┼Ťwi─Öcenie drewnianego ko┼Ťcio┼éa pod wezwaniem ┼Ťw. Floriana w Stalowej Woli odby┼éo si─Ö 12 grudnia 1943 r. Mimo i┼╝ Niemcy pozwolili na przeniesienie ko┼Ťcio┼éa, tego dnia nie omin─Öli pokaza─ç polskiej ludno┼Ťci kto jest ich w┼éadc─ů. W dzie┼ä gdy odbywa┼éa si─Ö uroczysta pierwsza Msza ┼Üwi─Öta i po┼Ťwi─Öcenie ko┼Ťcio┼éa, niedaleko pod stalowowolsk─ů Elektrowni─ů niemiecki pluton egzekucyjny dokona┼é egzekucji 10 ┼╝o┼énierzy stalowowolskiego oddzia┼éu dywersyjnego Korpusu Zachodniego (AK), kt├│rzy wi─Özieni byli w stalowowolskiej siedzibie Gestapo znajduj─ůcej si─Ö kilkaset metr├│w od ko┼Ťcio┼éa.

(fot. Dionizy Garbacz)

Po┼Ťwi─Öcenie drewnianego ko┼Ťci├│┼éka p.w. ┼Ťw. Floriana 12 grudnia 1943 r. w Stalowej Woli (fot. zbiory Dionizego Garbacza)


Czytaj więcej: 12 grudnia 1943 r. Niemcy rozstrzelali 10 żołnierzy Korpusu Zachodniego Armii Krajowej w Stalowej Woli


Po wojnie

Pod koniec niemieckiej okupacji wraz z kilkoma dzia┼éaczami konspiracyjnymi ks. Skoczy┼äski zorganizowa┼é Komitet Obywatelski, kt├│rego zadaniem by┼éo broni─ç Zak┼éady Po┼éudniowe i Elektrowni─Ö przed zniszczeniem przez wycofuj─ůcych si─Ö Niemc├│w. Po wej┼Ťciu wojsk sowieckich do Stalowej Woli czuwa┼é nad utrzymaniem porz─ůdku publicznego w czasie tworzenia nowej w┼éadzy.

┬ę Fundacja KEDYW

Ks. Józef Skoczyński z mieszkańcami podczas budowy koscioła M.B. Królowej Polski w Stalowej Woli. (fot. Muzeum Regionalne w Stalowej Woli)

Od wrze┼Ťnia 1945 r. do 13 marca 1948 r. pe┼éni┼é funkcj─Ö przewodnicz─ůcego Rady Narodowej w Stalowej Woli. Po wojnie przyczyni┼é si─Ö do elektryfikacji P┼éawa oraz do uzyskania praw miejskich przez Stalow─ů Wol─Ö. W 1952 r. otrzyma┼é godno┼Ť─ç szambelana papieskiego. W 1953 r. zosta┼é wicedziekanem rudnickim, a nast─Öpnie przez 8 lat pe┼éni┼é funkcj─Ö dziekana.

W 1956 r. po uzyskaniu od komunist├│w pozwolenia na budow─Ö nowego murowanego ko┼Ťcio┼éa w Stalowej Woli, zorganizowa┼é komitet, kt├│ry szybko zaj─ů┼é si─Ö budow─ů nowego ko┼Ťcio┼éa. Budowa sz┼éa w szybkim tempie, jednak wkr├│tce zaniepokojone tempem prac komunistyczne w┼éadze wstrzyma┼éy budow─Ö na 10 lat. Marzeniem w├│wczas ks. Skoczy┼äskiego by┼éo odprawienie w nowym ko┼Ťciele pierwszej Mszy ┼Üwi─Ötej. ÔÇ×Ja bym sobie ┼╝yczy┼é pierwsz─ů Msz─Ö ┼Ťw. odprawi─ç w tym ko┼ŤcieleÔÇŁ – mawia┼é cz─Östo do znajomych.

Ks. Skoczy┼äski nie doczeka┼é si─Ö jednak sko┼äczenia nowej ┼Ťwi─ůtyni, na kt├│r─ů wiele lat pracowa┼é i o kt├│r─ů walczy┼é z komunistami. Schorowany, zmar┼é 20 listopada 1967 r. Pogrzeb jego by┼é wielk─ů manifestacj─ů religijn─ů, na kt├│r─ů przyby┼éo wielu mieszka┼äc├│w oraz jego bliskich. Pochowany zosta┼é na Cmentarzu Komunalnym w Stalowej Woli w miejscu honorowym, obok krzy┼╝a w centrum cmentarza.

Po upadku komuny na cze┼Ť─ç ks. Skoczy┼äskiego – wielkiego Patrioty, ┼╝o┼énierza NOW, AK i dzia┼éacza spo┼éecznego, ulic─Ö przy kt├│rej niegdy┼Ť znajdowa┼éa si─Ö siedziba Gestapo oraz pierwsza plebania nazwano ulic─ů ksi─Ödza J├│zefa Skoczy┼äskiego.

Cze┼Ť─ç Jego Pami─Öci!

 

MW / MKDAK

Bibliografia: Archiwum Muzeum Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej (w organizacji), Maria Rehorowska „Rozwad├│w nad Sanem i Charzewice w konspiracji antyniemieckiej i antysowieckiej”, www.floriansw.sandomierz.opoka.org.pl.

┬ę COPYRIGHT 2016-2024. Wszelkie Prawa zastrze┼╝one. Kopiowanie tekst├│w, zdj─Ö─ç lub film├│w bez zgody zabronione!